(Sóng trẻ) - Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/05/2026 quy định mức phạt mới từ 20 - 30 triệu đồng đối với hành vi thu sai giá điện trọ. Tuy nhiên, trên địa bàn Hà Nội, các chủ nhà vẫn công khai thu tiền điện của người thuê với mức từ 4.000 đến 5.500 đồng/kWh.

Giữa những ng Hà Nội bước vào cao điểm nắng nóng, chiếc điều hòa trở thành “cứu tinh” của nhiều người thuê trọ. Nhưng với anh Lê Hồng Minh (phường Hoàng Mai), mỗi lần bấm nút khởi động thiết bị này cũng là lúc, nỗi lo tiền điện hiện hữu trong suy nghĩ rõ hơn bao giờ hết. Suốt từ năm 2022 đến nay, mức giá điện tại khu trọ nơi anh sinh sống vẫn đóng băng ở mức 5.000 đồng/kWh và chưa từng có sự điều chỉnh.

Dù từng nghe phong thanh về các quy định của pháp luật về việc xử phạt các chủ nhà trọ thu tiền điện sai quy định trên mạng xã hội, anh Minh vẫn chọn cách im lặng. Tại khu trọ của anh, câu chuyện giá điện từ lâu đã trở thành một “vùng cấm” không ai muốn chạm vào.

“Trong nhóm trao đổi chung của khu trọ, tuyệt nhiên không thấy ai nhắc đến. Tôi cũng ngại phản ánh vì không muốn đôi co với chủ nhà, tự biến mình thành người yếu thế rồi bị ép phải chuyển đi nơi khác. Tôi ở đây cũng lâu rồi, mọi thứ đều ổn, chỉ có tiền điện là cao hơn mặt bằng chung một chút nên đành bấm bụng chấp nhận”, anh Minh bộc bạch. 

Mức giá 5.000 đồng/kWh khiến chi phí sinh hoạt của Minh bị dội lên đáng kể. Đặc biệt, vào mùa cao điểm nắng nóng, số tiền điện 720 nghìn đồng một tháng anh phải chi trả có thể xấp xỉ bằng 1/3 tiền thuê phòng, khi mỗi tháng phí phòng là 2 triệu 500 đồng.

Để tiết kiệm, anh và người bạn cùng phòng phải “thắt lưng buộc bụng”, hạn chế sử dụng từng giờ điều hòa. Mỗi tối, hai người chỉ dám bật khoảng một  tiếng trước khi ngủ để làm mát không gian phòng rồi chuyển sang dùng quạt máy thông thường. “Có những hôm trời hầm hập như lò thiêu nhưng chúng tôi vẫn phải cố chịu. Biết là khổ, nhưng nếu thả cửa bật điều hòa thì nhìn hóa đơn tiền điện cuối tháng còn xót hơn”, anh Minh ngậm ngùi.

Thế nhưng, trong khi anh Lê Hồng Minh lựa chọn thỏa hiệp với mức giá “chát” để đổi lấy sự ổn định chỗ ở, thì không phải người thuê trọ nào cũng chấp nhận im lặng chịu phần thiệt. Thuê một phòng trọ tại phường Hà Đông với giá 7,5 triệu đồng/tháng cho ba người ở, bạn Thúy Quỳnh cho biết chủ nhà đang áp dụng mức giá điện 4.500 đồng/kWh. 

Sau khi tìm hiểu thông tin về Nghị định 133/2026/NĐ-CP trên mạng xã hội, Quỳnh đã chủ động nhắn tin hỏi chủ trọ về khả năng điều chỉnh chi phí này. Nhưng phản hồi cô nhận được chỉ là một câu trả lời lấp lửng “Ừ để chị xem nhé”.

Theo chia sẻ của Quỳnh, mức giá điện sau cái hẹn kiểm tra lại đó vẫn giậm chân tại chỗ. Điều khiến bạn bất ngờ hơn là chỉ một thời gian ngắn sau cuộc trao đổi, thái độ của chủ nhà bỗng quay ngoắt 180 độ. Chủ nhà liên tục gợi ý về việc “sắp xếp lại phòng”, “ưu tiên người thuê mới phù hợp hơn” và nhiều lần nhắc đến khả năng chấm dứt hợp đồng khi hết thời hạn thuê.

Thực tế này cho thấy, dù đã có các quy định về giá điện dành cho người thuê trọ, không ít người vẫn ở trong thế bị động khi quyền tiếp cận thông tin và khả năng thương lượng với chủ nhà còn hạn chế. Nhiều người biết rõ mức giá mình đang phải trả có dấu hiệu cao hơn quy định nhưng vẫn lựa chọn im lặng hoặc chấp nhận thiệt thòi vì lo ngại phát sinh mâu thuẫn, mất chỗ ở hoặc phải gánh thêm những chi phí khác khi chuyển trọ.

Lê Hồng Minh hay Thúy Quỳnh không phải là những nạn nhân cá biệt. Qua khảo sát thực tế của nhóm phóng viên tại các khu vực tập trung mật độ xóm trọ dày đặc như Bạch Mai, Hà Đông, Nghĩa Đô và con số 4.000 - 5.500 đồng/kWh vẫn đang được các chủ trọ áp dụng công khai, thách thức các chế tài hiện hành.

Sự bức xúc này không dừng lại ở những lời than thở ngầm. Trên ứng dụng iHanoi - kênh tiếp nhận phản ánh hiện trường của chính quyền thành phố, những tiếng kêu cứu của người thuê trọ, đặc biệt là sinh viên xuất hiện dày đặc. Nhiều người đã chủ động chụp lại hóa đơn, công khai bằng chứng phản ánh tình trạng tận thu vô lý này gửi lên cơ quan chức năng.

Nhìn vào bức tranh pháp lý, sự tồn tại của mức giá 4.000 - 5.500 đồng/kWh là một hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Theo biểu giá bán lẻ điện quy định tại Quyết định số 1279/QĐ-BCT của Bộ Công Thương, mức giá cao nhất cho điện sinh hoạt bậc 6 (bậc cao nhất) cũng chỉ dừng lại ở con số 3.460 đồng/kWh. Nghĩa là sự loạn giá này đã vi phạm thời gian dài nhưng chưa được xử lý triệt để. 

Chính vì vậy, Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/05/2026 với mong muốn mang đến một “tấm khiên” mạnh mẽ hơn khi nâng mức xử phạt lên tới 20.000.000- 30.000.000 đồng đối với hành vi thu sai giá điện.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Dương Lê Ước An (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết: “Mức xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng, cộng thêm biện pháp khắc phục hậu quả là buộc hoàn trả toàn bộ số lợi bất hợp pháp mang tính răn đe rất cao. Chế tài này có thể tước đi toàn bộ lợi nhuận cho thuê của chủ trọ trong nhiều tháng. Thế nhưng, một quy phạm pháp luật dù nghiêm minh đến đâu cũng chỉ phát huy hiệu lực khi khâu thực thi được đảm bảo”.

Theo luật sư, tình trạng “loạn giá” này đã kéo dài ròng rã nhiều năm bởi chính nút thắt tâm lý sợ hãi của người đi thuê. Vì sợ đụng chạm, sợ bị đẩy ra đường nên người thuê chọn cách thỏa hiệp, dẫn đến việc cơ quan chức năng thiếu căn cứ thực tế, thiếu đơn tố cáo và bằng chứng để tiến hành thanh tra, xử lý hành chính.

Quy định mới rõ ràng đã đủ sức nặng để làm thay đổi cuộc chơi. Thế nhưng thay vì thượng tôn pháp luật, nhiều chủ trọ tại thủ đô đã nhanh chóng đi trước một bước, ngầm thiết lập những “luật chơi mới” tinh vi hơn nhằm hợp thức hóa số tiền điện lạm thu, quyết không buông bỏ nguồn lợi bất chính và né tránh mức phạt hàng chục triệu đồng.