Vừa nhận cuộc gọi của chúng tôi khi đồng hồ đã chỉ gần 11 giờ đêm, anh Tống Văn Duy, một thành viên của nhóm Skyline, vẫn đang miệt mài trước màn hình, tỉ mỉ chỉnh từng chi tiết trên khuôn mặt một người lính. Giọng anh có đôi chút mỏi mệt, nhưng vẫn đều và nhẹ: “Chúng tôi hay làm vào ban đêm, vì chỉ khi yên tĩnh mới nhìn rõ được từng nét, từng ánh mắt.”

Nhờ cuộc gọi muộn ấy, chúng tôi có cơ hội quan sát cách những người trẻ trong Skyline “làm việc với ký ức”. Trên màn hình, từ những vệt nhòe mờ dần hiện lên hình hài rõ nét hơn, một hành trình đòi hỏi không chỉ kỹ thuật, mà cả sự kiên nhẫn và tôn trọng tuyệt đối với người trong ảnh.

Trước khi bắt tay vào phục dựng, nhóm luôn bắt đầu bằng việc lắng nghe. Mỗi câu chuyện, mỗi chi tiết nhỏ như “anh ấy hay nheo mắt khi cười”, “chị ấy thích tết tóc bên phải” đều được ghi lại cẩn thận. Với họ, đó không chỉ là tư liệu, mà là sợi dây cảm xúc giúp hình dung lại gương mặt của người liệt sĩ từ một bức ảnh gần như tan biến.

Công việc bắt đầu bằng việc nhận lại tấm ảnh gốc, thường đã phai mờ, rách, đôi khi chỉ còn vài nét nhòe. Sau đó, nhóm tiến hành quét, làm sạch, khôi phục ánh sáng và màu da, rồi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tái tạo vùng bị mất, cân bằng sắc độ và gợi lại đường nét khuôn mặt. “Bước cuối cùng luôn là tinh chỉnh bằng cảm xúc, làm sao để ánh mắt, nụ cười ấy thật đúng người”, anh Duy nói.

Trung bình, một tấm ảnh mất từ ba đến bảy ngày để hoàn thiện, tùy mức độ hư hại. Có tấm chỉ vài giờ, nhưng cũng có tấm kéo dài hàng tuần vì nhóm “muốn chỉnh từng chi tiết thật chuẩn”. Ban ngày, họ ai cũng có công việc riêng; đêm xuống, khi thành phố đã ngủ, ánh sáng từ màn hình lại hắt lên gương mặt của những người trẻ đang “làm việc với ký ức”.

Trong suốt cuộc trò chuyện, giọng anh Tống Văn Duy bỗng chậm lại khi nhắc đến trường hợp liệt sĩ Nguyễn Tất Nam, một trong 64 chiến sĩ hy sinh tại Gạc Ma năm 1988. Đó là một trong những lần khiến cả nhóm Skyline xúc động nhất.

Trong chuỗi dự án tri ân 27/7 của nhóm Skyline, các thành viên tìm về xã Văn Hiến (Nghệ An) để trao lại bức di ảnh đã được phục dựng, trao quà và thăm hỏi thân nhân liệt sĩ. Người thờ phụng liệt sĩ là cô Nguyễn Thị Hường, chị ruột của anh Nam. Được biết, ngày 25/7, nhóm Skyline cùng Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động - Bộ Công an đã trực tiếp đến thăm hỏi, động viên và tri ân gia đình liệt sĩ Nguyễn Tất Nam.  

Không chỉ dừng lại ở những chuyến đi riêng lẻ, Skyline còn có cơ hội góp mặt trong những sự kiện cấp quốc gia. Năm nay, bức ảnh phục dựng liệt sĩ Hoàng Khắc Dũng đã được di chuyển từ Hà Nội vàoQuảng Trị, để Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trao tận tay Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Lựutrong chương trình Thắp nến tri ân cấp Quốc gia tại Nghĩa trang Trường Sơn.

Nói về nhóm Skyline, anh Phùng Quang Trung, người sáng lập chỉ khiêm tốn nhận mình là người khởi xướng, còn “linh hồn của dự án là các bạn trẻ”. “Các thành viên đều làm việc tự nguyện. Tôi luôn biết tinh thần ấy của anh em, vừa trách nhiệm, vừa đầy tính nhân văn”, anh chia sẻ.

Ba năm qua, Skyline đã phục dựng hàng nghìn bức ảnh liệt sĩ, phối hợp cùng các Tỉnh Đoàn Hải Dương, Quảng Ninh, Nghệ An, Hà Tĩnh trong các dự án ‘Ngày trở về’, ‘Tô màu ký ức’, ‘Tết Liệt sĩ’. Ngoài phục dựng ảnh cá nhân, nhóm còn thực hiện những bức ảnh ghép đặc biệt, đưa liệt sĩ “trở về” trong bức ảnh gia đình, hay dùng AI để tái hiện lại khoảnh khắc người đã khuất mỉm cười, vẫy tay chào, như một lời đoàn viên muộn màng.

Hiện Skyline đang hướng tới việc xây dựng ngân hàng dữ liệu hình ảnh liệt sĩ toàn quốc, kết hợp công nghệ mới nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần cốt lõi: dùng kỹ thuật để lưu giữ, và dùng trái tim để hồi sinh ký ức.