Khai thác than từ lâu đã là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của thành phố Quảng Ninh. Đằng sau những chuyến xe chở than nối nhau rời khai trường là sự cần mẫn của hàng nghìn người thợ nơi đây. Đặc thù công việc đòi hỏi họ phải có sức khỏe, kỹ năng chuyên môn và ý thức kỷ luật cao, đặc biệt phải luôn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động.

Anh Phạm Trung Thành (26 tuổi, làm việc tại mỏ than Hà Tu) đã có 4 năm gắn bó với công việc tại xưởng sửa chữa ô tô. Là thế hệ thứ hai trong gia đình theo nghề mỏ, niềm đam mê với cái nghề than của quê hương đã thôi thúc anh trở về với Quảng Ninh để tiếp nối nghề truyền thống của gia đình sau nhiều năm học tập tại Hà Nội.

Nhớ lại những ngày đầu bước chân vào nghề, anh Thành cho biết bản thân không khỏi bỡ ngỡ trước môi trường làm việc hoàn toàn mới. “Trước đó tôi chỉ hình dung nghề mỏ là phải làm việc trong những hầm lò sâu dưới lòng đất nên nghĩ sẽ rất khó. Nhưng khi bắt đầu làm việc, tôi dần thích nghi với môi trường tại đây và làm quen dần với các anh em trong xưởng”, anh chia sẻ.

Hàng ngày, công việc của anh Thành chủ yếu là bảo dưỡng xe khai thác, sửa chữa các thiết bị cơ khí như gầm bệ, máy móc phục vụ hoạt động sản xuất. Dù không trực tiếp làm việc trong hầm lò, người thợ tại xưởng sửa chữa vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ mất an toàn. Những vết xước khi thao tác với máy móc, hơi nóng từ dầu máy hay áp lực hoàn thành công việc đúng tiến độ để bảo đảm thiết bị vận hành ổn định đã trở thành những thử thách thường nhật.

Những khó khăn ấy không chỉ là trải nghiệm của những người mới vào nghề mà còn gắn liền với hành trình lao động của các thế hệ công nhân lâu năm. Ông Phạm Văn Ngọc (công nhân xưởng sửa chữa ô tô tại mỏ than Hà Tu) đã có 32 năm làm nghề. Sau khi hoàn thành khóa học sửa chữa ô tô trong ngành mỏ, ông bắt đầu công việc và dần gắn bó với môi trường lao động đặc thù này.

Chia sẻ về những yêu cầu trong công việc, ông Ngọc cho rằng nguy cơ mất an toàn luôn tiềm ẩn trong ngành than. Người lao động phải tuyệt đối tuân thủ các quy định về bảo hộ, chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết. “Ngành mỏ là ngành lao động đặc thù, đòi hỏi người thợ phải luôn cẩn trọng trong từng thao tác. Công ty cũng thường xuyên tổ chức các khóa huấn luyện an toàn để công nhân làm việc trong điều kiện tốt nhất có thể”, ông Ngọc cho biết.

Trước những thách thức ấy, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục trở thành điểm tựa để những người thợ vượt qua khó khăn. Với các công nhân vùng mỏ, quá trình làm việc cũng là hành trình rèn luyện bản lĩnh, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành qua từng nhiệm vụ được giao.

Giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, lực lượng thợ mỏ - đặc biệt là lao động trẻ đang ngày càng khẳng định vai trò trong ngành than Quảng Ninh. Theo thông tin được ghi nhận trong ngành, lao động trẻ hiện chiếm gần 1/3 tổng số công nhân làm than toàn tỉnh. Được đào tạo tại các cơ sở chuyên môn như Đại học Mỏ - Địa chất, Đại học Bách Khoa Hà Nội và học hỏi trực tiếp từ những người đi trước, họ mang theo kiến thức mới cùng tinh thần trách nhiệm khi bước vào môi trường sản xuất. 

Với nhiều người trẻ sinh ra và lớn lên tại thành phố Quảng Ninh, lựa chọn theo nghề than còn xuất phát từ sự gắn bó với truyền thống gia đình. Anh Thành Kiên (33 tuổi, làm việc tại mỏ than Hà Tu) cho biết, sau nhiều năm mưu sinh tại Hà Nội, anh quyết định trở về quê hương để tiếp nối công việc của các thế hệ đi trước. “Gia đình tôi tính đến nay đã 3 đời làm than. Ban đầu khi mới vào mỏ, tôi cũng không suy nghĩ gì nhiều về những công việc mình sẽ làm. Nhưng sau một thời gian gắn bó, tôi lại thấy nghề than rất phù hợp với bản thân mình. Đến nay, tôi đã theo nghề được 10 năm rồi”, anh Kiên tâm sự.

Cũng như anh Kiên, với anh Thành, lựa chọn trở về quê hương không đơn thuần xuất phát từ mong muốn có một công việc ổn định. Qua thời gian làm việc, sự hỗ trợ, gắn kết giữa những người đồng nghiệp đã giúp anh tìm thấy niềm vui và động lực trong công việc. “Mỗi người trẻ sẽ có định hướng nghề nghiệp khác nhau, còn tôi lựa chọn gắn bó với nghề mỏ vì mong muốn có công việc ổn định”, anh Thành chia sẻ.

Từ góc nhìn của những người dành hàng chục năm cuộc đời cho ngành nghề làm nên thương hiệu của quê hương, tình yêu nghề còn được vun đắp từ những kỷ niệm. Ông Phạm Văn Ngọc cho biết, ban đầu ông từng nghĩ chỉ làm nghề một thời gian rồi chuyển hướng sang công việc khác. Tuy nhiên, càng gắn bó lâu dài, tình cảm dành cho công việc và vùng đất mỏ càng trở nên sâu đậm. Đối với ông, nghề than không đơn thuần là công việc mưu sinh để chăm lo cho gia đình mà còn là niềm tự hào về nơi mình sinh sống và trưởng thành. 

Để duy trì và phát triển lực lượng lao động, các doanh nghiệp ngành than cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đại diện Công ty Than Hà Tu cho biết, đơn vị đang chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo thợ lò, cải tiến công nghệ kỹ thuật trong sản xuất, đồng thời tăng cường các chế độ đãi ngộ nhằm thu hút lao động trẻ. 

Trải qua nhiều thế hệ, nghề than đã trở thành một phần không thể tách rời trong lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Quảng Ninh. Bằng tình yêu nghề, ý thức trách nhiệm và tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, họ tiếp tục viết nên câu chuyện về những con người bền bỉ, cần mẫn với từng khối “vàng đen” của quê hương.