Chiều đầu hạ, trong không khí náo nhiệt chuẩn bị cho kỳ thi kết thúc học phần tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Tô Nhật Hà đón chúng tôi với nụ cười rạng rỡ. Không có bất kỳ sự e dè hay tự ti nào trong cách trò chuyện. Hiện tại, Hà đang là sinh viên năm hai chuyên ngành Tâm lý học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn) và sinh viên năm nhất hệ đại học (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).

Không thể quan sát bảng hay đọc giáo trình in như bạn bè, phương pháp học tập của Tô Nhật Hà là sự kết hợp giữa tính kỷ luật và khả năng tận dụng công nghệ. Trên giảng đường, chiếc điện thoại trở thành “người chép bài” đắc lực. Tối đến, Hà dành thời gian nghe lại toàn bộ băng ghi âm, chắt lọc ý chính và gõ lại vào máy tính cá nhân. 

Để giải quyết rào cản về giáo trình, Hà chủ động tìm kiếm các bài giảng trên YouTube để làm “bản đồ” hình dung ban đầu về môn học. “Với những tài liệu chuyên sâu không có bản audio và không có người hỗ trợ đọc, mình tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tóm tắt văn bản và tìm hiểu bài trước”, Hà chia sẻ.

Nếu ở trường Nhân văn, khó khăn nằm ở khối lượng lý thuyết khổng lồ, thì tại trường nhạc, thử thách lại đến từ kỹ năng thực hành chuyên ngành Đàn Tranh. Hà phải dành 100% sự tập trung để ghi nhớ tiếng đàn mẫu của giảng viên, sau đó tự chép lại bài bằng hệ thống ký hiệu âm nhạc dành riêng cho người khiếm thị. Tốn nhiều thời gian và công sức hơn người bình thường, nhưng đổi lại, việc tự tay hoàn thiện tác phẩm mang đến cho cô sinh viên trẻ cảm giác trọn vẹn.

Việc theo học cùng lúc hai trường không chỉ là thử thách về mặt tiếp thu kiến thức mà còn là bài toán khó về thể lực và sự kỷ luật. Khoảng cách địa lý từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đến Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đòi hỏi Hà phải thiết lập một thời gian biểu với độ chính xác cao.

Không ít những ngày, cô sinh viên trẻ phải xoay sở để chuyển đổi liên tục giữa các tiết học. Thế nhưng, mọi thứ được Hà kiểm soát, hầu như không có khoảng thời gian "chết" trong ngày, mỗi nhịp sinh hoạt đều được sắp xếp kỹ lưỡng để tiến độ của cả hai hệ đào tạo không bị gián đoạn hay chệch nhịp.

Sự bền bỉ ấy đã được đền đáp. Trước khi chính thức bước vào hệ đại học, Hà đã hoàn thành xuất sắc 6 năm trung cấp chuyên nghiệp tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Tên của cô cũng gắn liền với nhiều thành tích đáng nể: Huy chương Vàng Solo Đàn Tranh tại Liên hoan Âm nhạc châu Á - Thái Bình Dương (Singapore); Giải Nhì Piano và danh hiệu “Người truyền cảm hứng” tại Festival âm nhạc CEG toàn quốc 2019; Hà còn là một trong 35 gương mặt tiêu biểu của chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt” 2023.

Điều giúp Tô Nhật Hà duy trì nhịp độ học tập ở cả hai môi trường khắc nghiệt không chỉ nằm ở phương pháp, mà ở một tâm lý vững vàng. Hà không để bản thân bị cuốn vào cảm giác quá tải hay áp lực phải chứng minh điều gì đó với thế giới.

“Khi một bên trở nên dày đặc, mình chủ động tìm đến bên còn lại như một cách cân bằng. Tâm lý học giúp mình thấu hiểu con người, còn âm nhạc giữ cho mình trạng thái cảm xúc ổn định. Hai lĩnh vực tưởng chừng tách biệt lại đang nâng đỡ nhau một cách tự nhiên”, Hà phân tích về lựa chọn song bằng của mình.

Gắn bó với Hà trong suốt hành trình ấy luôn có bóng dáng của gia đình và những người bạn. Họ không đứng ngoài quan sát, mà chủ động bước vào thế giới của Hà. Tại trường đại học, bạn bè hỗ trợ Hà di chuyển, chia sẻ tài liệu mềm. Những sự giúp đỡ thiết thực ấy, không mang tính làm thay, mà cốt để tạo bệ phóng cho Hà tự bước đi.

Chị Trần Thị Lan Hương (mẹ của Nhật Hà), từ một người ngoại đạo với nghệ thuật, đã tự mày mò học nhạc lý để cùng con tập đàn, hỗ trợ con đọc và chép bản nhạc.  “Tôi cảm thấy vui khi có Hà đến với cuộc đời tôi. Từ một người không biết gì về âm nhạc, tôi bắt đầu học cùng con, cùng con tập đàn, vừa động viên vừa giúp đỡ con trong việc đọc, chép bản nhạc”, chị Hương tâm sự. 

Từ chính những trải nghiệm học tập và sự đồng hành đó, Tô Nhật Hà đang nuôi dưỡng một mục tiêu rõ ràng: Kết hợp âm nhạc và tâm lý học để xây dựng các phương pháp trị liệu tinh thần chuyên sâu. Đặc biệt, định hướng kết hợp âm nhạc và tâm lý học của Hà không chỉ dừng lại ở những ý tưởng mơ hồ. Bằng trải nghiệm thực tế, Hà nhận thấy âm hưởng của nhạc cụ dân tộc, điển hình là độ ngân vang và sự sâu lắng của Đàn Tranh, có khả năng xoa dịu những căng thẳng tinh thần một cách đặc biệt.

Thay vì học Tâm lý học chỉ để nghiên cứu học thuật hay học đàn chỉ để biểu diễn trên sân khấu, nữ sinh tham vọng dùng kiến thức khoa học về tâm lý con người để xây dựng các phác đồ trị liệu bằng âm thanh mang tính chuyên môn cao. Với Hà, tiếng đàn không đơn thuần là nghệ thuật trình diễn, mà là ngôn ngữ đặc thù để tiếp cận, tháo gỡ những nút thắt trong nội tâm con người, mang lại giá trị thực tiễn cho cộng đồng.

Nhìn lại chặng đường đã qua, điều đọng lại ở Tô Nhật Hà không phải là một bảng thành tích dày đặc hay câu chuyện về một người yếu thế vượt khó. Đó đơn giản là hình ảnh một người trẻ đang kiên định bước đi, dùng tri thức và âm nhạc làm lăng kính để cảm nhận thế giới một cách sâu sắc và rực rỡ nhất.