Từ giảng đường đến bản làng Lai Châu: Hành trình khám phá văn hóa dân tộc Thái của người trẻ

(Sóng trẻ) - Vượt hơn 300km từ Hà Nội lên Lai Châu, nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã đến các bản làng nơi đây nhằm giao lưu, tìm hiểu về văn hóa dân tộc Thái. Chuyến đi cung cấp tư liệu thực tế cho dự án phi lợi nhuận “Piêu Lưu Ký”, góp phần đưa bản sắc văn hóa Thái đến gần hơn với công chúng. 

“Piêu Lưu Ký” là dự án truyền thông do nhóm sinh viên lớp Truyền thông đại chúng K44A1, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện từ tháng 10/2026. Với thông điệp “Theo dấu Piêu, phiêu ngàn câu chuyện”, dự án lựa chọn hình ảnh chiếc khăn Piêu làm biểu tượng kết nối, đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với giới trẻ. Thay vì sưu tầm hình ảnh sẵn có, Ban Tổ chức dự án trực tiếp đến các bản làng đồng bào Thái để giao lưu, ghi nhận thực tế, qua đó giúp công chúng có thêm những góc nhìn chân thực hơn về văn hóa dân tộc thiểu số. 

Hành trình tìm hiểu văn hóa dân tộc Thái của dự án “Piêu Lưu Ký” bắt đầu từ bản Cáp Na, xã Mường Kim, tỉnh Lai Châu. Tại thôn bản nhỏ vùng ngoại ô, nhóm thực hiện trực tiếp tham gia lễ hội Kin Khảu Mảu (lễ hội Cốm mới) gắn với đời sống nông nghiệp và phong tục tạ ơn sau mùa gặt của người Thái. Nhóm cũng có thêm cơ hội tiếp cận những nét văn hóa đặc sắc trong lễ hội Kin Pang, nơi tín ngưỡng thờ Then được thể hiện qua các nghi lễ cầu bình an, mùa màng tốt tươi, cuộc sống đủ đầy, no ấm.

Rời Cáp Na, nhóm sinh viên tiếp tục đến bản Khiêng Ngà và Pom Bó, xã Than Uyên. Nơi đây, những phong tục và nếp sinh hoạt nhà sàn truyền thống vẫn được người dân lưu truyền, tiếp nối trong đời sống thường ngày. Song hành cùng sự phát triển của một “đô thị mới”, các lớp học văn hóa văn nghệ truyền thống về hát Then đàn Tính, điệu múa Xòe vẫn hoạt động sôi nổi dưới sự quan tâm, hỗ trợ của địa phương. Điều này cho thấy những giá trị văn hóa dân tộc luôn giữ vị trí quan trọng trong tâm thức cộng đồng.

Tại Than Uyên, nhóm có dịp gặp gỡ Nghệ nhân Ưu tú Lò Văn Sơi, người có nhiều năm nghiên cứu, sưu tầm, truyền dạy văn hóa dân tộc Thái, đặc biệt về chữ Thái cổ và nghệ thuật hát Then đàn Tính. Với vai trò cố vấn chuyên môn, ông mong muốn người trẻ chủ động tìm hiểu, trân trọng và lan tỏa bản sắc dân tộc mình: “Tôi hy vọng các thế hệ sau này hiểu hơn về văn hóa dân tộc Thái. Biết được những điều ông cha để lại, chúng ta mới thấy rõ giá trị của truyền thống và có ý thức gìn giữ”.

Bên cạnh đó, dự án còn nhận được sự đồng hành, bảo trợ chuyên môn từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu. Sự quan tâm của cơ quan chuyên môn địa phương giúp “Piêu Lưu Ký” tiếp cận văn hóa Thái trong bối cảnh thực tế, đồng thời bảo đảm tính chính xác, phù hợp của các thông tin được khai thác, truyền tải đến công chúng.

Song song với hoạt động trực tuyến, “Piêu Lưu Ký” dự kiến tổ chức triển lãm văn hóa Thái tại Hà Nội vào ngày 28/11. Thông qua không gian trưng bày và các hoạt động trải nghiệm thực tế, dự án mong muốn mở rộng cơ hội để người trẻ tiếp cận, tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào Thái nói riêng, từ đó nuôi dưỡng sự quan tâm đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số nói chung.