(Sóng trẻ) - “Nhiều bộ phim sẽ kết thúc khi đang ở đoạn gay cấn, cao trào. Sau đó, nền tảng thường yêu cầu chúng ta xem quảng cáo, tải ứng dụng hoặc truy cập những đường đường link cụ thể để có thể xem tiếp nội dung còn dang dở. Vậy là mình lại phải đi tìm bằng được bộ phim đó vì tò mò”, đó là những chia sẻ từ khán giả Quách Hương Giang.

Thường xuyên sử dụng Facebook và TikTok, Quách Hương Giang (19 tuổi, Hà Nội) có xu hướng tiếp nhận thụ động với phim ngắn AI. Trong vòng 2 - 3 tiếng, Hương Giang có thể tiếp cận với 20 - 30 bộ phim được tạo bởi trí tuệ nhân tạo. Những bộ phim Giang nhìn thấy thường có hình ảnh lạ như: đồ vật, hoa quả có tay, chân và nói chuyện như con người hay con người có 6 ngón tay, ngón chân;... Về nội dung, những sản phẩm phim ảnh được sản xuất từ trí tuệ nhân tạo đi theo mô - típ lặp lại: từ mối quan hệ tiêu cực giữa mẹ chồng - nàng dâu, “tổng tài bá đạo” đến trùng sinh trả thù hay xuyên không, cổ trang,...

Trong giai đoạn phim ngắn AI định dạng dọc đang trở thành một cơn sốt, câu chuyện của Hương Giang không phải là ngoại lệ. Hiện nay, không ít khán giả  tiếp cận thụ động với các sản phẩm phim AI từ TikTok, Facebook Reels hay Youtube Shorts mỗi khi lướt mạng xã hội. Truy cập vào các nội dung phim ngắn trên mạng xã hội, mỗi tập phim có thể thu hút từ vài chục đến vài trăm nghìn lượt xem, lượt yêu thích, chia sẻ hay bình luận.

Nhưng điều đáng chú ý nằm ở cách các đơn vị sản xuất  biến xu hướng tiêu thụ nội dung của công chúng trở thành doanh thu cho họ và  nền tảng phân phối phim. Ở những tập đầu, các nền tảng thường cung cấp nội dung miễn phí nhằm lôi cuốn người xem. Nếu người dùng muốn tiếp tục theo dõi, họ bắt buộc phải tải các ứng dụng như: DramaBox, DramaWave, NetShort hay CashFlicks,.. và trả một khoản phí nhất định để có thể mở khóa và tiếp tục theo dõi tình tiết của bộ phim. 

Trần Trang (20 tuổi, Hà Nội) cũng là một bạn trẻ theo dõi phim AI cho biết: “Có những lúc, vì muốn biết diễn biến tiếp theo của phim, mình ‘cắn răng’ mua gói theo tuần để có thể theo dõi mạch phim, nhưng rồi cứ hết mình lại mua, không dứt ra được”.

Chẳng hạn, trên App Store, DramaBox hiện niêm yết các gói Hội viên tuần 199.000 đồng (129.000 đồng cho ba tuần đầu), Hội viên năm 1,99 triệu đồng/năm. Với DramaWave, người dùng có thể lựa chọn gói VIP hàng tuần 149.000 đồng, VIP hàng tháng 299.000 đồng, VIP hàng năm 2,49 triệu đồng. Ngoài ra, còn có gói nạp xu riêng trị giá 199.000 đồng, 149.000 đồng hay 99.000 đồng.

Trực tiếp khảo sát trên ứng dụng NetShort, nhóm phóng viên nhận thấy, các sản phẩm phim AI đều thu hút từ 50 nghìn đến hơn 200 nghìn lượt yêu thích, theo dõi. Nền tảng sẽ cung cấp lượt xem miễn phí cho khán giả ở 4 - 5 tập đầu. Bắt đầu từ tập thứ 6, họ phải nạp VIP để có thể tiếp tục theo dõi. Trong đó, gói xem theo tuần có giá 157.000 đồng, gói xem theo tháng là 738.000 đồng và gói năm lên tới 1.850.000 đồng. Các gói xem này sẽ tự động gia hạn theo định kỳ và người đóng có thể hủy gói bất cứ lúc nào.

Trong trường hợp người xem không có nhu cầu đóng phí theo tuần, tháng hay năm, các nền tảng này cũng có các phương pháp để thu lời từ công chúng. Cụ thể, sau khi xem xong 5 tập phim miễn phí trên NetShort, với nhóm người không muốn thanh toán phí để xem những tập tiếp theo, nền tảng sẽ yêu cầu họ phải xem ít nhất 2 quảng cáo, mỗi cái kéo dài 15 giây nhằm mục đích nạp xu để mở khóa thêm 1 tập phim. 

Mặc dù đó phải bỏ ra số tiền hoặc thời gian xem quảng cáo không nhỏ, khán giả vẫn sẵn sàng chi trả.  Trần Trang cho biết, kể từ khi trở thành "fan ruột” của dòng phim AI, bạn đã bỏ ra rất nhiều tiền vì nội dung này.

“Trung bình một tháng mình có khoảng 6 đến 7 triệu để chi tiêu. Trước đây, mỗi tháng, mình sẽ tiết kiệm khoảng 1 triệu đến 1.500.000 đồng. Tuy nhiên, hiện tại số tiền tiết kiệm mình đang cho ít lại để dành một phần khác trả tiền xem những bộ phim AI bản thân yêu thích”, Trang tâm sự.

Không chỉ riêng các bạn trẻ Trần Trang, chị Minh Phượng (40 tuổi, Hà Nội) cũng rơi vào tình trạng nạp tiền để xem tiếp phim AI. “Lúc nạp thêm để xem tôi không nghĩ nhiều, chỉ muốn xem ngay vì tò mò quá. Nhưng sau khi xem xong, nghĩ lại, tôi mới bắt đầu thấy tiếc. Nhất là khi sau đó cần tiền để mua đồ hoặc đi cà phê, tôi lại nghĩ  biết vậy đã không nạp tiền xem phim”, chị tâm sự.

Trước những con số “khủng” khán giả đang chi tiêu cho phim ngắn, nhiều người đặt ra câu hỏi “Vì sao những nội dung AI lại thu hút người xem và khiến cho nhiều người sẵn sàng trả phí để theo dõi những nội dung đó?”.

Những nội dung phim AI phổ biến đang thu hút người xem có thể kể đến như: tổng tài - Lọ Lem, trùng sinh trả thù, xuyên không, tình tay ba giật gân, ngoại tình, phản bội trong hôn nhân, các nhân vật hiểu lầm lẫn nhau hay tình yêu đồng giới,... Đây vốn không phải là những chủ đề mới bởi chúng đã được khai thác trong nhiều bộ phim điện ảnh hoặc truyền hình trên nhiều quốc gia. Tuy nhiên, khi được sản xuất lại bằng AI, các nội dung này vẫn thu hút đông đảo lượt xem, tương tác.

Khác với phim truyền hình, phim điện ảnh kéo dài từ 45 phút tới hàng giờ, phim ngắn AI thường kéo dài từ 1 - 3 phút mỗi tập. Cách xem này phù hợp với thói quen tiêu thụ nội dung trên các nền tảng như TikTok, Reels,... khi người dùng ưa chuộng nội dung định dạng dọc và nhanh.

Thông thường, những bộ phim được sản xuất bởi công nghệ áp dụng tốt công thức “3 giây đầu - 10 giây cuối” của kỹ thuật sản xuất nội dung ngắn. Cụ thể, các bộ phim thường mở đầu bằng cách tình tiết giật gân, cao trào, gây tranh cãi như: mâu thuẫn mạnh giữa các nhân vật chính, nhân vật bị phản bội, nhân vật có bí mật thân thế, trả thù, tranh chấp gia đình hay thậm chí là những phân cảnh thân mật của các nhân vật;...

Sự bùng nổ của phim ngắn AI không chỉ dừng lại ở các ứng dụng trả phí mà đang tràn ngập trên khắp các trang mạng xã hội, đặc biệt là TikTok. Chỉ cần lướt vài thao tác, người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt bộ phim AI với đủ mọi hình thái dị bản: từ câu chuyện kịch tính kinh điển đến những nội dung độc lạ như nhân hóa hoa quả, táo, chuối hay các bộ móng tay biết nói... Điều đáng nói là toàn bộ các series này đều được chiếu hoàn toàn miễn phí.

Sự tiếp cận dễ dàng này tạo nên một khoảng cách đối lập hoàn toàn với phim điện ảnh hay phim truyền hình truyền thống. Để xem một bộ phim truyền hình, khán giả phải chấp nhận chờ đợi từng tập phát sóng theo lịch trình cố định hoặc đăng ký các gói tài khoản có bản quyền trên ứng dụng. Phim điện ảnh lại yêu cầu thời gian, chi phí ra rạp. Trong khi đó, phim AI xóa bỏ mọi rào cản: xem nhanh, chóng hết, nội dung cập nhật trọn bộ trọn gói chỉ trong một lần đăng. Chính tính chất “ăn liền” và sự tràn ngập này đã nhanh chóng biến thói quen giải trí ngẫu nhiên thành hành vi tiêu dùng nội dung thường nhật của nhiều bạn trẻ.

Cuối mỗi tập phim, các vấn đề, tình tiết trong phim không được giải quyết mà luôn tạo ra những nút thắt mới, khiến người xem tò mò và xem tiếp những tập phim tiếp theo. Chẳng hạn, với các bộ phim có tình tiết người chồng ngoại tình, phản bội thường dừng lại ở phân cảnh người vợ chuẩn bị phát hiện chồng và nhân tình. Với các bộ phim nhân vật chính giấu kín thân phận, mỗi khi tình tiết đẩy lên cao trào, có hiểu lầm lẫn nhau và nhân vật chính chuẩn bị tiết lộ về thân phận thì những cao trào, mâu thuẫn khác lại xảy ra, cản trở nhân vật chính.

Dù chỉ tiếp nhận với phim ngắn AI một cách thụ động, Quách Hương Giang cũng không phủ nhận việc bản thân bị những nội dung đó lôi cuốn. “Nhiều bộ phim sẽ kết thúc đang xem đến đoạn gay cấn, cao trào. Sau đó, nền tảng thường yêu cầu chúng ta xem quảng cáo, tải ứng dụng hoặc truy cập những đường đường link cụ thể, thậm chí phải trả phí để có thể xem tiếp nội dung còn dang dở. Vậy là mình lại phải đi tìm bằng được bộ phim đó vì tò mò”, Giang cho biết.

Đây chính là kỹ thuật kể chuyện “cliffhanger” quen thuộc. Có nghĩa là, những nội dung này thường lấp lửng ở chi tiết cao trào chưa giải quyết để kích thích sự tò mò. Đối với phim ngắn, thủ thuật này xuất hiện dày đặc hơn nhiều do khoảng cách phát sóng giữa các tập gần như tức thì. 

Là một người hay xem phim, bạn Thái Bảo (20 tuổi, Lạng Sơn) cũng thừa nhận bị thu hút bởi các nội dung phim ảnh từ AI. “Các tình tiết trong phim khiến mình tò mò và đi tìm các nội dung còn lại. Mình hay theo dõi các nội dung liên quan đến tuyến tình cảm, phim tổng tài hay mẹ chồng, nàng dâu. Bên cạnh tình tiết giật gân, nhiều khi mình thấy tạo hình nhân vật rất đẹp, lung linh nên dễ bị cuốn hút vào”, Bảo cho hay.

Sự tò mò được đẩy lên cao trào chính là đòn bẩy tâm lý khiến người xem không ngần ngại xuống tiền hay tốn thời gian để theo dõi đến cùng. Bằng cách thao túng cảm xúc qua những kịch bản “mì ăn liền” giật gân cùng kỹ thuật ngắt tập, phim AI đã biến thói quen giải trí thụ động của khán giả thành một “mỏ vàng” màu mỡ. 

Tuy nhiên, đằng sau dòng tiền khổng lồ và tốc độ tăng trưởng phi mã ấy lại là ranh giới đầy mong manh giữa đổi mới sáng tạo trong công nghệ và những hệ lụy biến tướng đối với thị trường phim ảnh lẫn tâm lý người tiêu dùng.