Nữ thủ khoa Học viện báo chí và Tuyên truyền: Từ giảng đường đến những ca hình lúc 2 giờ sáng
(Sóng trẻ) - Tốt nghiệp thủ khoa đầu ra và là nguyên Chủ nhiệm CLB MC - Học viện Báo chí và Tuyên truyền, MC/BTV Lê Linh Phương hiện là gương mặt quen thuộc trên sóng của Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam.
Phóng viên (PV): Bước ra từ giảng đường và dấn thân vào một môi trường đặc thù, có tính kỷ luật cao như Truyền hình Quốc phòng Việt Nam, đâu là “cú sốc” hoặc sự khác biệt lớn nhất giữa lý thuyết và thực tế công việc mà chị nhớ nhất trong những ngày đầu làm nghề?
BTV/MC Lê Linh Phương: Bản thân mình từng có cơ hội cộng tác với các kênh sóng và một số chương trình truyền hình trước đó, nhưng thời điểm năm 2 bắt đầu công việc người dẫn chương trình ở Truyền hình Quốc phòng, mình cũng khá áp lực. Việc tiếp cận với truyền hình ở môi trường học tập là nền tảng ban đầu, còn khi bắt tay vào thực tế làm việc sẽ có nhiều điều phải chú ý hơn.
Từ việc chuẩn bị về kiến thức, tìm hiểu phong cách riêng của chương trình, nghiên cứu phong thái, cách thể hiện, giọng nói đến biểu cảm, thậm chí cả trang phục, giao diện lên sóng mình đều dành thời gian để tìm tòi. Tuy áp lực nhưng mình cảm thấy vô cùng may mắn khi được trao cơ hội làm nghề, được hướng dẫn, dìu dắt và truyền cảm hứng từ các anh chị trong ekip. Giờ mình vẫn hay nói với mọi người rằng đây là nơi “nuôi mình lớn” trong công việc.
PV: Thời sinh viên, nhiều người thường nhìn nghề MC/BTV qua góc nhìn khá "màu hồng". Đến khi thực sự đứng sau ống kính và tham gia vào quy trình sản xuất tin bài thực tế, góc nhìn của chị về công việc này đã thay đổi như thế nào?
BTV/MC Lê Linh Phương: Thực tế thì mình nghĩ bất cứ công việc nào cũng sẽ có những khó khăn riêng, không có công việc nào hoàn toàn là “màu hồng” cả. Người dẫn chương trình khi xuất hiện trước khán giả thường mang diện mạo chỉn chu, chuyên nghiệp, đúng là đôi khi nhiều người thấy sao nhàn quá, lúc nào cũng xinh đẹp tinh tươm trong trường quay mát lạnh. Nhưng để có những giây phút “lung linh” trên sóng, chúng mình phải nỗ lực rất nhiều.
Mình có khoảng hơn một năm làm chương trình “Bản tin ngày mới” của Truyền hình Quốc phòng phát sóng lúc 6h30 sáng. Chương trình ghi hình lúc 2h sáng nên mình cần chuẩn bị trang phục, trang điểm từ 19h tối hôm trước. Ca ghi hình thường kết thúc vào 3h sáng, mình di chuyển khoảng 8km để về nhà trên con đường Đê La Thành vắng dù ngày mưa lạnh hay đêm hè, để rồi 7h sáng lại tiếp tục tiết học trên trường.
Những ngày đó khiến mình nhớ mãi. Đâu chỉ riêng mình, cả ekip từ biên tập, thư ký, quay phim đến kỹ thuật đều đang nỗ lực gồng gánh. Chưa kể, các biên tập viên, phóng viên còn xuất hiện trên mọi miền Tổ quốc, dấn thân vào vùng bão lũ, khó khăn để đem thông tin đến cho khán giả bất kể ngày đêm, lễ Tết. Qua những trải nghiệm ấy, mình càng thêm trân trọng từng thước phim và có thêm động lực theo đuổi công việc này.
PV: Nhiều người cho rằng kiến thức ở trường báo là “khung nền”. Trong quá trình tác nghiệp thực tế tại nhà đài, những kỹ năng nào trên giảng đường đã trở thành “vũ khí” đắc lực nhất giúp chị bắt nhịp nhanh với công việc?
BTV/MC Lê Linh Phương: Theo mình, kiến thức trên giảng đường, từ đạo đức người làm báo, cơ sở lý luận đến tiêu chuẩn tác phẩm của từng thể loại, chính là tiền đề giúp mình đáp ứng tốt yêu cầu công việc ở mọi môi trường từng cộng tác. Tuy nhiên, “vũ khí” đắc lực nhất mà Học viện Báo chí và Tuyên truyền trang bị cho mình lại là khả năng tự học và tinh thần chủ động. Môi trường tại trường Báo rất năng động, không chỉ qua các hoạt động câu lạc bộ, sự kiện ngoại khóa mà còn ở các bài tập nhóm, dự án truyền thông thực tế. Thầy cô giữ vai trò định hướng, còn lại từ khâu xây dựng format, tiền kỳ, sản xuất cho đến hậu kỳ, chúng mình đều phải tự tìm hiểu, tự tay triển khai.
Chính quá trình “lao vào thực tế” đó đã tôi luyện cho mình tư duy tự giác và sự chủ động thích ứng. Nó cho mình sự tự tin để đối mặt với khó khăn bằng một tinh thần luôn sẵn sàng học hỏi, sẵn sàng làm, sẵn sàng sai và thử lại. Mình tin rằng đây không chỉ là bản lĩnh cần có của một người làm báo mà còn là hành trang quý giá cho bất kỳ ngành nghề nào.
PV: Khi làm việc tại các tòa soạn/đài truyền hình lớn ở Hà Nội, phóng viên trẻ phải đối mặt với áp lực rất lớn về tiến độ, tính chính xác và sự đa năng. Trải nghiệm va đập nào đã giúp chị nhận ra những “lỗ hổng” của bản thân để từ đó tự điều chỉnh và thích nghi?
BTV/MC Lê Linh Phương: Áp lực trong nghề báo với mỗi vị trí là hoàn toàn khác nhau. Là một người dẫn chương trình, một trong những trải nghiệm khiến mình nhận ra bản thân cần phải điều chỉnh và nỗ lực thích nghi nhiều nhất chính là các chương trình trải nghiệm thực tế. Dạng chương trình này đòi hỏi sự chân thật, nhanh nhạy và linh hoạt rất cao. Dù đã nghiên cứu trước thông tin và có kịch bản khung, nhưng khi thực tế đứng trước ống kính, như lần mình dẫn tại một khu di tích để phỏng vấn người dân và các chuyên gia, mọi thứ diễn ra rất nhanh.
Thời điểm đó mình mới là sinh viên năm hai, còn khá non nớt nên khi đứng trước nhân vật, mình bị chững lại khoảng 3 đến 5 giây vì không kịp “nảy số” xem cần đặt câu hỏi gì tiếp theo để khai thác sâu hơn. Dù được các chị biên tập hỗ trợ rất nhiều, nhưng cú "va đập" như động lực để thay đổi và học hỏi thêm đối với mình. Với mình, chính những lần nhận ra bản thân chưa tốt lại là cơ hội lớn nhất để mình trở nên hoàn thiện hơn. Mình thực sự biết ơn những trải nghiệm non nớt đầu đời đó.
PV: Trong bối cảnh truyền thông số và mạng xã hội phát triển vũ bão tại các tòa soạn Hà Nội hiện nay, phóng viên trẻ không chỉ làm truyền hình truyền thống mà còn phải tư duy nội dung đa nền tảng. Theo chị, thách thức này đòi hỏi một cử nhân báo chí mới ra trường phải thay đổi tư duy làm nghề ra sao?
BTV/MC Lê Linh Phương: Tư duy đa nền tảng hay không chỉ làm truyền hình truyền thống thực ra là câu chuyện đã được nhắc đến nhiều năm qua. Thị hiếu của khán giả đang thay đổi rất mạnh và báo chí cũng đang phải chuyển mình liên tục để theo kịp. Nhận thức được việc làm báo hiện nay là làm cho cả mảng số, làm đa nền tảng là điều vô cùng quan trọng.
Vì vậy, ngay từ khi còn trên ghế nhà trường, bên cạnh việc học cách sản xuất tin bài theo chuẩn mực của truyền hình truyền thống, mình đã chủ động đặt ra những câu hỏi như: “Cùng một chủ đề, nếu khai thác trên các nền tảng số thì góc nhìn sẽ tiếp cận trẻ hơn ra sao? Một nội dung dài khi cắt gọt lại chỉ còn khoảng 1 phút thì sẽ xử lý thế nào?” Đây chính là một trong những cách mà mình thường luyện tập để phát triển hơn mỗi ngày.
PV: Từ chính chặng đường trưởng thành từ sinh viên thành phóng viên/BTV chính thức, chị có lời khuyên hay gợi ý cụ thể nào về những kỹ năng mềm và trải nghiệm thực tế mà sinh viên báo chí nên chủ động tích lũy ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường?
BTV/MC Lê Linh Phương: Mình nghĩ rằng, những kiến thức hay bài tập trên giảng đường thực chất mới là những trải nghiệm rất cơ bản ban đầu. Để có thể gắn bó bền vững với đài truyền hình hay ngành truyền thông nói chung, chúng ta phải không ngừng tự học, nghiên cứu và liên tục cập nhật, làm mới bản thân để đáp ứng được yêu cầu của công việc cũng như thị hiếu của khán giả.
Vì vậy, từ khóa quan trọng nhất mà mình muốn nhắn nhủ chính là sự chủ động. Hãy chủ động ngay từ khoảnh khắc bước chân vào mái trường đại học, chủ động chọn con đường mình đi, chủ động trong việc học tập và chủ động kết nối, mở rộng các mối quan hệ cho tương lai.
Phóng viên: Xin cảm ơn BTV/MC Lê Linh Phương về những chia sẻ rất thực tế và đầy cảm hứng!


