(Sóng trẻ) - Giữa miền sơn cước xã Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh, làng nghề nấu mật mía Vũ Quang vẫn âm thầm đỏ lửa hơn nửa thế kỷ. Hiện nay, toàn xã Vũ Quang có hơn 30ha mía, mỗi năm cung cấp ra thị trường gần 190 tấn mật.
Với người dân Vũ Quang, giá trị của nghề nấu mật còn nằm ở việc gìn giữ một không gian văn hóa sống, nơi ký ức lao động của cha ông được tiếp nối qua từng giọt mật. Mỗi mùa mía, từ tờ mờ sáng, người dân chặt mía, vận chuyển về ép lấy nước rồi nấu trong những chảo lớn. Công đoạn nấu đòi hỏi người thợ phải đứng bên bếp lửa nhiều giờ, liên tục đảo, canh nhiệt và điều chỉnh lửa để nước mía sánh lại, chuyển màu nâu óng, tỏa hương thơm đặc trưng. Công việc nặng nhọc ấy đã trở thành nhịp sống quen thuộc, được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Mỗi mùa vụ, mía được chặt từ sáng sớm trên những cánh đồng ven núi ở xã Vũ Quang, khởi đầu cho hành trình làm nên những giọt mật mía truyền thống. Với người dân nơi đây, một vụ mật bắt đầu từ nhiều tháng chăm sóc cây trồng, từ xuống giống sau Tết đến thu hoạch vào cuối năm. (Ảnh: Ngọc Khương)Mía sau khi thu hoạch được bó gọn, vận chuyển về các hộ nấu mật để kịp đưa vào ép trong ngày, giữ độ tươi và vị ngọt tự nhiên. Đây là nguyên liệu chính quyết định chất lượng của từng mẻ mật, trong đó độ ngọt của cây mía có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng thành phẩm thu được. (Ảnh: Ngọc Khương)Từ khoảng 4 giờ sáng, người dân Vũ Quang bắt đầu ép mía lấy nước, với khoảng 4 người phối hợp trong mỗi mẻ. Công đoạn này kéo dài 2-3 giờ, quyết định lượng nước mía đầu vào và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mật thành phẩm. (Ảnh: Ngọc Khương) Nước mía sau khi ép được đưa vào chảo lớn để tiếp tục xử lý và cô đặc. Dưới sức nóng của bếp lửa, nước mía dần chuyển màu, tạo độ sánh đặc trưng. Để có được mẻ mật đạt yêu cầu, người nấu phải liên tục theo dõi, điều chỉnh lửa và kiểm soát quá trình cô đặc bằng kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm. (Ảnh: Ngọc Khương)Nấu mật là công đoạn đòi hỏi sự kiên trì nhất. Người làm nghề phải đứng bên bếp lửa nhiều giờ liền, liên tục đảo và canh nhiệt để nước mía dần sánh lại, chuyển màu nâu óng. Từ khoảng 7 giờ sáng đến tận chiều, công việc nối tiếp nhau trong không gian nóng bức, nơi kinh nghiệm của người thợ quyết định chất lượng của từng mẻ mật. (Ảnh Ngọc Khương)Khi đạt độ sánh và màu sắc chuẩn, mật mía được đưa ra khỏi bếp, tỏa hương thơm đặc trưng, thành quả của cả một ngày lao động bền bỉ. (Ảnh: Ngọc Khương)Thiên tai luôn là thử thách lớn đối với làng nghề. Vào đợt mưa lũ cao điểm trong năm khiến nhiều diện tích mía bị gãy, đổ, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng mật. Mía bị đổ khiến lượng nước ép giảm, mật thu được ít hơn, công đoạn thu hoạch cũng vất vả gấp bội. (Ảnh: Ngọc Khương)Ông Nguyễn Văn Thú (65 tuổi), gắn bó với nghề từ năm 15 tuổi, cho biết: “Một tấn mía bình thường được khoảng 1 tạ mật. Nhưng sau bão, mía bị đổ, một chảo trước được 25kg, giờ chỉ còn khoảng 17kg thôi”. Theo ông, nghề nấu mật đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ mới có thể giữ nghề. (Ảnh Ngọc Khương)Bước ngoặt đến khi sản phẩm mật mía Vũ Quang được công nhận OCOP 3 sao, mở ra thêm cơ hội xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Với các hộ sản xuất, giá trị của chứng nhận không chỉ nằm ở việc nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm, mà còn tạo thêm niềm tin để tiếp tục đầu tư công sức vào nghề nấu mật đã được truyền lại qua nhiều thế hệ. (Ảnh: Ngọc Khương)
(Sóng Trẻ) - Bước vào năm học 2026 - 2027, tân sinh viên cần sớm hoàn thiện thủ tục cư trú, đồng thời chủ động quản lý tài chính để tiết kiệm 30% chi phí và nhanh chóng thích nghi với môi trường đại học.
(Sóng trẻ) - Giữa dòng chảy chuyển đổi số, Báo chí Cách mạng Việt Nam đang không ngừng đổi mới để thích ứng với thời đại. Sau 101 năm xây dựng và phát triển, báo chí vẫn giữ vững vai trò tiên phong, đồng hành cùng đất nước trên hành trình hội nhập và phát
(Sóng trẻ) - Ngày 12/6, các thí sinh tham gia dự thi hai môn tự chọn của kỳ thi THPT. Đề thi các môn Khoa học tự nhiên được đánh giá có sự phân loại thí sinh, đảm bảo yêu cầu tốt nghiệp và xét tuyển.