Đề thi Ngữ văn chính thức vào lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội khuyến khích học sinh sử dụng tư duy mở

(Sóng trẻ) - Sáng 30/5, các sĩ tử tại Hà Nội chính thức bước vào môn thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027. Đề thi môn Ngữ văn nhận được nhiều ý kiến đánh giá tích cực từ giáo viên và học sinh.

Với tổng thời gian làm bài trong 120 phút, đề thi môn Ngữ văn giữ cấu trúc ổn định với hai phần: đọc hiểu (4 điểm) và viết (6 điểm). Đây là năm thứ hai đề thi không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa, tiếp tục định hướng đánh giá năng lực theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Việc sử dụng ngữ liệu hoàn toàn ngoài sách giáo khoa cho thấy định hướng đánh giá năng lực, khuyến khích học sinh vận dụng tư duy, trải nghiệm thực tiễn và thể hiện chính kiến cá nhân.

Cụ thể, ở phần "Đọc hiểu", thí sinh được tiếp cận với bài thơ "Trăng trong rừng và những đứa trẻ" của nhà thơ Thanh Thảo. Tại phần này, các sĩ tử sẽ trả lời 5 câu hỏi trải dài qua các mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao. Tại phần "Viết", với câu nghị luận văn học, đề bài yêu cầu thí sinh phân tích hình ảnh "những đứa trẻ" từ 2 đoạn thơ được trích từ ngữ liệu đọc hiểu.

Đối với câu nghị luận xã hội, các thí sinh được yêu cầu "đề xuất giải pháp để tạo nên những kết nối có ý nghĩa tích cực" nhằm khắc phục thực trạng "Xã hội hiện đại cần nhiều hơn sự gắn kết nhưng một số bạn trẻ lại đang dần mất đi sự kết kết nối với cuộc sống xung quanh minh".

Nhiều thí sinh cho rằng, việc đề thi sử dụng toàn bộ ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đòi hỏi khả năng tư duy mở và vận dụng kiến thức tổng hợp. Bạn Vũ Hải Lâm là thí sinh đầu tiên rời điểm thi tại trường THPT Quang Trung - Hà Đông (phường Quang Trung), cho biết: “Mình cảm thấy phần đọc hiểu khá vừa sức với bản thân, còn phần nghị luận xã hội em thấy cần có kiến thức xã hội và có khả năng vận dụng mới có thể làm tốt được".

Bước ra khỏi phòng thi với tâm trạng nhẹ nhõm, bạn Đỗ Hương Giang (sĩ tử tại điểm thi THPT Quang Trung - Hà Đông) cho biết đề thi khá sát với cấu trúc các thầy cô từng dạy em trên lớp học. "Tuy có chút khó khăn với phần nghị luận văn học nhưng mình vẫn làm được. Với mức độ đề năm nay, mình nghĩ điểm trung bình sẽ rơi vào tầm 7 đến 8 điểm”, bạn Hương Giang chia sẻ. 

Cũng tại điểm thi trên, bạn Vũ Đình Hoàng An nhận xét đề thi vừa sức và có dạng bài tương đối quen thuộc với quá trình ôn luyện. “Mình thấy câu 5 của phần đọc hiểu có thể bị lan man nếu không bám sát yêu cầu đề bài. Phần nghị luận văn học là dạng đề mở mà mình đã được làm quen từ trước nên không gây quá nhiều khó khăn”, Hoàng An đánh giá.

Bên cạnh nỗ lực tự học của học sinh, sự định hướng về chiến thuật làm bài của giáo viên trong giai đoạn ôn tập đóng vai trò then chốt. Chia sẻ về mức độ khó của đề thi môn Ngữ Văn, cô Hà Hồng Thắm (52 tuổi, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) nhận định: "Nhìn tổng thể, tôi đánh giá đây là một đề thi vừa sức nhưng có tính phân hóa rất đậm nét, là 'liều thuốc thử' mạnh cho những ai quen học tủ, học vẹt. Cái khó không nằm ở câu hỏi mà ở áp lực tâm lý khi các em phải tự vận dụng kiến thức trước một ngữ liệu hoàn toàn mới, giàu tính triết lý của tác giả Thanh Thảo”. 

Dưới góc nhìn chuyên môn, cô Bùi Thị Minh Lệ - giáo viên Ngữ Văn Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Hà Nội (Thôn 6, xã Suối Hai) đánh giá đề thi Ngữ văn năm nay có độ dài vừa phải, cấu trúc tường minh và mang tính nhân văn sâu sắc thông qua hình ảnh thiên nhiên, con người. “Thông qua ngữ liệu đọc hiểu, đề bài đã khéo léo truyền tải thông điệp về tình yêu quê hương, thiên nhiên và những điều giản dị. Từ đây, các em dễ dàng cảm nhận hình ảnh thơ ở câu 1 đoạn văn và viết bài nghị luận xã hội về sự kết nối với cuộc sống xung quanh mình", cô Minh Lệ nhận định.

Sự đồng hành sát sao của đội ngũ giáo viên trong giai đoạn ôn luyện giúp học sinh vững vàng về kiến thức và hỗ trợ giải tỏa áp lực tâm lý trước đổi mới của đề thi. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 luôn là bước ngoặt quan trọng, đòi hỏi sự linh hoạt và năng lực tư duy độc lập của người học. Việc hoàn thành môn Ngữ văn với tâm lý ổn định là tiền đề để các thí sinh tiếp tục tự tin chinh phục những bài thi tiếp theo, hướng tới kết quả tối ưu trong kỳ thi lần này.

Vào 14h, các thí sinh sẽ tiếp tục bước vào môn thi Ngoại ngữ với thời gian làm bài 60 phút. Sáng 31/5, các thí sinh sẽ tiến hành làm bài thi môn Toán.