Người trẻ cần gì để sẵn sàng sinh?
(Sóng trẻ) - Thu nhập, nhà ở, chi phí y tế, việc học của con và quỹ thời gian cho gia đình đang khiến nhiều người trẻ chần chừ chuyện sinh con. Từ khi Luật Dân số có hiệu lực ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách hỗ trợ đã và sắp được triển khai. Liệu những chính sách này đã đủ để người trẻ yên tâm?
Tiền hỗ trợ khi sinh con
Chi phí sinh và nuôi con là nỗi lo đầu tiên của nhiều cặp vợ chồng trẻ. Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP, phụ nữ sinh con được hỗ trợ ít nhất 2 triệu đồng nếu là người dân tộc thiểu số rất ít người, sống ở địa phương có mức sinh dưới mức thay thế, hoặc sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Nhóm thứ nhất được hưởng từ 1/7/2026, hai nhóm còn lại từ 1/1/2027. Đáng chú ý, tại 13 tỉnh, thành có mức sinh thấp, mọi phụ nữ sinh con đều được hỗ trợ.
Nhiều địa phương còn có mức hỗ trợ riêng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi: TP.HCM 5 triệu đồng, Hải Phòng 3 triệu, Tây Ninh 2 triệu, Đồng Nai và Đồng Tháp 1 triệu. Hà Nội sẽ hỗ trợ 4 triệu đồng từ 1/1/2027.

Gánh nặng thuế của người nuôi con cũng nhẹ đi. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng/tháng, nâng tổng mức giảm trừ của người nuôi 2 con lên 27,9 triệu đồng/tháng. Mức mới áp dụng từ 1/1/2026.

Ưu tiên nhà ở xã hội
Với nhiều người trẻ, chưa có nhà đồng nghĩa với chưa dám cưới, chưa dám sinh. Từ 1/7/2026, người có từ 2 con đẻ trở lên, cả nam lẫn nữ, được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Người dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội được hưởng lãi suất ưu đãi 6,5%/năm, áp dụng từ 1/7 đến hết năm 2026.
Theo GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, Nhà nước cần vừa hỗ trợ, vừa giám sát để thị trường nhà ở cạnh tranh, giúp người lao động thuê hoặc mua được nhà với giá chấp nhận được.
Hỗ trợ sàng lọc, miễn học phí
Bên cạnh chi phí sinh nở, khám thai và chăm sóc sức khỏe cho con cũng là khoản chi không nhỏ. Mẹ bầu được hỗ trợ sàng lọc 4 bệnh (hội chứng Down, Edwards, Patau và Thalassemia), tối đa 900.000 đồng. Trẻ sơ sinh được sàng lọc 5 bệnh bẩm sinh, tối đa 600.000 đồng. Khoản hỗ trợ được chi thẳng cho cơ sở y tế. Trong năm 2026, chính sách ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo và người dân vùng khó khăn. Từ 1/1/2027, chính sách mở rộng cho mọi phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.


Khi con lớn, việc học là khoản đầu tư dài hạn mà gia đình trẻ nào cũng phải tính trước. Từ năm học 2025–2026, học sinh từ mầm non đến THPT công lập không phải đóng học phí. Học sinh trường ngoài công lập được hỗ trợ một phần, mức cụ thể do HĐND từng tỉnh quyết định.
Thời gian chăm con được tăng thêm
Thiếu thời gian chăm con và lo ảnh hưởng đến công việc khiến không ít người trẻ ngần ngại. Từ 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng thay vì 6 tháng. Người chồng được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai, thay vì 5 ngày. Trợ cấp thai sản được trả đủ cho cả 7 tháng nghỉ.

Lương đủ sống cho gia đình 4 người
Bên cạnh các khoản hỗ trợ trực tiếp, thu nhập vẫn là điều kiện để người trẻ tính chuyện sinh con lâu dài. Phát biểu tại hội thảo góp ý dự thảo Luật Dân số (tháng 8/2024), GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, khi đó là Đại biểu Quốc hội khóa XV, đề xuất chuyển từ lương tối thiểu sang “lương đủ sống tối thiểu cho gia đình 4 người”.
Nguồn: Luật Dân số 2025; Nghị định 168/2026/NĐ-CP; Nghị quyết 217/2025/QH15; Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15; Cục Dân số (Bộ Y tế); HĐND các địa phương; Số liệu cập nhật đến tháng 11/2026.


