Người khắc mùa Trăng lên từng khuôn gỗ

(Sóng trẻ) - Mỗi mùa Tết Trung thu, khi những chiếc bánh nướng, bánh dẻo hiện diện khắp phố phường, tiếng đục chạm lại đều đặn vang lên trong căn nhà nhỏ tại thôn Thượng Cung. Giữa lớp bụi gỗ phủ mờ năm tháng, nghệ nhân Trần Văn Bản vẫn hàng ngày lặng lẽ đục từng chiếc khuôn để lưu giữ nét đẹp truyền thống của ngôi làng.

Lớn lên trong tiếng cưa đục của làng mộc Thượng Cung (xã Thường Tín, Hà Nội), ông Bản là người duy nhất tự mày mò cách tạo ra từng chiếc khuôn. Có lẽ vì thế, khuôn bánh do ông tạo ra đều chứa đựng dấu ấn về cái tâm của người làm nghề. (Ảnh: Phương Quyền)
Lớn lên trong tiếng cưa đục của làng mộc Thượng Cung (xã Thường Tín, Hà Nội), ông Bản là người duy nhất tự mày mò cách tạo ra từng chiếc khuôn. Có lẽ vì thế, khuôn bánh do ông tạo ra đều chứa đựng dấu ấn về cái tâm của người làm nghề. (Ảnh: Phương Quyền)
Hàng trăm khuôn gỗ với hình hài, hoa văn khác nhau được treo kín trong căn nhà nhỏ. Mỗi chiếc lại mang một nét đẹp riêng với nhiều chi tiết thủ công được chạm khắc tinh xảo. Chúng tuy nhỏ bé nhưng lại là “vật bảo chứng” cho thành quả và tâm huyết của một đời nghệ nhân. (Ảnh: Phương Quyền)
Hàng trăm khuôn gỗ với hình hài, hoa văn khác nhau được treo kín trong căn nhà nhỏ. Mỗi chiếc lại mang một nét đẹp riêng với nhiều chi tiết thủ công được chạm khắc tinh xảo. Chúng tuy nhỏ bé nhưng lại là “vật bảo chứng” cho thành quả và tâm huyết của một đời nghệ nhân. (Ảnh: Phương Quyền)
Để ra đời chiếc khuôn ưng ý, người nghệ nhân phải thật tỉ mỉ ngay từ công đoạn chọn gỗ, bởi chọn phải phôi gỗ không phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khuôn. Mỗi loại khuôn lại sử dụng một phôi gỗ khác nhau, có phôi dày, phôi mỏng. Hiện nay, ông Bản chủ yếu sử dụng gỗ xà cừ và gỗ thị già nhờ đặc tính mịn và dẻo dai, có thể dễ dàng chạm khắc các chi tiết khó. (Ảnh: An Huyền, Phương Quyền)
Để ra đời chiếc khuôn ưng ý, người nghệ nhân phải thật tỉ mỉ ngay từ công đoạn chọn gỗ, bởi chọn phải phôi gỗ không phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khuôn. Mỗi loại khuôn lại sử dụng một phôi gỗ khác nhau, có phôi dày, phôi mỏng. Hiện nay, ông Bản chủ yếu sử dụng gỗ xà cừ và gỗ thị già nhờ đặc tính mịn và dẻo dai, có thể dễ dàng chạm khắc các chi tiết khó. (Ảnh: An Huyền, Phương Quyền)
Khi tạo hình khuôn, nghệ nhân Trần Văn Bản dành hàng giờ bên những khối gỗ, miệt mài đục, chạm, khắc từng đường nét. Đôi bàn tay dù đã chai sần nhưng vẫn thoăn thoắt từng nhát đục, đưa “con cá chép” và “nhành hoa” thành hình cùng mùa Trăng. (Ảnh: Phương Quyền, Minh Hiền)
Khi tạo hình khuôn, nghệ nhân Trần Văn Bản dành hàng giờ bên những khối gỗ, miệt mài đục, chạm, khắc từng đường nét. Đôi bàn tay dù đã chai sần nhưng vẫn thoăn thoắt từng nhát đục, đưa “con cá chép” và “nhành hoa” thành hình cùng mùa Trăng. (Ảnh: Phương Quyền, Minh Hiền)
Không đơn thuần là dụng cụ làm bánh, chiếc khuôn còn kết tinh sự khéo léo cùng óc sáng tạo của người nghệ nhân. Trên mỗi thớ gỗ là các họa tiết quen thuộc trong văn hóa Việt như cá chép, hoa sen hay đơn giản là dòng chữ mang ý nghĩa phúc lành. Qua từng đường đục, nét khắc, những giá trị văn hóa ấy vẫn được gìn giữ, trở thành ký ức đẹp mỗi độ trăng Rằm. (Ảnh: Phương Quyền)
Không đơn thuần là dụng cụ làm bánh, chiếc khuôn còn kết tinh sự khéo léo cùng óc sáng tạo của người nghệ nhân. Trên mỗi thớ gỗ là các họa tiết quen thuộc trong văn hóa Việt như cá chép, hoa sen hay đơn giản là dòng chữ mang ý nghĩa phúc lành. Qua từng đường đục, nét khắc, những giá trị văn hóa ấy vẫn được gìn giữ, trở thành ký ức đẹp mỗi độ trăng Rằm. (Ảnh: Phương Quyền)
Theo nghệ nhân Bản, khuôn bánh nướng và khuôn bánh dẻo còn có sự khác biệt về độ sâu và đường nét hoa văn. “Khuôn bánh dẻo thường được đục sâu với các chi tiết sắc nét, còn khuôn bánh nướng lại có đường nét nông và mềm mại hơn. Khi đục khuôn tôi luôn phải nhớ rõ điều này”, ông Bản nói thêm. (Ảnh: An Huyền)
Theo nghệ nhân Bản, khuôn bánh nướng và khuôn bánh dẻo còn có sự khác biệt về độ sâu và đường nét hoa văn. “Khuôn bánh dẻo thường được đục sâu với các chi tiết sắc nét, còn khuôn bánh nướng lại có đường nét nông và mềm mại hơn. Khi đục khuôn tôi luôn phải nhớ rõ điều này”, ông Bản nói thêm. (Ảnh: An Huyền)
Hơn 4 thập kỷ gắn bó với nghề, sự ủng hộ của khách hàng chính là động lực để nghệ nhân Trần Văn Bản tiếp tục theo đuổi đam mê và truyền nghề cho con cháu trong gia đình. “Dù khuôn nhựa trên thị trường ngày càng phổ biến và có giá thành rẻ hơn, khuôn gỗ của chúng tôi vẫn được khách hàng ưa chuộng bởi hoa văn sắc sảo và sự an toàn khi sử dụng”, ông Bản chia sẻ. (Ảnh: Phương Quyền)
Hơn 4 thập kỷ gắn bó với nghề, sự ủng hộ của khách hàng chính là động lực để nghệ nhân Trần Văn Bản tiếp tục theo đuổi đam mê và truyền nghề cho con cháu trong gia đình. “Dù khuôn nhựa trên thị trường ngày càng phổ biến và có giá thành rẻ hơn, khuôn gỗ của chúng tôi vẫn được khách hàng ưa chuộng bởi hoa văn sắc sảo và sự an toàn khi sử dụng”, ông Bản chia sẻ. (Ảnh: Phương Quyền)
Trước sự đổi thay của thời cuộc, nhiều người thợ trong làng đã chuyển hướng mưu sinh. Ông Bản trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của làng nghề theo năm tháng. Mùa Trăng này và những mùa Trăng sau, ông gửi gắm niềm tin rằng, câu chuyện về làng khuôn bánh Thượng Cung sẽ được kể tiếp qua từng đường khắc mang hơi thở thời gian. (Ảnh: Phương Quyền)
Trước sự đổi thay của thời cuộc, nhiều người thợ trong làng đã chuyển hướng mưu sinh. Ông Bản trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của làng nghề theo năm tháng. Mùa Trăng này và những mùa Trăng sau, ông gửi gắm niềm tin rằng, câu chuyện về làng khuôn bánh Thượng Cung sẽ được kể tiếp qua từng đường khắc mang hơi thở thời gian. (Ảnh: Phương Quyền)

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
[Infographic] Cẩm nang bắt nhịp đại học dành cho tân sinh viên

[Infographic] Cẩm nang bắt nhịp đại học dành cho tân sinh viên

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng Trẻ) - Bước vào năm học 2026 - 2027, tân sinh viên cần sớm hoàn thiện thủ tục cư trú, đồng thời chủ động quản lý tài chính để tiết kiệm 30% chi phí và nhanh chóng thích nghi với môi trường đại học.

Báo chí Cách mạng Việt Nam: Trung thành với sứ mệnh, sáng tạo vì tương lai

Báo chí Cách mạng Việt Nam: Trung thành với sứ mệnh, sáng tạo vì tương lai

Tin nổi bật3 tháng trước

(Sóng trẻ) - Giữa dòng chảy chuyển đổi số, Báo chí Cách mạng Việt Nam đang không ngừng đổi mới để thích ứng với thời đại. Sau 101 năm xây dựng và phát triển, báo chí vẫn giữ vững vai trò tiên phong, đồng hành cùng đất nước trên hành trình hội nhập và phát

Đề thi các môn Khoa học tự nhiên THPT 2026 đảm bảo mức độ phân hóa thí sinh

Đề thi các môn Khoa học tự nhiên THPT 2026 đảm bảo mức độ phân hóa thí sinh

Tin nổi bật3 tháng trước

(Sóng trẻ) - Ngày 12/6, các thí sinh tham gia dự thi hai môn tự chọn của kỳ thi THPT. Đề thi các môn Khoa học tự nhiên được đánh giá có sự phân loại thí sinh, đảm bảo yêu cầu tốt nghiệp và xét tuyển.

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN