OpenAI có thể kiểm soát máy tính của người dùng: Nhiều mặt lợi và hại

(Sóng trẻ) - Được tích hợp nhiều công cụ mới với khả năng tự động hoá cao, ứng dụng trí tuệ nhân tạo chủ lực của OpenAI - ChatGPT hiện hoạt động hiệu quả và thông minh hơn. Dù vậy, sự cải tiến này cũng ẩn chứa nhiều mối nguy hại cho người dùng. 

OpenAI vừa cho ra mắt bản nâng cấp của hệ thống trí tuệ nhân tạo chủ lực của hãng - ChatGPT agent. Phiên bản này được hãng trang bị một máy tính ảo và bộ công cụ tích hợp sẵn. Bộ công cụ mới cho phép ChatGPT thực hiện các tác vụ phức tạp như kiểm soát máy tính của người dùng và hoàn thành nhiều công việc thay con người. Đây là một điều mà các phiên bản trước đây chưa thể làm được. 

Dù đã có nhiều nâng cấp, bộ công cụ mới của ChatGPT nhìn chung vẫn phụ thuộc nhiều vào dữ liệu đầu vào và sự giám sát từ con người. Đáng chú ý, phiên bản này xuất hiện trước khi Mark Zuckerberg công bố rằng, các nhà nghiên cứu Meta đã nhận thấy mô hình AI của họ bắt đầu có dấu hiệu “tự cải thiện”. 

AI có thể thực hiện các hành động thực tế 

Với nhiều cải tiến mới của ChatGPT, người dùng giờ đây có thể dễ dàng ra lệnh cho trợ lý ảo thực hiện nhiều tác vụ phức tạp như kiểm tra lịch làm việc, tóm tắt các lời nhắc, nghiên cứu và tóm tắt một tập dữ liệu lớn hay thiết kế slide thuyết trình. Ví dụ, nếu một mô hình ngôn ngữ lớn LLM (tập hợp các trí tuệ nhân tạo tiên tiến) thông thường chỉ có thể tìm và cung cấp công thức cho bữa sáng kiểu Nhật, ChatGPT agent có thể lên kế hoạch hoàn chỉnh và tự động mua nguyên liệu cho bữa sáng đó, với đúng số lượng khách tham dự.

Dù được đánh giá cao về mặt năng lực, mô hình mới của OpenAI vẫn tồn tại nhiều điểm hạn chế. Khả năng tư duy không gian của mô hình này vẫn còn yếu, gây khó khăn trong việc xử lý các tác vụ phức tạp, đồng thời thiếu đi yếu tố trí nhớ dài hạn, chỉ xử lý thông tin tức thời và khó khăn trong việc đối chiếu lại những tương tác trước đó ngoài ngữ cảnh gần nhất...

Tuy nhiên, OpenAI vẫn khẳng định ChatGPT agent đã thể hiện bước nhảy vọt trong các bài kiểm tra thử. Cụ thể, trong Humanity’s Last Exam - một chuẩn đánh giá năng lực AI trước các câu hỏi ở trình độ chuyên gia nhiều lĩnh vực, công cụ này đạt độ chính xác 41,6%, cao gấp đôi so với mô hình OpenAI o3 không sử dụng công cụ là 20,3%.

Những nguy cơ khi AI ngày càng tiến bộ

Bản thân phía OpenAI cũng thừa nhận, mức độ tự động hoá cao hơn của ChatGPT agent có thể mang đến nhiều mối nguy hại tiềm ẩn. Đại diện công ty cho biết, công cụ này có “khả năng sinh học và hóa học cao”, đồng nghĩa nó có thể hỗ trợ trong việc chế tạo vũ khí hóa học hoặc sinh học.

Theo giới chuyên gia an ninh sinh học, so với những nguồn tài nguyên truyền thống, một AI agent mang lại cái gọi là “con đường leo thang năng lực” (capability escalation pathway). Khả năng này giúp AI truy cập và tổng hợp vô số nguồn dữ liệu tức thì, kết hợp kiến thức liên ngành, hướng dẫn thử nghiệm lặp đi lặp lại như một chuyên gia, truy cập các website cung ứng, điền biểu mẫu đặt hàng, thậm chí giúp người dùng vượt qua bước xác minh cơ bản.

Nhờ có sự hỗ trợ của máy tính ảo, ChatGPT agent còn có thể tự động tương tác với tệp, website và công cụ trực tuyến. Điều này lại vô tình mở ra nhiều mối nguy hại nếu mô hình này bị lạm dụng quá nhiều. 

Bàn luận về vấn đề trên, giáo sư Kofi Nyarko (Giáo sư tại Khoa Kỹ thuật Điện và Máy tính Đại học bang Morgan) nhấn mạnh rằng: “Có những mối lo ngại rộng hơn với toàn bộ hệ thống AI agent, chẳng hạn việc hoạt động tự động có thể phát tán sai sót, đưa vào thiên lệch từ dữ liệu công khai, làm phức tạp khung pháp lý về trách nhiệm, thậm chí vô tình tạo ra sự lệ thuộc tâm lý nơi người dùng”.

Để đối phó với những mối đe doạ tiềm ẩn từ mô hình có mức độ tự động cao hơn, các kỹ sư của OpenAI đã tăng cường thêm nhiều lớp biện pháp an toàn. Những biện pháp này bao gồm mô hình hóa mối đe doạ, huấn luyện AI từ chối các yêu cầu lạm dụng (tức dạy mô hình từ chối những yêu cầu có thể vừa mang lợi ích vừa bị lợi dụng gây hại), chương trình săn lỗi nhận thưởng (bug bounty) và đội ngũ chuyên trách chủ động “tấn công” hệ thống để phát hiện lỗ hổng, tập trung đặc biệt vào mảng phòng thủ sinh học.

Tuy nhiên, một báo cáo đánh giá quản trị rủi ro do SaferAI - tổ chức phi lợi nhuận chuyên về an toàn AI thực hiện hồi tháng 7/2025 cho thấy, các chính sách quản lý rủi ro của OpenAI bị đánh giá là “yếu”, chỉ đạt 33% trên thang điểm 100. Ngoài ra, Future of Life Institute, một tổ chức hàng đầu về an toàn AI, đã công bố rằng OpenAI cũng chỉ nhận mức C trong Chỉ số An toàn AI.