Siri trước cơ hội ‘lột xác’ trong cuộc đua AI

(Sóng trẻ) - Hội nghị Các nhà phát triển Toàn cầu (WWDC) 2026 được xem là phép thử lớn với Apple, khi hãng được kỳ vọng đại tu Siri để cạnh tranh với ChatGPT và các trợ lý AI thế hệ mới.

Khi Apple khai mạc Hội nghị Các nhà phát triển Toàn cầu (WWDC) tại Cupertino, California rạng sáng mai (9/6), tâm điểm chú ý không chỉ nằm ở iOS mới hay các hiệu ứng giao diện quen thuộc. Điều giới công nghệ chờ đợi nhất là Siri, trợ lý kỹ thuật số từng đi trước nhiều đối thủ nhưng đang bị xem là chậm chân trong làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo Reuters, Apple được kỳ vọng công bố một cuộc đại tu lớn với Siri, sau khoảng hai năm loay hoay với lời hứa nâng cấp trợ lý ảo này. Siri ra mắt từ năm 2011 và hiện có mặt trên phần lớn hệ sinh thái 2,5 tỷ thiết bị của Apple. Tuy nhiên, trong khi người dùng ngày càng quen trò chuyện với ChatGPT, Claude hay Gemini, Siri vẫn bị đánh giá chủ yếu phù hợp với các yêu cầu đơn giản như đặt báo thức, gọi điện, mở ứng dụng hoặc hỏi thời tiết.

Bài toán dữ liệu của Apple

Đây là nghịch lý lớn với Apple. Công ty sở hữu một trong những hệ sinh thái thiết bị cá nhân rộng nhất thế giới, nơi chứa nhiều dữ liệu có giá trị như email, tin nhắn, lịch hẹn, ghi chú, ảnh và thói quen sử dụng ứng dụng. Nếu được xử lý đúng cách, lượng dữ liệu này có thể giúp Siri hiểu ngữ cảnh cá nhân tốt hơn và thực hiện các tác vụ đời thường hiệu quả hơn.

Vấn đề nằm ở chính thế mạnh lâu nay của Apple: quyền riêng tư và khả năng kiểm soát chặt hệ điều hành. Dữ liệu trong iPhone được khóa lại theo từng ứng dụng, bên thứ ba không thể tự ý đọc chéo thông tin và ngay cả Apple cũng không thể truy cập nhiều dữ liệu nếu không có sự cho phép của người dùng. Điều này giúp hãng duy trì hình ảnh bảo mật, nhưng cũng khiến Siri khó tận dụng “mỏ vàng” dữ liệu để trở nên thông minh như các trợ lý AI mới.

Patrick Moorhead, nhà sáng lập công ty tư vấn Moor Insights & Strategy, nhận định Apple phải làm hai việc cùng lúc: khiến Siri bớt “kém thông minh” trong mắt người dùng và xây dựng bộ khung để các nhà phát triển đưa AI vào ứng dụng của họ. Theo ông, AI phụ thuộc lớn vào dữ liệu, bởi dữ liệu tạo ra bối cảnh và giúp kết quả trả lời chính xác hơn.

Một số nhà phân tích dự đoán Apple sẽ giới thiệu chế độ trò chuyện mới cho Siri, cho phép trợ lý này hoạt động giống chatbot hơn. Người dùng có thể đặt câu hỏi nối tiếp, yêu cầu tóm tắt thông tin, tìm dữ liệu trong điện thoại hoặc thực hiện tác vụ phức tạp hơn. Apple cũng có thể bổ sung tùy chọn “ngữ cảnh cá nhân”, cho phép Siri sử dụng một phần dữ liệu cá nhân khi được người dùng cấp quyền.

TechCrunch dẫn thông tin từ Bloomberg cho biết Apple được cho là đang phát triển một ứng dụng Siri độc lập, nhằm cạnh tranh với các chatbot như ChatGPT, Claude hay Gemini. Ứng dụng này được cho là hỗ trợ lịch sử trò chuyện, cho phép tải tài liệu và ảnh, đồng thời được tích hợp sâu hơn vào giao diện iPhone, trong đó có Dynamic Island và thanh tìm kiếm Spotlight.

Điểm đáng chú ý là Apple dường như không chọn cách tự mình lao vào cuộc đua mô hình AI lớn bằng mọi giá. Thay vào đó, Apple có thể mở đường để nhà phát triển tích hợp các mô hình AI như OpenAI, Anthropic hoặc Gemini vào ứng dụng, trong khi hãng tiếp tục phát triển các mô hình chạy cục bộ trên thiết bị. Cách tiếp cận này giúp Apple giảm áp lực chi phí, đồng thời giữ được thông điệp quen thuộc về quyền riêng tư.

Chiến lược này khá giống cách Apple từng làm với công cụ tìm kiếm. Hãng không tự xây một Google thứ hai, mà biến iPhone thành điểm truy cập quan trọng nhất của người dùng vào Internet. Với AI, Apple có thể cũng đang đặt cược rằng thiết bị của họ sẽ trở thành cánh cửa chính để người dùng tiếp cận các trợ lý thông minh, thay vì nhất thiết phải sở hữu mô hình mạnh nhất.

Tuy nhiên, cuộc đua lần này được nhận định khó khăn hơn. ChatGPT đã tạo thói quen mới cho hàng trăm triệu người dùng trên toàn cầu. Các trợ lý AI không chỉ trả lời câu hỏi, mà còn có thể viết văn bản, phân tích tài liệu, lập kế hoạch, tạo hình ảnh hoặc hỗ trợ công việc. Tại Trung Quốc và nhiều thị trường khác, người dùng cũng bắt đầu tiếp cận các “AI agent”, tức những bot có khả năng thay con người thực hiện chuỗi tác vụ phức tạp.

'Canh bạc' với Siri

Nếu Siri chỉ dừng ở giao diện mới hoặc vài câu trả lời tự nhiên hơn, Apple có thể tiếp tục bị xem là tụt lại phía sau. Nhưng nếu Siri biết đọc ngữ cảnh trong điện thoại, hiểu lịch làm việc, tìm đúng email, gợi ý phản hồi tin nhắn, đặt lịch, mở ứng dụng và thực hiện yêu cầu theo cách an toàn, Apple sẽ có lợi thế mà nhiều chatbot độc lập khó đạt được.

Thách thức lớn nhất là niềm tin. Người dùng có thể muốn một Siri thông minh hơn, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng cho phép trợ lý AI đọc email, lịch hẹn hay tin nhắn. Vì vậy, Apple nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh quyền kiểm soát của người dùng, xử lý dữ liệu trên thiết bị và cách xin quyền minh bạch. Đây cũng là lý do các chuyên gia cho rằng Apple sẽ không quảng bá AI như một công nghệ hào nhoáng, mà đóng gói nó thành những tính năng cụ thể, dễ hiểu và hữu ích.

The Economist từng nhận định trong kỷ nguyên AI, cách kiểm soát chặt chẽ từng là lợi thế của Apple đang dần trở thành rào cản. Hệ sinh thái khép kín giúp sản phẩm Apple ổn định, bảo mật và đồng nhất, nhưng AI cần nhiều dữ liệu, khả năng kết nối và sự linh hoạt hơn. Nếu không mở ra ở mức phù hợp, Apple có nguy cơ bị các đối thủ nhanh hơn "chiếm mất" thói quen sử dụng hằng ngày của người dùng.

WWDC năm nay còn được chú ý trong bối cảnh Apple đối mặt câu hỏi về thế hệ tăng trưởng tiếp theo sau iPhone. Dưới thời Tim Cook, Apple đạt thành công lớn về tài chính, song giới quan sát cho rằng hãng vẫn chưa tạo ra một sản phẩm mới có sức định hình thị trường tương tự iPhone. Trong 15 năm Cook lãnh đạo, Apple tăng trưởng mạnh về tài chính, nhưng phần lớn thành công vẫn dựa trên hệ sinh thái sản phẩm được định hình từ thời Steve Jobs.

Vì vậy, câu hỏi đặt ra không chỉ là Siri có thể cạnh tranh với ChatGPT hay không, mà còn là Apple có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới trong thời đại AI hay không. iPhone từng thay đổi cách con người dùng Internet di động. Giờ đây, Apple cần chứng minh rằng thiết bị của họ vẫn có thể là trung tâm của đời sống số khi người dùng chuyển từ “chạm và tìm kiếm” sang “hỏi và giao việc”.

Siri từng là biểu tượng cho tương lai điều khiển bằng giọng nói. Sau hơn một thập kỷ, tương lai ấy đã chuyển sang AI hội thoại và trợ lý cá nhân thông minh. WWDC 2026 vì thế có thể là cơ hội để Apple đưa Siri trở lại đường đua, hoặc cho thấy hãng vẫn đang chậm một nhịp trong cuộc cạnh tranh công nghệ hiện nay.