Birgit Kleber: 40 năm bền bỉ với nhiếp ảnh chân dung và hành trình mang nghệ thuật gần hơn với công chúng Việt Nam

(Sóng trẻ) - Trong hơn bốn thập kỷ, nhiếp ảnh gia người Đức Birgit Kleber theo đuổi triết lý tối giản để khám phá chiều sâu chân dung con người, đưa tên tuổi bà xuất hiện tại nhiều không gian nghệ thuật lớn trên thế giới. Lần trở lại Việt Nam trong chiến dịch “Việt - Đức: 20 gương mặt, 20 câu chuyện”, bà giới thiệu loạt ảnh chân dung đặc sắc.

Birgit Kleber, nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ thị giác người Berlin (Đức), là một trong những tên tuổi hiếm hoi dành trọn hơn bốn thập kỷ chỉ để theo đuổi một thể loại duy nhất: chân dung. Trong suốt 40 năm sự nghiệp, bà đã xây dựng một phong cách riêng biệt - tối giản đến tận cùng, không dàn dựng, không trang điểm, không đạo cụ, không can thiệp vào biểu cảm tự nhiên của nhân vật. Chính sự “tinh gọn” ấy lại giúp những bức chân dung của bà chứa đựng sức kể chuyện mạnh mẽ, khai thác được chiều sâu tâm lý và câu chuyện cuộc đời mà ánh mắt, nếp nhăn hay tư thế vô tình tiết lộ.

Tại Đức và châu Âu, Birgit Kleber từ lâu đã được công nhận là một trong những gương mặt quan trọng của nhiếp ảnh đương đại. Bà có hơn 30 triển lãm cá nhân, hàng trăm triển lãm nhóm tại các không gian danh giá như Quỹ Helmut Newton, Bảo tàng Nhiếp ảnh Berlin, Haus am Kleistpark, Alte Feuerwache Berlin… Tác phẩm của bà hiện diện trong bộ sưu tập thường trực của nhiều thiết chế lớn trên thế giới: Thư viện Quốc gia Pháp (Paris), Galerie Berlinische (Berlin), Bảo tàng Phim Đức DFF (Frankfurt), Deutsches Kinemathek (Berlin), Trung tâm Nhiếp ảnh Quốc tế ICP (New York) và Thư viện Công cộng New York.

Tháng 11/2025, Birgit Kleber lần đầu tiên để lại dấu ấn rõ nét tại Việt Nam qua dự án “Việt - Đức: 20 gương mặt, 20 câu chuyện” nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao hai nước. Vẫn trung thành với nguyên tắc làm việc của mình, bà chụp 20 nhân vật tiêu biểu Việt - Đức bằng phong cách quen thuộc: phông nền trung tính, ánh sáng tự nhiên, không tạo dáng, không chỉnh sửa biểu cảm. Mỗi bức chân dung là một câu chuyện riêng, được kể hoàn toàn qua gương mặt và ánh mắt của nhân vật.

Hồng Hạnh (21 tuổi, Hà Nội), một người thường xuyên theo dõi triển lãm ảnh tại Hà Nội và Berlin, chia sẻ:  “Ảnh của bà Kleber rất thật. Người được chụp trông như đang ngồi trò chuyện với mình chứ không phải đang ‘diễn’ trước ống kính. Chính sự mộc mạc đó khiến mình không thể rời mắt khỏi câu chuyện mà gương mặt họ đang kể.”

Qua những buổi triển lãm trên toàn thế giới, Birgit Kleber không chỉ định hình lại cách nhìn về nhiếp ảnh chân dung đương đại mà còn mở ra một hướng tiếp cận mới cho công chúng Việt Nam: nhiếp ảnh không cần phải hào nhoáng.Sự hiện diện của bà tại Việt Nam lần này là một cơ hội quý để người yêu nghệ thuật trong nước được gặp gỡ và cảm nhận trực tiếp một trong những bậc thầy chân dung còn đang hoạt động tích cực nhất châu Âu hiện nay.