Cuộc "cách mạng xanh" tại phường Hoàn Kiếm mới

(Sóng trẻ) - Không còn cảnh rác sinh hoạt lưu cữu qua đêm hay những bao nilon vứt bừa bãi góc phố, nhiều con ngõ nhỏ tại phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang khoác lên mình diện mạo hoàn toàn mới. Sự thay đổi này bắt nguồn từ nếp sống văn minh "đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định" của cộng đồng dân cư, song hành cùng những nỗ lực thầm lặng của đội ngũ công nhân vệ sinh môi trường.

Ghi nhận vào một buổi sáng sớm trên phố Phùng Hưng (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), mặt đường thông thoáng, vỉa hè sạch sẽ. Trái ngược với hình ảnh những xe tôn rác đầy ứ, bốc mùi chờ xe cẩu tới cẩu đi như trước đây, việc thu gom nay đã nhịp nhàng và tinh gọn hơn rất nhiều. Từ những tuyến phố lớn sầm uất đến các ngõ nhỏ sâu hun hút, công việc dọn dẹp âm thầm diễn ra mỗi ngày, góp phần trả lại diện mạo Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp cho khu vực Thủ đô.

Thu gom khoa học, giảm áp lực cho công nhân môi trường

Theo UBND TP Hà Nội, thời gian qua thành phố đã triển khai nhiều chương trình xây dựng đô thị “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp”, trong đó nhấn mạnh vai trò của người dân trong việc giữ gìn vệ sinh khu dân cư. Cùng với đó, các tổ dân phố liên tục tăng cường tuyên truyền về khung giờ đổ rác, hướng dẫn người dân tập kết đúng điểm quy định, hạn chế tối đa tình trạng vứt rác bừa bãi gây mất mỹ quan đô thị.

Để hiện thực hóa chủ trương này, phương thức thu gom trên địa bàn cũng được cải tiến linh hoạt, phù hợp với đặc thù giao thông đan xen ngõ ngách của khu vực phố cổ. Hình ảnh những chuyến xe bán tải, những xe rác điện được bố trí khắp các ngõ ngách để thu gom rác đúng giờ quy định đã trở thành hình ảnh quen thuộc đối với các hộ dân trên địa bàn quận. Sự nhịp nhàng ấy không chỉ đến từ phương tiện mà còn nhờ sự phân công lao động hợp lý.

Theo bà Cao Thị Lượt (45 tuổi, quê ở Nam Định), một công nhân môi trường trên địa bàn, việc thay đổi cách thức thu gom khoa học hơn khi các tuyến phố lớn được xe ô tô chuyên dụng tiếp nhận rác trực tiếp; những ngõ hẹp có xe gom nhỏ thu gom rồi chuyển lên xe lớn, trong khi đó một số hộ kinh doanh nhỏ chủ động mang rác đến điểm tập kết cố định, trong khi các nhà hàng có lượng rác lớn được thu gom tận nơi nhằm tránh tình trạng ùn ứ. Điều này giúp giảm thiểu phần lớn gánh nặng cho những người phải đi thu gom rác, đồng thời làm dễ dàng hơn trong công tác phân loại và xử lý.

Đối với các nhà hàng lớn trên địa bàn phường, rác thải cũng được xử lý gọn gàng hơn khi bố trí các thùng rác công cộng: “Với những nhà hàng có lượng rác lớn, tổ thu gom sẽ điều xe ô tô chuyên dụng đến tận nơi để tiếp nhận, tránh tình trạng tồn đọng hoặc quá tải tại điểm tập kết. Một số cơ sở còn mượn thùng rác của đơn vị môi trường để đặt cố định trước cửa, đến giờ công nhân sẽ tới thu gom. Cách làm này giúp giảm đáng kể công sức cho người lao động, hạn chế việc phải bốc vác thủ công như trước đây, đồng thời bảo đảm vệ sinh khu vực xung quanh”, bà Nguyễn Bút (51 tuổi, quê ở Bắc Giang), là một công nhân khác chia sẻ.

Quy trình xử lý rác thải không thể tái chế hiện nay có hai phương pháp chính là chôn lấp và đốt. Tuy nhiên, phương pháp đốt đang được ưu tiên sử dụng nhằm giảm tối đa diện tích quỹ đất, tăng cường hiệu quả bảo vệ môi trường.

Khi ý thức người dân tạo nên “cuộc cách mạng xanh”

Hạ tầng và cách thức thu gom khoa học là điều kiện cần, nhưng ý thức tự giác của người dân mới là điều kiện đủ để tạo nên sự thay đổi bền vững. Theo ghi nhận của nhóm phóng viên tại điểm tập kết rác trên đường Phùng Hưng, nhiều người dân chủ động mang rác tới điểm tập kết thay vì chờ đợi lực lượng công nhân tới lấy. Đối với các hộ dân ở xa điểm tập kết, tại các tuyến phố và ngõ dân sinh, rác thải được buộc gọn gàng trong các túi nilon và đặt đúng giờ quy định thay vì để tràn lan từ chiều tối như trước.

Trong phong trào xây dựng đô thị “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp”, đội ngũ công nhân môi trường thủ đô cũng tích cực vận động, tuyên truyền người dân bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Mỗi khu vực có thời gian thu gom khác nhau, thường từ 19h đến 22h. Khi người dân mang rác ra đúng giờ, rác được đưa lên xe hoặc tập kết ngay trong buổi tối, tránh tình trạng tồn đọng qua đêm gây mùi và mất mỹ quan. “Đến giờ các xe cơ giới đi gõ kẻng thu gom rác ở các nhà, hầu như ở tuyến phố nào chúng tôi cũng tuyên truyền về giờ giấc, chỉ mong sao đúng giờ đó người dân mang rác ra bỏ lên xe để chúng tôi đỡ vất vả hơn”, bà Bút chia sẻ. Theo những người công nhân môi trường, nhờ ý thức của người dân tăng cao trong những năm gần đây, dù lượng rác tăng nhưng công việc lại có phần nhàn hơn bởi họ không cần phải đối diện với những đống rác to chất thành đống ngổn ngang như trước nữa.

Chị Nguyễn Thu Hiền (32 tuổi, sống tại Hàng Mã, phường Hoàn Kiếm) chia sẻ, trước đây các hộ dân thường có thói quen mang rác ra đầu ngõ từ sớm khiến rác tồn đọng qua đêm, bốc mùi và gây mất mỹ quan. Đặc biệt là những quán ăn, nhà hàng với rác thải từ đồ ăn thừa và khối lượng lớn thường xuyên xuất hiện tình trạng nước rỉ rác chảy ra lòng đường. “Từ khi tổ dân phố và các anh chị môi trường thông báo rõ giờ thu gom và nhắc nhở thường xuyên, gia đình tôi cũng như các hộ xung quanh đều cố gắng chấp hành. Đến gần giờ xe rác đến mới mang ra, phố xá sạch sẽ hẳn”, chị nói.

Bên cạnh đó, người dân cũng có ý thức hơn trong việc phân loại rác tái chế trước khi tập kết, tuy nhiên việc phân loại mới dừng lại ở việc người dân giữ lại rác nhựa để bán đồng nát hoặc cho những người công nhân môi trường. Bà Cao Thị Lượt cho biết, mỗi tối vào khoảng 22h30, công nhân từ các tổ hoặc những người thu phế liệu sẽ tập kết tại địa điểm để phân loại và cân những phần rác có thể tái chế từ khắp các đường và các phố gom lại. Theo bà, việc người dân có ý thức hơn trong việc thu gom rác bảo vệ môi trường đem lại nhiều biến đổi tích cực cho cảnh quan thành phố.

Các chuyên gia môi trường nhận định, để xây dựng đô thị trung tâm thực sự xanh và bền vững cần duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, đơn vị thu gom và người dân. Trong đó, công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, linh hoạt; đồng thời có hình thức nhắc nhở, xử lý phù hợp đối với những trường hợp vi phạm.

Có thể thấy, từ những thay đổi nhỏ trong cách thu gom đến sự chuyển biến về ý thức cộng đồng, diện mạo nhiều tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm đã có sự cải thiện rõ rệt. Những chuyến xe rác đều đặn mỗi sáng không chỉ là hình ảnh lao động thầm lặng mà còn là minh chứng cho nỗ lực chung tay bảo vệ môi trường, giữ gìn không gian sống xanh - sạch - đẹp giữa lòng Thủ đô.