Học tập suốt đời: “Tấm vé” thích nghi trong thị trường lao động biến động

(Sóng trẻ) - Thị trường lao động liên tục biến động khiến việc học không còn dừng lại ở một giai đoạn mà trở thành hành trình kéo dài suốt đời. Chủ động cập nhật kiến thức, rèn luyện kỹ năng và thích nghi với thay đổi đang là yếu tố quan trọng giúp người trẻ phát triển và giữ vững cơ hội nghề nghiệp.

Không ngừng học để mở rộng cơ hội nghề nghiệp
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động dưới tác động của công nghệ và chuyển đổi số, việc học không còn giới hạn trong giảng đường mà trở thành hành trình kéo dài suốt cuộc đời. Nhiều ngành nghề mới xuất hiện, trong khi một số công việc truyền thống dần bị thay thế, buộc người lao động phải chủ động nâng cao kỹ năng để không bị tụt lại phía sau.

Chia sẻ với phóng viên, Nguyễn Thảo Vy – sinh viên Báo truyền hình tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đồng thời theo học thêm ngành Truyền thông đa phương tiện (chuyên ngành Quan hệ công chúng) tại Đại học Swinburne – cho biết việc học song song hai chương trình chính quy đòi hỏi sự kỷ luật rất cao.

Vy cho biết, tại Swinburne, chương trình được thiết kế theo hệ 1 năm 3 kỳ, mỗi kỳ kéo dài khoảng 3 tháng, với trung bình 3 môn/kỳ, mỗi môn 12.5 tín chỉ, tổng chương trình khoảng 300 tín chỉ. Mỗi môn có khoảng 12 buổi học trực tiếp, kéo theo khối lượng bài tập và dự án khá lớn. Đáng chú ý, Vy không có bất kỳ ngoại lệ nào khi học song song hai trường mà vẫn phải tuân thủ đầy đủ lịch học, kiểm tra và thi cử như một sinh viên chính quy bình thường. Trung bình mỗi tuần, cô dành khoảng 25–30 giờ học trên lớp và thêm 15–20 giờ tự học, đặc biệt vào những giai đoạn cao điểm, thời gian học có thể lên tới 10–12 tiếng mỗi ngày.

Dù áp lực lớn, Vy cho rằng việc học song ngành mang lại nhiều lợi ích thiết thực. “Báo chí giúp mình xây dựng nền tảng nội dung, còn truyền thông đa phương tiện giúp mình hiểu cách làm việc với công chúng và xây dựng hình ảnh. Hai lĩnh vực này hỗ trợ nhau rất nhiều" cô chia sẻ. Theo Vy, học tập suốt đời không chỉ là việc học nhiều mà quan trọng hơn là duy trì tinh thần sẵn sàng học hỏi và thích nghi. “Khi mình có nền tảng tốt, mình sẽ không quá lo lắng trước những thay đổi của thị trường lao động" Vy nói.

Tuy nhiên, việc duy trì nhịp học liên tục không phải lúc nào cũng dễ dàng. Không ít người trẻ phải cân bằng giữa học tập, công việc và cuộc sống cá nhân. Nếu không có định hướng rõ ràng, việc học có thể trở thành áp lực thay vì động lực.

Học tập suốt đời – yêu cầu tất yếu của người lao động hiện đại
Thị trường lao động hiện nay không còn đánh giá người lao động chỉ qua bằng cấp hay kiến thức được đào tạo ban đầu. Thay vào đó, khả năng học hỏi nhanh, cập nhật liên tục và thích nghi với thay đổi đang trở thành tiêu chí quan trọng hơn trong tuyển dụng và phát triển nhân sự.

Sự thay đổi này khiến việc học không còn tách rời khỏi công việc. Người lao động vừa làm, vừa học, vừa điều chỉnh kỹ năng theo yêu cầu thực tế. Những kiến thức học từ nhà trường chỉ đóng vai trò nền tảng, trong khi phần lớn năng lực được hình thành thông qua quá trình tự học và cập nhật liên tục sau đó.

Anh Hoàng Mạnh Cường (Founder & CEO của Học viện Thương mại điện tử) chia sẻ: “Sự phát triển của công nghệ yêu cầu về kỹ năng của người lao động ngày càng đa dạng, đòi hỏi mỗi cá nhân phải liên tục học hỏi và thích nghi để duy trì khả năng cạnh tranh.” Hiện nay, việc học không còn giới hạn trong lớp học truyền thống. Các nền tảng trực tuyến, khóa học ngắn hạn, chương trình đào tạo nội bộ trong doanh nghiệp hay thậm chí chính trải nghiệm công việc hằng ngày đều trở thành nguồn học. Người học có thể lựa chọn hình thức phù hợp với thời gian, điều kiện và mục tiêu cá nhân, thay vì phụ thuộc vào một lộ trình cố định.

Tuy nhiên, việc học theo nhiều hình thức khác nhau cũng đặt ra yêu cầu về khả năng chọn lọc. Không phải kiến thức nào cũng cần thiết, và không phải kỹ năng nào cũng phù hợp với định hướng nghề nghiệp. Nếu thiếu mục tiêu rõ ràng, người học dễ rơi vào tình trạng học dàn trải, tích lũy nhiều nhưng khó áp dụng.