Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Hội thảo khoa học “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên”

(Sóng trẻ) - Chiều 24/8, Học viện Báo chí và Tuyên truyền (HVBCTT) tổ chức Chương trình hội thảo khoa học “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên" tại hội trường số 9, toà A1. Hội thảo tập trung trao đổi về cơ hội, thách thức, cách sử dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp trong môi trường giáo dục đại học.

Tham dự hội thảo có PGS, TS. Hoàng Hữu Hạnh - Phó Cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ; PGS, TS. Mai Đức Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền; PGS, TS. Lưu Văn Quảng - Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền; TS. Nguyễn Thị Thu Hường - Trưởng Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế cùng đại diện các khoa, phòng, ban, trung tâm và đông đảo sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Khai mạc hội thảo, PGS, TS. Mai Đức Ngọc nhận định: “Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và các công cụ AI tạo sinh đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Đối với giáo dục đại học, AI không chỉ làm thay đổi phương thức tiếp cận, khai thác và xử lý tri thức mà còn mở ra những phương thức mới trong tổ chức học tập, tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu và thực hiện nghiên cứu khoa học”.

Theo PGS, TS. Mai Đức Ngọc, AI cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực làm chủ công nghệ, tư duy phản biện, đạo đức học thuật và trách nhiệm của người học. Việc sử dụng AI cần gắn với khả năng kiểm chứng thông tin, tư duy độc lập và ý thức tôn trọng liêm chính học thuật. 

Tại phần báo cáo đề dẫn, PGS, TS. Lưu Văn Quảng cho biết: “Hội thảo khoa học sinh viên với chủ đề được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu những cách thức ứng dụng AI hiệu quả trong học tập và nghiên cứu; đồng thời nhận diện những vấn đề đặt ra, những rủi ro và yêu cầu cần lưu ý trong quá trình sử dụng công nghệ”.

Theo PGS, TS. Lưu Văn Quảng, nếu được sử dụng đúng cách, AI có thể hỗ trợ sinh viên tiếp cận nguồn tri thức phong phú, hệ thống hóa kiến thức, gợi mở ý tưởng nghiên cứu, phân tích và xử lý thông tin, qua đó góp phần hình thành phương pháp học tập chủ động, tư duy sáng tạo và năng lực nghiên cứu độc lập.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra nguy cơ sinh viên phụ thuộc quá mức vào AI, làm ảnh hưởng đến khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và tự học. Thông tin do AI cung cấp không phải lúc nào cũng chính xác, đầy đủ và có thể kiểm chứng. Việc sử dụng AI để tạo lập bài viết, nội dung học tập hoặc công trình nghiên cứu nếu không tuân thủ các nguyên tắc về trích dẫn, bản quyền và liêm chính học thuật cũng có thể dẫn đến những hệ quả tiêu cực.

Trong khuôn khổ chương trình, PGS, TS. Hoàng Hữu Hạnh trình bày thông tin khoa học “Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững” đến các giảng viên, học viên và sinh viên tham dự hội thảo. Ông nhấn mạnh: "Chuyển đổi là một quá trình diễn ra liên tục trong mọi tổ chức. Trong đó, công nghệ số đóng vai trò là công cụ quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong giai đoạn hiện nay".

Theo ông, trí tuệ nhân tạo là một công cụ đặc thù của công nghệ số, đang mở ra những khả năng mới cho quá trình đổi mới sáng tạo và có thể trở thành động lực thúc đẩy các phương thức chuyển đổi tiếp theo, trong đó có giáo dục và đào tạo. 

Tại phiên tham luận, các nội dung được học viên, sinh viên bàn luận tập trung vào nhiều khía cạnh của việc ứng dụng AI. Trong đó, tham luận “Về việc sử dụng ChatGPT trong tổng hợp kiến thức các môn đại cương tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền” của sinh viên Trần Phương Linh (lớp Ngôn ngữ Anh K44) đã đề cập đến khả năng sử dụng công cụ AI trong hỗ trợ học tập.

Tham luận tiếp tục mở rộng vấn đề sang nhiều góc tiếp cận: từ cách thức sử dụng AI, lợi ích và nguy cơ, vấn đề lý luận về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đến những tác động cụ thể của AI đối với hoạt động học tập và nghiên cứu. 

Từ đó, phiên thảo luận bàn tròn đặt ra những vấn đề thực tiễn như: ứng dụng AI vào phương pháp học tập truyền thống, thích ứng với sự phát triển của công nghệ, tác động của AI đối với liêm chính học thuật và việc hình thành kỹ năng sử dụng AI của sinh viên. Một số ý kiến từ các bài tham luận của sinh viên Đỗ Quang Hiếu (Lớp xuất bản điện tử K45) và Đặng Khánh Linh (lớp Tư tưởng Hồ Chí Minh K43) cũng tập trung vào việc xây dựng ý tưởng, đề cương nghiên cứu, xử lý dữ liệu và hỗ trợ chỉnh sửa, trình bày các sản phẩm học tập, nghiên cứu.

Hội thảo khép lại với mong muốn tạo thêm không gian trao đổi học thuật, giúp sinh viên chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến và phương pháp mới trong ứng dụng AI, đồng thời góp phần hình thành năng lực sử dụng AI hiệu quả, tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và ý thức liêm chính học thuật trong môi trường giáo dục đại học.