Khi 'chữ tâm' của nhà báo được giữ vững trong thời đại số

(Sóng trẻ) - Trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ và tin giả lan tràn, yêu cầu người làm nghề phải giữ vững ngòi bút trung thực.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, báo chí không chỉ phải đối mặt với áp lực chạy đua thông tin mà còn phải kiên quyết đấu tranh chống lại các luồng thông tin xấu độc. Trong bối cảnh đó, phóng viên đã có cuộc trò chuyện với Nhà báo Hoàng Nam - người có nhiều năm gắn bó với nghề, chuyên sâu trong lĩnh vực pháp luật.

Ông từng công tác tại Báo Mạng Ngày Mới Online và hiện đang làm việc tại Tạp chí Người Cao Tuổi. Với bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng, ông luôn bám sát tôn chỉ, mục đích của tòa soạn, nỗ lực mang đến những thông tin chính xác, hữu ích, phục vụ bạn đọc.

PV: Là một nhà báo, ông đang đối mặt với những thách thức gì khi vừa phải đảm bảo tốc độ đưa tin để cạnh tranh với mạng xã hội, vừa phải giữ vững chất lượng nội dung chuyên sâu? 

Nhà báo Hoàng Nam: Trong thời đại số, khi mạng xã hội và các nền tảng truyền thông phát triển nhanh chóng, áp lực đối với nhà báo ngày càng lớn. Tôi phải xử lý thông tin với tốc độ cao để đáp ứng nhu cầu cập nhật liên tục và giữ sức cạnh tranh cho tòa soạn. Tuy nhiên, yêu cầu về tính chính xác, khách quan và chiều sâu nội dung lại không cho phép sự vội vàng.

Đây cũng chính là ranh giới tạo nên sự khác biệt giữa báo chí chính thống và mạng xã hội. Trong khi nhiều thông tin trên mạng được đăng tải nhanh nhưng thiếu kiểm chứng, thậm chí bị định hướng nhằm thu hút sự chú ý, thì báo chí cần đặt yếu tố xác thực lên hàng đầu.

Để dung hòa hai yêu cầu này, nhà báo phải xây dựng quy trình làm việc chặt chẽ: tận dụng nguồn tin từ bạn đọc, cơ quan chức năng và các kênh chính thống; đồng thời tiến hành kiểm tra, đối chiếu, xác minh kỹ lưỡng trước khi đăng tải. Chỉ khi đảm bảo độ tin cậy, thông tin mới được công bố với tốc độ nhanh nhất có thể. Đây là cách để báo chí vừa giữ vững chất lượng, vừa không bị tụt lại trong “cuộc đua” thông tin.

PV: Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển mạnh, Tạp chí Người cao tuổi đã làm gì để giữ vững bản sắc? Cá nhân ông ứng dụng AI trong công việc ra sao?

Nhà báo Hoàng Nam: Tạp chí Người cao tuổi là cơ quan của Hội Người cao tuổi Việt Nam, đồng thời là diễn đàn của gần 17 triệu người cao tuổi trên cả nước. Vì vậy, tòa soạn luôn xác định rõ vai trò là cầu nối, phản ánh tiếng nói, tâm tư và quyền lợi của nhóm đối tượng này.

Trong nhiều năm qua, tạp chí tập trung vào các nội dung chuyên sâu như chính sách, pháp luật, hoạt động hội và các mô hình chăm sóc, hỗ trợ người cao tuổi. Bên cạnh đó là việc tổ chức các diễn đàn, hội thảo, sự kiện nhằm lan tỏa thông tin thiết thực.

Để thực hiện việc này, Tạp chí Người cao tuổi đã họp, lấy ý kiến của lãnh đạo, các trưởng, phó phòng, ý kiến của phóng viên, biên tập viên, nhân viên... Từ đó đưa ra phương án hợp lý nhất, hiệu quả nhất, lựa chọn ra lãnh đạo, cán bộ, phóng viên, biên tập viên có chuyên môn sâu, có năng lực để phát huy, duy trì bản sắc của tòa soạn cũng như nâng cao chất lượng bài viết có tính chuyên sâu.

Về hình thức, ấn phẩm in được chú trọng thiết kế rõ ràng, dễ đọc, phù hợp với độc giả lớn tuổi. Song song, phiên bản điện tử cũng phát triển đa dạng chuyên mục, cập nhật nhanh các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa liên quan.

Là một nhà báo, tôi cho rằng bản thân tôi cùng các đồng nghiệp nên sử dụng công nghệ AI để hỗ trợ và nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công việc. Tuy nhiên, không nên lạm dụng quá nhiều vào công nghệ AI, việc này sẽ gây “biến chất” và mất đi cái chứng kiến, cái “tôi” trong tác phẩm báo chí. 

Đối với cánh nhà báo ngày nay, AI không chỉ là trợ thủ đắc lực trong ngành còn là công cụ hỗ trợ cho các cơ quan chức năng, cho người dân, cho toàn thể xã hội trong cuộc sống hiện tại. 

PV: Theo ông, việc triển khai Nghị quyết 18 về sắp xếp, tinh gọn bộ máy báo chí có tác động như thế nào đến hoạt động tòa soạn, đặc biệt trong việc giữ bản sắc và chất lượng nội dung?

Nhà báo Hoàng Nam: Việc sắp xếp bộ máy theo Nghị quyết số 18 của Trung ương Đảng có thể giúp các cơ quan thông tấn, báo chí từ Trung ương tới địa phương tập trung nguồn lực vào một số lĩnh vực quan trọng, nâng cao chất lượng nội dung, loại bỏ các công đoạn chồng chéo và giảm thiểu chi phí. 

Việc sắp xếp lại bộ máy có thể tái cấu trúc tốt tạo ra một tổ chức hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn, tăng cường sự đoàn kết, cùng nhau hướng tới mục tiêu chung của toà soạn, từ đó nâng cao chất lượng, nội dung bài viết.

PV: Là người đi trước, ông có lời khuyên gì cho lớp trẻ khi đối mặt với áp lực và sự cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông số ạ? 

Nhà báo Hoàng Nam: Theo tôi, là nhà báo cần tuân thủ và chấp hành nghiêm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Không ngừng nâng cao kiến thức, tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, giữ vững chữ tâm trong sáng, không được lợi dụng quyền lợi của mình để gây sách nhiễu, không đưa tin, viết sai sự thật; khi đưa tin, viết bài cần cần tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, xác minh tính xác thực và khách quan thông tin đó. Điều cốt lõi của nhà báo là phải tôn trọng sự thật, tránh lạm dụng công nghệ số, mạng xã hội.

Cảm ơn những chia sẻ của ông!