“Lá chắn mềm” của Thủ đô: Vai trò an ninh cơ sở trong không gian công cộng

(Sóng trẻ) - Từ khu dân cư đến các điểm sinh hoạt cộng đồng, mọi biến động nhỏ đều có thể trở thành nguy cơ nếu không được kiểm soát kịp thời. Trong bức tranh đó, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) ở cơ sở đang dần trở thành cánh tay nối dài, giữ vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Vai trò của lực lượng ANTT trong thực tiễn

Theo quy định hiện hành, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở được tổ chức tại địa bàn xã, phường, thị trấn, có nhiệm vụ phối hợp với công an chính quy trong công tác nắm tình hình, tuần tra, kiểm soát và xử lý các vụ việc phát sinh. Qua đó, lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố thế trận an ninh nhân dân từ cơ sở.

“Khu vực tôi sinh sống nằm ngay trên dọc tuyến đường Vành đai 1 nên mỗi khi đến khung giờ đi làm hay tan tầm thường rất đông. Nhưng tình trạng ùn tắc hay chen làn cũng luôn được lực lượng an ninh trật tự địa phương điều phối, dẹp bỏ các trường hợp đỗ xe sai hay phân luồng giao thông. Từ đó, các tình trạng tiêu cực trên cũng đã được thuyên giảm đáng kể”, chị Trần Ngọc Quỳnh (phường Hồng Hà, Hà Nội) chia sẻ.

Thực tế tại Hà Nội cho thấy, từ các khu chợ dân sinh đến những tuyến phố đông người, lực lượng cơ sở thường xuyên có mặt để nhắc nhở, xử lý các hành vi vi phạm như lấn chiếm vỉa hè, tụ tập đông người, gây mất trật tự công cộng. Nhờ bám sát địa bàn, họ có khả năng phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, từ đó kịp thời báo cáo và phối hợp xử lý.

Bà Nguyễn Thị Mai, một tiểu thương bán rau ở chợ Tứ Liên, phường Hồng Hà, Hà Nội chia sẻ: “Tôi hay một vài người bán ở khu vực rìa cổng chợ thì hơi chật nên nhiều người cũng kê thêm ra ngoài mép đường để bán cho dễ. Nhưng dạo này thì lực lượng ANTT ra quân kiểm tra, bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị thường xuyên hơn. Họ nhắc nhở rồi yêu cầu dọn gọn vào trong, ai lấn ra là bị xử phạt luôn nên mọi người cũng không dám bày ra nhiều như trước”.

Theo Bộ Công an, lực lượng này cũng được tập huấn thường xuyên nhằm nâng cao kỹ năng thực tế, từ điều tiết giao thông đến xử lý tình huống tại các không gian đông người. Việc đào tạo này góp phần giúp lực lượng chủ động hơn trong xử lý các vấn đề ngay từ địa bàn, giảm áp lực cho lực lượng chuyên trách.

Tăng cường ‘lá chắn’ an ninh từ cơ sở

Bên cạnh những hiệu quả bước đầu, việc vận hành lực lượng an ninh cơ sở vẫn đặt ra không ít thách thức, đặc biệt về nguồn lực và cơ chế hỗ trợ. Theo đề xuất của UBND Thành phố Hà Nội trình lên HĐND Thành phố Hà Nội, tổng kinh phí hỗ trợ lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở lên tới hơn 229 tỷ đồng, cho thấy quy mô đầu tư không nhỏ cho mô hình này.

Không chỉ dừng lại ở việc tăng cường lực lượng, các hoạt động tập huấn, hội thi cũng được tích cực đẩy mạnh tổ chức nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ. Đây được xem là một trong những cách thức vừa tuyên truyền, vừa chuẩn hóa kỹ năng cho lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở.

Chia sẻ trong buổi họp về công tác tổ chức Hội thi lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự (ANTT) ở cơ sở giỏi toàn quốc lần thứ I, năm 2026, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến kết luận kết thúc cuộc họp: “Thông qua hội thi ngoài tuyên truyền, biểu dương lực lượng này, còn góp phần giúp các thành viên tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở nắm chắc hơn nữa về kiến thức chính trị, pháp luật, nghiệp vụ và kỹ năng xử lý tình huống nghiệp vụ; đồng thời là diễn đàn để các thành viên thể hiện tài năng của mình”. 

Ngoài ra, Thứ trưởng nhấn mạnh, để Hội thi thực sự đạt được ý nghĩa, tính thiết thực và hiệu quả theo đúng tiến độ đề ra, cần chú trọng tổ chức tốt ngay từ cấp cơ sở, qua đó tạo sự cuốn hút, khuyến khích các đội thi tham gia tích cực. Hội thi được triển khai ở ba cấp: xã, tỉnh và Trung ương. Trong đó, ở cấp xã và cấp tỉnh, lực lượng Công an địa phương đóng vai trò tham mưu cho Ủy ban nhân dân cùng cấp để chủ trì tổ chức; còn ở cấp Trung ương, Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc là đơn vị tham mưu cho Bộ Công an đảm nhiệm việc tổ chức.

Trong bối cảnh không gian công cộng tại Hà Nội ngày càng mở rộng và phức tạp, những hoạt động như vậy không chỉ mang tính hình thức mà còn góp phần nâng cao năng lực thực tế, giúp lực lượng an ninh cơ sở đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ. Qua đó, từng bước củng cố hiệu quả bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ địa bàn cơ sở, hạn chế nguy cơ phát sinh các điểm nóng trong cộng đồng.