Liễn làng Chuồn: Hồi sinh di sản bằng tâm huyết của người trẻ

(Sóng trẻ) - Chiều 6/2, Dự án “Hồi sinh nghề Liễn làng Chuồn” chính thức ra mắt công chúng Thủ đô trong sự kiện “Liễn làng Chuồn - Sắc xuân xứ Huế giữa lòng Hà Nội”. 

Sau hơn nửa thế kỷ thất truyền, dòng tranh liễn làng Chuồn (tên chữ là An Truyền, thuộc phường Mỹ Thượng, TP. Huế) được nhóm dự án “Phường Bách Nghệ” và “Về làng” phục dựng thành công nhờ sự kết hợp kỹ thuật khắc gỗ tinh xảo từ làng Thanh Liễu (Hải Dương) và nghệ thuật in màu thủ công từ các làng tranh Đông Hồ, Hàng Trống. 

Chia sẻ về nguồn cảm hứng đối với dự án, anh Ngô Quý Đức (trưởng nhóm) cho biết: “Hành trình khôi phục liễn làng Chuồn xuất phát từ đam mê thuở nhỏ, khi ông ngoại tôi trưng những bức tranh dân gian mỗi dịp Tết đến. Khi xã hội phát triển hiện đại, sự vắng bóng của những dòng tranh dân gian thôi thúc tôi đưa liễn trở lại đời sống đương đại, tạo sinh kế cho người dân”.

Tại sự kiện, nhóm dự án đã ra mắt Bộ liễn Ngũ sự và hình tượng “Hạc ngự lưng Quy”. Lần đầu tiên, công chúng có cơ hội được chiêm ngưỡng phiên bản hoàn chỉnh nhất của Liễn làng Chuồn, đó là bộ liễn gồm 5 tấm (Ngũ sự). Khác với bộ 3 tấm (Tam sơn) ra mắt trước đó tại Huế, phiên bản này được bổ sung 2 bức tranh “Hạc ngự, lưng Quy”. Hình tượng này được nhóm chắt lọc từ di sản trang trí tại cổ tự Hà Trung (TP. Huế), thể hiện tư duy “kế thừa và tiếp biến” của dự án: vừa tôn trọng cốt cách xưa, vừa thổi hồn sáng tạo để phù hợp với không gian thờ tự ngày nay. 

Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều người yêu di sản, đặc biệt là thế hệ trẻ. TS. Lý Thị Ngọc Dung (Giảng viên Đại học Văn hóa Hà Nội) bày tỏ: “Bản thân là một người yêu di sản, tôi biết ơn những đóng góp, tâm huyết của nhóm dự án đã góp phần lan tỏa giá trị của di sản đến thế hệ kế thừa. Tôi đồng thời nhận thấy rằng di sản thực sự sống khi giới trẻ tiếp cận bằng tri thức và trái tim”. 

Bên cạnh đó, dự án cam kết đồng hành cùng các nghệ nhân dòng tranh Hàng Trống, Đông Hồ, Kim Hoàng, Làng Sình... phục chế các ván in bị mai một, có nguy cơ biến mất hoàn toàn. Từ đó, khơi dậy sự phồn thịnh của các dòng tranh dân gian nhưng trong một dạng thức mới, được công chúng đón nhận như một phần của đời sống đương đại, trong khi vẫn giữ được bản sắc, vốn quý của tinh hoa nghề thủ công và tâm hồn Việt bao đời nay. 

Dự án không chỉ dừng lại ở việc hồi sinh liễn làng Chuồn, mà còn hướng tới gìn giữ tranh dân gian Việt Nam. “Sau liễn làng Chuồn, chúng tôi sẽ bắt tay vào nghiên cứu và phục dựng dòng tranh làng Tây Hồ, với khát vọng một ngày không xa, Huế sẽ lại rực rỡ với đầy đủ ba sắc màu dân gian: Sình - Chuồn - Tây Hồ”, anh Ngô Quý Đức chia sẻ. 

Sự kiện là bước tiến quan trọng trong hành trình đưa tranh dân gian Việt Nam trở lại đời sống đương đại. Đây không chỉ là một cuộc triển lãm, mà còn là hành trình “báo công” với đất tổ nghề, khẳng định sự kết nối bền chặt của mạch nguồn văn hóa Việt.