Phụ nữ hiện đại và áp lực phải giỏi toàn diện

(Sóng trẻ) - Trong xã hội ngày nay, nhiều phụ nữ không chỉ nỗ lực khẳng định mình trong công việc mà còn được kỳ vọng phải chu toàn trong gia đình và không ngừng hoàn thiện bản thân trong nhiều vai trò khác nhau. Những kỳ vọng ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với không ít người phụ nữ.

Cùng trao đổi về vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trò chuyện với ThS. Vũ Thúy Bình, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Bên cạnh công việc giảng dạy, cô còn tích cực tham gia các hoạt động công tác xã hội tại địa phương, đồng thời vẫn giữ được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. 

PV: Quan niệm “giỏi việc nước, đảm việc nhà” vốn là một chuẩn mực tích cực, nhưng ngày nay dần trở thành “gánh nặng kép” đối với người phụ nữ khi kỳ vọng xã hội ngày càng cao. Theo bà, điều này ảnh hưởng như thế nào đến tâm lý và đời sống của họ?

ThS. Vũ Thúy Bình: Trước đây có quan niệm người phụ nữ của một xã hội phải công - dung - ngôn - hạnh. Nhưng đến bây giờ, khuôn khổ và những yêu cầu đó đã bắt đầu thay đổi. Chúng ta đề cập đến người phụ nữ tự trọng, tự tin, trung hậu, đảm đang, thanh lịch, bao hàm tất cả những phẩm chất đó chính là vừa phải giỏi việc nước, vừa phải đảm việc nhà.

Trong khi thời gian là có hạn, năng lực cũng có hạn, điều kiện và tính chất công việc của mỗi người lại khác nhau. Nếu cứ lấy khuôn mẫu đó áp vào thì rõ ràng người phụ nữ đang phải gánh trên vai một áp lực rất lớn. Một ngày làm việc 8 giờ đã căng thẳng, đòi hỏi năng suất và hiệu quả, nhưng khi về đến nhà, lại có thêm một “công việc thứ hai” là công việc gia đình và vẫn muốn chu toàn. Như vậy, để làm được cả hai công việc đó một cách trọn vẹn, thực sự người phụ nữ phải cố gắng nhiều hơn, thậm chí gấp đôi so với người khác giới.

PV: Theo bà, vì sao ngày càng nhiều phụ nữ cảm thấy áp lực phải hoàn hảo trong nhiều vai trò cùng lúc?

ThS. Vũ Thúy Bình: Xã hội hiện đại thì công việc cũng phải hiện đại hóa theo, tính chất và mức độ đòi hỏi của mỗi loại công việc ngày càng cao. Ngoài những năng lực được đào tạo, sau khi ra trường, họ còn phải đối mặt với sự cạnh tranh rất khắc nghiệt trong thị trường lao động. Càng nhiều công việc, càng đa dạng về lao động sáng tạo thì áp lực về trình độ và tác phong công nghiệp càng lớn, khiến phụ nữ luôn phải cố gắng gồng mình lên.

Bên cạnh đó, trước đây gia đình nhiều thế hệ có sự chia sẻ, nhưng hiện nay chủ yếu là gia đình hạt nhân, gồm vợ chồng và con cái. Trong khi nhu cầu chăm lo cho con cái, cho cuộc sống ngày càng cao và đều phụ thuộc vào thu nhập của chính mình. Sự phát triển của AI (trí tuệ nhân tạo) cũng khiến tình trạng dư thừa lao động bắt đầu xuất hiện, những ai không đáp ứng được yêu cầu rất dễ bị đào thải. Thực tế thời gian qua, rất nhiều cán bộ nữ, tất nhiên có cả những nam giới phải dừng công việc và loay hoay tìm hướng đi mới. Như vậy, trong một xã hội hiện đại, bên cạnh những cơ hội để phát triển, cũng tồn tại sự cạnh tranh rất mạnh mẽ và phụ nữ thường phải chịu áp lực lớn hơn.

PV: Trong bối cảnh đó, theo bà, phụ nữ có thể làm gì để giảm bớt áp lực và tìm được sự cân bằng?

ThS. Vũ Thúy Bình: Nếu một người phụ nữ luôn đặt ra cho mình những tiêu chuẩn và mục tiêu quá cao thì khi không đạt được sẽ dễ thất vọng. Vì vậy, cần nhận thức rằng “nhân vô thập toàn”, mỗi người có một điểm xuất phát, một năng lực, một điều kiện thời gian và không gian sống khác nhau, nên không thể so sánh. 

Người phụ nữ cần học cách chấp nhận hoàn cảnh cụ thể của mình, đặt mục tiêu phù hợp, đồng thời làm chủ nhu cầu từ tài chính, khát vọng đến việc học tập của bản thân. Bên cạnh đó, cần biết ghi nhận những nỗ lực của mình trong từng thời điểm, sắp xếp công việc, lựa chọn mục tiêu quan trọng, không ôm đồm quá nhiều. Khi đã đạt được một mức độ nhất định, cũng cần biết bằng lòng với những gì mình có.

Trong gia đình cũng vậy. Đối với tôi, một căn nhà vừa phải, một người chồng biết yêu thương, chia sẻ đã là đủ. Nếu nhu cầu quá cao so với thực tế, con người sẽ dễ rơi vào cảm giác không hài lòng, không hạnh phúc. Ngoài ra, cần tăng cường sự chia sẻ trong gia đình giữa vợ chồng, giữa cha mẹ và con cái để cùng nhau san sẻ công việc, thậm chí cùng tìm thêm nguồn thu nhập phù hợp. Điều đó vừa giảm áp lực gia đình, vừa tạo sự gắn kết giữa các thành viên.

PV: Trên thực tế, không ít phụ nữ còn đang loay hoay giữa những kỳ vọng và áp lực, bà muốn gửi thông điệp gì tới họ?

ThS. Vũ Thúy Bình: Theo tôi, hạnh phúc không phải là điều gì lớn lao mà đến từ những điều rất nhỏ trong cuộc sống. Vì vậy, đừng đặt lên mình những tiêu chuẩn quá cao, bởi nhiều khi chính chúng ta đang tự tạo áp lực cho mình. 

Hãy học cách chấp nhận những thiếu sót nhỏ, ưu tiên những điều thật sự quan trọng và dành thời gian chăm sóc bản thân. Khi biết yêu thương gia đình, yêu thương công việc và cả chính mình, thì trong mỗi việc làm, chúng ta sẽ cảm thấy niềm vui và có năng lượng tích cực.

Bên cạnh đó, sự thấu hiểu, chia sẻ và đồng hành trong gia đình là điều rất quan trọng. Đó vừa là một nghệ thuật, vừa là yếu tố giúp người phụ nữ có thể phát triển bản thân ngoài xã hội, đồng thời giữ gìn được tổ ấm của mình.

Cảm ơn những chia sẻ của ThS. Vũ Thuý Bình!