Thư viện đặt cọc bằng niềm tin giữa lòng Thủ đô

(Sóng trẻ) - Hoạt động với tiêu chí “ba không”: không mất phí, không đặt cọc, không giới hạn độ tuổi, thư viện cộng đồng D Free Book đã trở thành địa điểm yêu thích của nhiều người đam mê đọc sách tại Hà Nội. 

“Ngôi nhà” của sách

Thư viện cộng đồng D Free Book được thành lập vào năm 2017 bởi anh Hoàng Quý Bình (Cựu sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội) với mong muốn lan tỏa văn hóa đọc cho mọi người và để sách “không phải nằm im”.

Ban đầu, D Free Book chỉ là tủ sách cá nhân của anh Bình tại căn phòng trọ nhỏ nhưng với sự giúp đỡ của những người bạn có chung niềm đam mê với sách, số lượng sách anh có ngày một nhiều. Khi bắt đầu được nhiều người biết đến, anh đã quyết định thành lập thư viện cộng đồng D Free Book và tuyển thêm cộng tác viên hỗ trợ cho thư viện.

Sau 9 năm hoạt động, thư viện đã phát triển hai cơ sở là cơ sở Đại La (số 107, khu tập thể A5, ngõ 128C Đại La) và cơ sở Cầu Giấy (số 2, ngõ Viện Máy, đường Phạm Văn Đồng), với khoảng 8.000 đầu sách đa dạng thể loại. Mỗi cơ sở chỉ có diện tích khoảng 30m2, không gian khá khiêm tốn đối với một thư viện, nhưng ở đây mọi thứ đều được bố trí một cách hợp lý để vừa có chỗ ngồi cho bạn đọc, vừa có thể sắp xếp chỗ cho khoảng 4000 đầu sách.

Số lượng sách ở D Free Book chủ yếu là từ hoạt động “đổi sách lấy cây” do thư viện tổ chức. Mọi người tham gia hoạt động này sẽ mang những cuốn sách không còn đọc nữa đến thư viện và sẽ nhận được các chậu cây xanh từ thư viện. Bên cạnh đó, thư viện còn nhận được sự ủng hộ từ các mạnh thường quân, từ các nhà sách và chính các bạn đọc của thư viện. 

Bạn Bùi Thị Huyền, hiện đang là quản trị viên cơ sở Cầu Giấy, chia sẻ: “Khi mình mới chỉ biết đến D Free Book vào hai năm trước thì thư viện đã có nền tảng nhất định do anh Bình và các thế hệ anh chị quản trị viên, cộng tác viên trước đó xây dựng. Nên khi được trao trọng trách quản lý hoạt động của thư viện, mình luôn cố gắng làm sao để thư viện ngày càng phát triển và được biết đến nhiều hơn nữa”. 

Trong quá trình trực tiếp quản lý D Free Book, Huyền cũng thấy được những khó khăn thực tế mà thư viện cộng đồng miễn phí gặp phải, đáng kể nhất có lẽ là về chi phí vận hành. Nhưng đội ngũ thành viên của D Free Book không vì thế mà chùn bước. Các bạn đã cùng nhau làm ra những sản phẩm thủ công, trồng thêm cây xanh để bán và gây quỹ duy trì thư viện. 

Khao khát để sách được “vận động”

Câu nói “Sách nằm im là sách chết” chính là châm ngôn, là sứ mệnh của D Free Book. Phát huy tinh thần ấy, thư viện đã không để sách nằm im tại kệ chờ bạn đọc đến mượn mà các thành viên đã chủ động phát triển hình thức mượn sách và đọc sách online để có thể phục vụ các bạn đọc từ phương xa.

Theo những vòng quay của bánh xe, những cuốn sách ấy được D Free Book gửi đến các em nhỏ ở vùng sâu, vùng xa thông qua chuỗi hoạt động “Tủ sách cho em”. Trong suốt 9 năm qua, hoạt động “Tủ sách cho em” đã đến nhiều địa phương như Lào Cai, Hà Giang, Yên Bái, Sơn La, Lai Châu, Nghệ An, Cao Bằng và Điện Biên (tên trước sáp nhập). 

Tổng giá trị quyên góp quy đổi lên tới khoảng hơn 800 triệu đồng, bao gồm hiện kim, đồ dùng học tập, văn phòng phẩm, quần áo, thực phẩm và nhiều phần quà ý nghĩa khác. Dự án đã trao tặng khoảng 17.600 đầu sách, xây dựng 7 tủ sách tại các điểm trường, đồng thời mang đến hơn 70 suất học bổng khuyến học cùng hàng trăm phần quà động viên tinh thần cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

D Free Book luôn khao khát làm thế nào để những cuốn sách luôn luôn được vận động, để nó có thể đem giá trị đến được với nhiều người nhất có thể. Vậy nên, thư viện đã có thay đổi nhỏ về quy định mượn sách để có thể thực hiện được khát khao đó. 

Trước đây, một chữ “không” trong quy tắc “3 không” của thư viện có ý nghĩa là không giới hạn thời gian mượn. D Free Book cho mượn sách mà không cần cọc nên đôi khi việc không giới hạn về thời gian này có thể khiến bạn đọc quên mất việc trả sách. “Thực tế là đã có trường hợp này xảy ra, có một bạn đọc mượn sách từ năm 2019 nhưng đến khi mình tham gia vào thư viện năm 2024, tức là sau 5 năm bạn mới đem trả sách”, Huyền vừa cười vừa kể. 

Sau đó, D Free Book đã đưa ra quy định mới là chỉ giới hạn đọc sách miễn phí trong vòng 35 ngày, nếu thời gian mượn vượt quá số ngày này thư viện sẽ thu một khoản phí nhỏ để nhắc nhở các bạn lần sau trả đúng hạn hơn. Số tiền đó sẽ được đưa vào quỹ duy trì thư viện.

Huyền cũng chia sẻ rằng: “Việc mượn sách miễn phí chính là cây cầu giúp D Free Book kết nối, lan tỏa văn hóa đọc tới nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ”. Trong thời gian tới, thư viện cũng sẽ có nhiều hoạt động hấp dẫn, thú vị để có thể giúp các bạn trẻ xây dựng tình yêu với con chữ hơn nữa.