Triển lãm “KOKESHI – Búp bê gỗ Nhật Bản”: sự giao thoa văn hóa truyền thống – hiện đại

(Sóng trẻ) – Triển lãm búp bê gỗ Kokeshi diễn ra tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản giới thiệu 37 mẫu búp bê Kokeshi truyền thống lẫn hiện đại.

Kokeshi là tên gọi của một loại búp bê được làm bằng gỗ ở vùng Tohoku, Nhật Bản, xuất hiện vào cuối thời Edo, được truyền đời từ các sư phụ sang học trò. Kokeshi truyền thống gồm 12 loại với đặc điểm riêng được định hình bởi hoa văn và kỹ thuật của từng khu vực.

Ban đầu Kokeshi được làm ra là để làm quà lưu niệm cho trẻ em Nhật Bản bởi sự dễ thương và hình mẫu đa dạng của búp bê. Về sau, búp bê Kokeshi nổi tiếng ra khắp thế giới, trở thành món đồ được nhiều người yêu mến.

Ngày nay, búp bê Kokeshi Tsugaru – một trong những mẫu búp bê nổi tiếng và được ưa chuộng nhất được chế tác chủ yếu ở thành phố Kuroishi, tỉnh Aomori, Nhật Bản. Nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi thiên nhiên phong phú, đặc sản táo và gạo mà còn thu hút khách du lịch thập phương đến với việc sản xuất búp bê Kokeshi.

Những người thợ làm ra Kokeshi được gọi là ““Kijishi”, vốn là những người chuyên sản xuất bát và chậu gỗ để bán tại những nơi có suối nước nóng. Ngày nay, nghệ nhân Kokeshi đã kế thừa truyền thống và sáng tác những mẫu búp bê Kokeshi mới/hiện đại, thu hút thế hệ trẻ, thổi vào đó hơi thở đời sống Nhật Bản hiện đại và các xu hướng xã hội.

Tại triển lãm, 37 mẫu búp bê bao gồm Kokeshi truyền thống lẫn Kokeshi hiện đại được trưng bày xen kẽ. Mỗi mẫu búp bê đều có tên gọi riêng với những câu chuyện chế tác đằng sau nó.

Dòng Nanbu là dòng búp bê được phát triển từ đồ gặm nướu của trẻ em và thường không có hoa văn. Đối với dòng Kijiyama, những búp bê Kokeshi có đầu hình củ hành lá, thân dày. Hoa văn trên búp bê đa phần là hoa cúc, kimono và tạp dề maedare.

Khách tham quan cũng có thể khám phá thêm thông tin về lịch sử búp bê Kokeshi thông qua video trình chiếu tại phòng triển lãm. Một nghệ nhân làng nghề bày tỏ: “Mỗi búp bê dù im lặng nhưng nếu người xem nhìn kĩ sẽ nghe và cảm được câu chuyện đằng sau nó”.

Tham quan tại triển lãm, bạn Lê Vân Anh (19 tuổi) chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên mình tham dự triển lãm về búp bê Nhật Bản. Điều mình cảm nhận rõ nhất khi đến đây là một không gian yên tĩnh và những mẫu búp bê rất đa dạng, bắt mắt. Mình rất ấn tượng với mẫu Kokeshi được thiết kế dành riêng cho Việt Nam”.

Nhiều người đến tham quan cũng bày tỏ sự thích thú khi được tận mắt xem từng mẫu búp bê Kokeshi. Dự kiến, triển lãm sẽ được đưa đến cả các thành phố khác ở Việt Nam trong thời gian tới.

Triển lãm sẽ kéo dài đến ngày 26/6/2022 tại Phòng trưng bày Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam, 27 Quang Trung, Hoàn Kiếm, Hà Nội.