Cách trình bày một megastory đơn giản trên báo mạng điện tử

(Sóng trẻ) - Trong kỷ nguyên số, khi dòng chảy thông tin đổ về không ngừng, megastory trở thành xu hướng phát triển tất yếu của báo chí. Thể loại này đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của độc giả về nội dung chuyên sâu, đa chiều và có tính tương tác. Tuy nhiên, sự công phu trong khâu khai thác nội dung phải luôn song hành với tính tinh tế, khoa học trong trình bày để tạo ra sức hút mạnh mẽ ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Trước khi đi sâu vào kỹ thuật trình bày, cần hiểu rõ: megastory là các tác phẩm được đầu tư nghiêm túc về thời gian, nhân lực và hình thức thể hiện. Khác biệt với tin tức truyền thống, megastory đào sâu một vấn đề lớn, cung cấp góc nhìn đa diện và được trình bày dưới dạng dài trên các nền tảng số, kết hợp nhuần nhuyễn giữa văn bản và đa phương tiện.

Yếu tố thị giác đầu tiên quyết định độc giả có tiếp tục đọc hay không chính là Cover (Trang bìa hoặc hình ảnh đại diện). Đây được xem là một giao diện trực quan, đòi hỏi sự đầu tư tối đa về mặt thẩm mỹ và thông điệp. Phần cover được cấu tạo bởi hai thành tố chính: Hình ảnh và tiêu đề. Hình ảnh đại diện phải có chất lượng cao, mang khả năng kể chuyện, truyền tải cảm xúc hoặc biểu tượng hóa chủ đề chính. Song song với đó, tiêu đề xuất hiện trên cover phải là phiên bản cô đọng và thu hút nhất, thường được bố cục bằng cỡ chữ lớn để nổi bật, đôi khi chỉ giữ lại những từ khóa cốt lõi nhằm tạo sự tò mò tối đa, tránh đưa quá nhiều thông tin phụ làm loãng trọng tâm.

Kế đến, tiêu đề chính (title) là linh hồn của bài báo, là yếu tố giúp độc giả định vị và nắm bắt vấn đề. Title của megastory cần phải cân bằng một cách tinh tế giữa tính thông tin, tính hấp dẫn và khả năng gợi mở chiều sâu. Title phải đảm bảo các tiêu chí như rõ ràng, dễ hiểu, ngắn gọn, mạnh mẽ và trực tiếp; nhà báo cần hạn chế tối đa việc sử dụng tính từ, trạng từ rườm rà. Một số kỹ thuật thu hút hiệu quả bao gồm việc sử dụng con số, dữ liệu cụ thể để tăng tính thuyết phục, hoặc tận dụng cấu trúc bỏ lửng hay đặt câu hỏi để thôi thúc độc giả tìm kiếm câu trả lời trong bài. (Ví dụ: “Những cú “sốc nghề” ai cũng từng trải”). Ngay dưới title là sapo (Đoạn mở đầu), đóng vai trò như một "trailer" của tác phẩm, phải tạo được thiện cảm và giữ chân người đọc chỉ trong thời gian ngắn ngủi. Sapo phải tóm lược nội dung chính một cách ngắn gọn, mạch lạc, nhưng tuyệt đối không được tiết lộ quá nhiều chi tiết.

Để megastory không trở thành một "bức tường chữ" nhàm chán, việc xen kẽ và bố trí các yếu tố thị giác một cách sáng tạo là điều bắt buộc. Các hình ảnh minh họa không chỉ đơn thuần thu hút mà còn phục vụ trực tiếp, làm nổi bật nội dung đang được đề cập. 

Thay vì sử dụng một bức ảnh đơn thuần, nhà báo nên ưu tiên các bố cục giàu tính thẩm mỹ và thông tin như chùm ảnh hoặc hình ảnh được chỉnh sửa theo bố cục sáng tạo có kèm theo phần chú thích hay trích dẫn. Điều này giúp nâng cao giá trị kể chuyện của tác phẩm. Bên cạnh hình ảnh, việc sử dụng các công cụ thị giác hóa dữ liệu là phương tiện hữu ích để minh chứng cho các lập luận phức tạp. 

Các loại hình như đồ họa thông tin, biểu đồ, bản đồ tương tác, và thống kê dữ liệu sẽ giúp bài megastory trở nên dễ hiểu, trực quan và thu hút hơn, biến những con số khô khan thành thông tin dễ tiếp nhận, tăng tính thuyết phục và chuyên sâu. Ngoài việc dựng trên hệ thống CMS của tòa soạn, các nhà báo có thể tận dụng các công cụ chuyên biệt khác để tạo bố cục và tương tác đẹp mắt như Canva, Shorthand, Genially, Knightlab, Figma, Illustrator, Premiere,...

Tóm lại, thực hiện một megastory đòi hỏi sự nghiêm túc tuyệt đối. Dù đầu tư vào hình thức là cần thiết, tính chính xác và trung thực trong nội dung luôn là yêu cầu bắt buộc, không thể thay thế. Sự đầu tư về mặt trình bày chỉ là phương tiện giúp nâng tầm nội dung, đưa thông điệp báo chí đến với công chúng một cách trọn vẹn và thuyết phục nhất.