Digital burnout: Áp lực trực tuyến của sinh viên truyền thông

(Sóng trẻ) - Phía sau những khung hình lung linh, những chiến dịch triệu view hay những bài viết sắc sảo là một thế hệ sinh viên truyền thông đang phải đối mặt với hội chứng digital burnout - kiệt sức kỹ thuật số. Khi yêu cầu sáng tạo xuất hiện liên tục và mạng xã hội trở thành môi trường làm việc chính, người trẻ trong ngành này gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thời gian nghỉ ngơi thực sự.

Cái bẫy luôn phải trực tuyến

Thực tế, nhiều báo cáo quốc tế cũng chỉ ra tình trạng kiệt sức kỹ thuật số đang gia tăng trong môi trường học tập và làm việc trực tuyến. Báo cáo State of Browsing 2026 cho thấy 62% người dùng trải qua digital burnout, trong đó các nguyên nhân phổ biến gồm thông báo liên tục, quá tải mạng xã hội và thói quen duy trì kết nối trong thời gian dài. Số liệu này phản ánh áp lực ngày càng lớn của môi trường số, đặc biệt với nhóm người trẻ thường xuyên làm việc trên nền tảng trực tuyến.

Khác với nhiều ngành học khác, thế giới của sinh viên truyền thông không chỉ giới hạn trong giảng đường. Điện thoại và máy tính là công cụ học tập, làm việc và cũng là nơi cập nhật xu hướng thường xuyên. Một ngày của sinh viên thường bắt đầu bằng việc kiểm tra bảng tin và kết thúc muộn khi hoàn thành các dự án nội dung số.

Bạn Minh Thư (sinh viên năm 3, ngành Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ về trạng thái duy trì sự hiện diện của mình: "Nhiều khi mình cảm thấy sợ tiếng thông báo từ điện thoại. Bài tập trên lớp yêu cầu sản xuất nội dung, đi thực tập yêu cầu chạy deadline, và ngay cả trang cá nhân của mình cũng phải chăm chút để làm thương hiệu cá nhân. Chúng mình không có ranh giới giữa giờ học và giờ nghỉ. Nếu hôm nay không bắt được một cái trend mới, mình cảm thấy như đang bị tụt hậu và thất bại trong chính ngành học của mình."

Đây chính là biểu hiện rõ nhất của digital burnout - sự kiệt sức do tiếp xúc quá mức với công nghệ và áp lực phải duy trì sự hiện diện số liên tục.

Khi sáng tạo trở thành áp lực định kỳ

Áp lực lớn nhất của sinh viên truyền thông không chỉ là khối lượng bài tập, mà còn là yêu cầu về sự khác biệt, mới mẻ về ý tưởng. Trong một môi trường mà ai cũng nỗ lực để trở nên nổi bật, sự sáng tạo không còn là cảm hứng ngẫu nhiên mà trở thành một nhiệm vụ định kỳ. Việc phải liên tục sáng tạo ra những ý tưởng mới khiến não bộ luôn trong trạng thái quá tải.

Dưới góc độ y khoa, những hệ lụy của lối sống này nghiêm trọng hơn chúng ta tưởng. Trao đổi về vấn đề này, BS Nguyên Phi Yến (Khoa Tâm thể, BV Đa khoa Thủ Đức) cho biết: “Thiếu ngủ kéo dài không chỉ khiến cơ thể uể oải mà còn làm trầm trọng thêm các rối loạn tâm lý. Sống trong nhịp trực tuyến liên tục lâu ngày dễ khiến người trẻ kiệt sức, rơi vào lo âu và trầm cảm”. Lời cảnh báo của bác sĩ Yến cho thấy digital burnout không đơn thuần là sự mệt mỏi nhất thời, mà là một hội chứng tâm lý cần được can thiệp kịp thời

Quản trị năng lượng để duy trì sự bền vững

Theo các chuyên gia tâm lý, digital burnout có thể làm suy giảm cảm hứng sáng tạo và ảnh hưởng đến hiệu quả học tập nếu không được kiểm soát. Trong môi trường đặc thù của ngành truyền thông, giải pháp không nằm ở việc hạn chế công nghệ hoàn toàn mà là sử dụng công nghệ một cách hợp lý.

Việc thiết lập thời gian ngắt kết nối, quản lý thông báo và phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp sinh viên duy trì năng lượng sáng tạo và ổn định tinh thần. Đồng thời, tách biệt giá trị bản thân khỏi các chỉ số tương tác trên mạng xã hội cũng là cách giảm áp lực tâm lý trong môi trường số.

Trong bối cảnh truyền thông ngày càng phát triển, khả năng làm chủ công nghệ và quản trị năng lượng cá nhân sẽ trở thành yếu tố quan trọng giúp người trẻ duy trì sự bền vững trong học tập và nghề nghiệp.