Gen Z đối mặt sóng gió việc làm khi AI trỗi dậy

(Sóng trẻ) - CEO OpenAI Sam Altman cho rằng phần lớn công việc hiện nay sẽ do trí tuệ nhân tạo đảm nhiệm, nhưng người trẻ dám khởi nghiệp và nắm bắt xu hướng mới có thể biến khó khăn thành cơ hội.

Gen Z, thế hệ lao động mới, bước vào thị trường việc làm đang biến đổi nhanh chóng dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI). Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, nhận định cơn “địa chấn” này mới chỉ bắt đầu, và những người trẻ sẵn sàng thử nghiệm con đường mới sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất. Trong cuộc trò chuyện với sinh viên Trường Kinh doanh Stanford cuối tuần qua, ông nhấn mạnh rằng hàng loạt công việc hiện nay sẽ được AI thực hiện “tốt hơn, rẻ hơn, nhanh hơn và hoàn toàn khác biệt”.

Altman cảnh báo rằng “những mảng lớn” trong thị trường lao động, nếu cứ vận hành theo cách quen thuộc, sẽ bị AI thay thế. Tuy vậy, ông cũng cho rằng quá trình này sẽ không đến ngay lập tức như nhiều người lo sợ. Thay vì bi quan, giới trẻ có thể tận dụng giai đoạn xáo trộn này để sáng tạo các mô hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng AI. “Điều khiến tôi thất vọng với sinh viên MBA là họ luôn muốn làm những thứ từng ‘ngầu’ 5 năm trước, thay vì thử thứ mới”, ông nói, khuyến khích người trẻ “đi làm điều mới mẻ ngay lúc này”.

Theo Altman, cơ hội khởi nghiệp hiện nay rộng mở hơn mọi thời điểm. Ông nhận định nhiều công ty có thể được xây dựng trên các công nghệ mà OpenAI đã phát triển, thậm chí lớn hơn và quan trọng hơn chính OpenAI. Vị tỷ phú này từng bỏ học Stanford năm 2005 để đồng sáng lập Loopt, một ứng dụng mạng xã hội định vị, trước khi gia nhập và trở thành chủ tịch "vườn ươm khởi nghiệp" Y Combinator giai đoạn 2014-2019. Altman cho rằng kinh nghiệm này cho thấy những ai sẵn sàng bắt tay vào việc khi “mặt đất đang rung chuyển” thường có lợi thế vượt trội.

Ông nhấn mạnh rằng thời điểm thay đổi mạnh mẽ cũng là lúc các cá nhân giàu tiềm năng, ý tưởng và cách nhìn mới có thể vươn lên. “Khi sân chơi mở nhất, những người có động lực và kỹ năng mới sẽ làm tốt hơn hẳn”, Altman chia sẻ. Dữ liệu của Cục Điều tra Dân số Mỹ cho thấy năm 2025 đã có 5,7 triệu hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, mức cao nhất trong hai thập kỷ, phản ánh xu hướng người lao động chọn con đường khởi nghiệp giữa làn sóng AI.

Thông điệp của Altman cũng nhận được sự đồng tình từ nhiều nhà sáng lập và nhà đầu tư nổi tiếng. Alexis Ohanian, đồng sáng lập Reddit, cho rằng những công ty ra đời trong “kỷ nguyên AI” mặc nhiên có lợi thế vì “DNA của tổ chức đã thuộc về thế giới mới”, không phải cố gắng lắp ghép AI vào mô hình cũ. Ông từng ví những startup này đang sẵn sàng “uống cạn ly sữa” của các tập đoàn lâu năm nhờ khả năng thích ứng và triển khai nhanh.

Tỷ phú kiêm nhà đầu tư Mark Cuban, cựu thành viên chương trình Shark Tank, cũng khuyên các doanh nhân xem AI là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. “Nếu bạn không dùng AI để di chuyển nhanh hơn hoặc ra quyết định thông minh hơn, bạn đã tụt lại phía sau”, Cuban nói với Fortune năm 2025. Ông nhấn mạnh AI không chỉ là một công cụ hỗ trợ mà là đòn bẩy. Những người biết khai thác đúng cách sẽ trở thành nhóm khởi nghiệp thành công nhất.

Với thế hệ Gen Z, thách thức không chỉ nằm ở nguy cơ mất việc mà còn ở việc họ có dám từ bỏ lối mòn để thử sức với xu hướng chưa từng có. Altman coi đây là thời điểm vàng để xây dựng các doanh nghiệp mà vài năm trước còn bất khả thi. Khi AI tiếp tục lan rộng, những kỹ năng mới và tinh thần khởi nghiệp sẽ quyết định ai là người tận dụng được cơ hội giữa biến động.