Giá nhà bỏ xa thu nhập, người trẻ lựa chọn mua hay thuê?

Khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà

Với nhiều người, mua nhà vẫn là dấu mốc quan trọng của sự trưởng thành và ổn định. Một căn nhà riêng mang lại cảm giác an tâm, giảm nguy cơ phải chuyển chỗ ở và có thể trở thành tài sản tích lũy lâu dài. 

Tuy nhiên, giá căn hộ và lãi suất vay mua nhà cùng tăng khiến giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa với nhiều người trẻ, trong khi thuê nhà tuy giảm áp lực tài chính nhưng chưa bảo đảm sự ổn định lâu dài.

Theo báo cáo thị trường bất động sản Hà Nội quý II/2026 của CBRE Việt Nam, giá bán sơ cấp trung bình của căn hộ đạt khoảng 95 triệu đồng/m² (chưa gồm VAT, phí bảo trì và trước khi áp dụng các chương trình chiết khấu), tăng 21% so với cùng kỳ năm trước.

Khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà đang tạo ra rào cản lớn đối với người trẻ trên hành trình an cư. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), thu nhập bình quân của người lao động trong quý II/2026 đạt 9 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, giá một căn hộ có thể tương đương hàng chục năm thu nhập, ngay cả khi người mua dành toàn bộ số tiền kiếm được để tích lũy. Nếu tính thêm chi phí sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu, việc sở hữu nhà càng trở thành mục tiêu khó đạt được đối với nhiều người trẻ.

Vay ngân hàng cũng không còn là sự lựa chọn dễ dàng. Khảo sát quý II/2026 của Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS-IRE) tại 10 ngân hàng thương mại cho thấy, lãi suất vay mua nhà ưu đãi tại nhiều ngân hàng trong quý II/2026 đã ở mức 8,5 - 11%/năm. Sau thời gian ưu đãi, phần lớn khoản vay chuyển sang lãi suất thả nổi, đưa mức lãi suất người vay thực trả hiện phổ biến lên tới 13-15% một năm. 

Với một khoản vay kéo dài 20-30 năm, người mua không chỉ phải cân nhắc số tiền trả trước mà còn phải tính đến khả năng duy trì thu nhập, biến động lãi suất, chi phí sinh hoạt và những thay đổi trong công việc, gia đình.

Sở hữu ổn định hay thuê để linh hoạt

Trong bối cảnh đó, người trẻ cũng có những cách đánh giá khác nhau về việc mua hay thuê nhà. Có người sẵn sàng tiết kiệm trong nhiều năm, vay ngân hàng và chấp nhận thắt chặt chi tiêu để sớm sở hữu nhà riêng. Với họ, một căn nhà không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh sống mà còn mang lại cảm giác ổn định, an tâm cho tương lai. Trái lại, không ít người lựa chọn thuê nhà để giảm áp lực tài chính, dành nguồn lực cho công việc, trải nghiệm cá nhân hoặc những kế hoạch dài hạn khác.

Quyết định mua hay thuê phụ thuộc vào mức thu nhập, vốn tích lũy, nơi làm việc, kế hoạch hôn nhân, nhu cầu chăm sóc gia đình, khả năng chấp nhận rủi ro và quan niệm của mỗi người về một cuộc sống ổn định.

Cũng không nên gán ghép rằng mua được nhà mới là thành công, còn thuê nhà là chưa vững vàng. Trong điều kiện giá nhà vượt xa khả năng chi trả, thuê nhà có thể là lựa chọn chủ động; ngược lại, mua nhà chỉ phù hợp khi người trẻ có đủ năng lực tài chính và phương án dự phòng cho khoản vay dài hạn.

Bên cạnh những nỗ lực cá nhân, cơ hội an cư của người trẻ còn phụ thuộc vào nguồn cung nhà phù hợp, chính sách tín dụng, chất lượng thị trường cho thuê, hệ thống giao thông và khả năng tiếp cận nhà ở xã hội.

Một thị trường nhà ở lành mạnh cần tạo ra nhiều lựa chọn: mua nhà thương mại, nhà ở xã hội, thuê dài hạn, thuê mua, sống tại các khu vực ngoài trung tâm nhưng có giao thông thuận tiện. Người trẻ chỉ có thể đưa ra quyết định phù hợp khi mỗi lựa chọn đều minh bạch, an toàn và tương xứng với thu nhập.

Từ thực tế trên, Sóng Trẻ mời bạn đọc cùng thảo luận:

- Với mức thu nhập và vốn tích lũy như thế nào, người trẻ có thể cân nhắc vay mua nhà?

- Thuê nhà dài hạn có thể trở thành một lựa chọn an cư bền vững hay chỉ là giải pháp tạm thời?

- Áp lực phải sở hữu nhà từ gia đình và xã hội ảnh hưởng thế nào đến quyết định của người trẻ?

Tòa soạn trân trọng mời độc giả gửi bài viết, ý kiến, câu chuyện và đề xuất về địa chỉ [email protected]. Những câu chuyện do BBT lựa chọn sẽ được biên tập, đăng tải trong diễn đàn "Giá nhà bỏ xa thu nhập, người trẻ lựa chọn mua hay thuê" nhằm góp phần làm rõ nhu cầu, lựa chọn và những rào cản trên hành trình an cư của người trẻ hiện nay.