Giải mã sức hút của cosplay trong giới trẻ Việt

(Sóng trẻ) - Du nhập từ những năm 2000, cosplay trở thành trào lưu phổ biến trong giới trẻ Việt, song người chơi vẫn đối mặt với nhiều định kiến xã hội.

Cosplay là từ viết tắt của “costume” và “roleplay”, có nghĩa là “trang phục” và “hóa thân”. Thông qua trang phục, hóa trang, các bạn trẻ nhập vai mô phỏng lại nhân vật trong truyện tranh, phim giả tưởng, các nhân vật trong game hay bất kỳ nhân vật nào mà mình yêu thích. Người yêu thích cosplay có thể theo đuổi trào lưu một cách tự do hoặc lập câu lạc bộ.

Cosplay được hình thành vào năm 1970 tại đất nước Nhật Bản, trò chơi này đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm của giới trẻ trên khắp thế giới. Du nhập vào Việt Nam từ những năm 2000, sự mới mẻ và có phần đặc biệt của cosplay ngay lập tức thu hút giới trẻ Việt.

Khẳng định bản thân

Khác với nhiều thú vui cá nhân, cosplay là một cộng đồng sôi động, nơi các bạn trẻ kết nối qua các nhóm như: “Cosplay FC Việt Nam”, “Coser Việt Nam hội tụ”, cùng chia sẻ đam mê qua workshop, livestream và các festival thường niên. Nhiều bạn trẻ ví von, cosplay là “sân khấu cuộc đời”, nơi có thể sống là chính mình, sống với những ước mơ phi thường. Chia sẻ về sở thích, bạn Hương Giang (21 tuổi, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ: “Ngoài đời mình là con gái, khi cosplay thì hoàn toàn có thể trở thành con trai. Ai cũng có thể thoải mái hóa thân thành một nhân vật với giới tính mà mình yêu thích mà không ngại định kiến xã hội”.

Giang cũng tâm sự, trước kia bạn vốn là một người hướng nội, rụt rè, ngại giao tiếp xã hội. Từ khi tham gia vào cộng đồng cosplay, Giang trở nên cởi mở và tự tin hơn. Mỗi khi khoác lên mình bộ trang phục của nhân vật mình yêu thích, Giang có thể tạo dáng và trình diễn trước cả trăm người mà không hề cảm thấy ngại như trước.

Không những vậy, cosplay còn mang đến cho người chơi những trải nghiệm, kinh nghiệm lí thú. “Cosplay” không chỉ đơn thuần là hóa thân vào một nhân vật hư cấu mà còn là cả một bộ môn nghệ thuật công phu. Từ thiết kế trang phục, tóc tai, trang điểm phụ kiện đến cả việc nhập vai, tạo dáng đều là một quy trình công phu. Cosplay phát triển đã kéo theo những dịch vụ hái ra tiền phục vụ người chơi. Đó là những cửa hàng bán, cho thuê phụ kiện, trang phục cosplay hay dịch vụ chụp ảnh, trang điểm do các bạn học sinh, sinh viên và người chơi mở ra.

Bạn Linh Hương (20 tuổi, thợ trang điểm chuyên cosplay tại Hà Nội) chia sẻ: “Ngoài những lúc học trên trường ra thì mình còn một công việc làm thêm để kiếm thu nhập nữa là làm makeup cho các bạn cosplayer. Công việc này xuất phát từ niềm đam mê và sự mày mò, mình cũng chưa học qua trường lớp bao giờ. Nhờ vào công việc này, mình không chỉ kiếm thêm thu nhập mà còn thỏa mãn được niềm đam mê, gặp gỡ được thêm nhiều người có chung sở thích”. Cũng nhờ sở thích cosplay, Hương còn khám phá ra được tài năng hội họa. Ngoài việc makeup, Hương cũng có mở shop online, chuyên thiết kế trang phục cosplay theo yêu cầu.

Mặt trái của niềm đam mê

Độ tuổi các thành viên trong cộng đồng cosplay cũng rất đa dạng. Có những em chỉ mới học cấp 2, cũng có những người trong độ tuổi trưởng thành và đã đi làm. Em Ngọc Linh (15 tuổi, phường Hồng Hà, Hà Nội) chia sẻ: “Mỗi cuối tuần em thường xuyên tham gia các sự kiện miễn phí tại các Trung tâm thương mại. Nhưng trước tiên em cũng đảm bảo sở thích cá nhân không được ảnh hưởng tới việc học”.

Bản thân Linh cũng thừa nhận, gia đình không ủng hộ em với niềm đam mê này. Các bậc phụ huynh thường đi theo chuẩn mực truyền thống. Những bộ trang phục cosplay luôn mang theo những định kiến bị cho là “khác người”. Đặc biệt với những phụ huynh có con trong độ tuổi giống Linh luôn sợ con mình đi theo những con đường lệch lạc, ảnh hưởng đến tư duy, nhận thức sau này. Thế giới nhân vật hư cấu là vô cùng, nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ, nhiều bạn nhỏ có thể tiếp xúc với những nhân vật, nội dung không phù hợp với lứa tuổi. 

Không những vậy, bài toán kinh tế cũng là một vấn đề hết sức lo ngại. Chi phí đầu tư cho mỗi lần cosplay là không hề nhỏ. Nếu người chơi không đảm bảo cân bằng chi tiêu, sẽ dễ phát sinh ra những khoản nợ không đáng có. Nhất là đối với những bạn học sinh, sinh viên. 

Tuy nhiên, cũng không ít phụ huynh không những ủng hộ niềm đam mê của con mà còn tham gia định hướng, đồng hành cùng con. Chị Kiều Trinh (40 tuổi, phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) chia sẻ: “Nhờ có cosplay, con tôi trở nên tự tin và dám thể hiện cá tính bản thân. Thay vì cấm đoán, phụ huynh cần tìm hiểu và định hướng đam mê của con, đặc biệt là kiểm soát những nội dung mà con tiếp xúc trên Internet. Cosplay vừa có thể giúp con có cơ hội phát triển bản thân, gặp gỡ và giao lưu với những người bạn mới nhưng cũng có thể trở thành con giao hai lưỡi nếu đi vào những con đường sai lệch chuẩn mực”.

Cosplay giờ đây không chỉ là thú vui, mà là một phần văn hóa giới trẻ, thể hiện khát vọng được sống là chính mình. Dù vậy, đam mê nào cũng cần được định hướng đúng. Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu (ĐH Sư phạm TP.HCM) chia sẻ: “Nếu điều kiện không đủ để thỏa mãn sở thích cosplay thì chúng ta nên dành sự ưu tiên cho gia đình, cho việc học, cho tương lai bởi đó là sự thiết thực và mang lại lợi ích cho gia đình và sự thành công của bản thân. Ngoài ra, mỗi người chơi phải giữ tính thực tế của mình để không sa đà, thoát ra khỏi các nhân vật hóa thân”.