Lộ trình cấm xe xăng: Hà Nội nỗ lực “xanh hoá” hạ tầng

(Sóng trẻ) - Từ ngày 1/7, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm cấm xe xăng trong khu vực vành đai 1 thông qua đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”.

Bản đồ cấm xe xăng từ ngày 1/7

Ngày 23/4, HĐND Thành phố Hà Nội đã công bố Dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về thông qua đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”. Theo dự thảo đề án từ ngày 1/7, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) tại một số khu vực trong vành đai 1.

Giai đoạn 1 (01/7/2026 - 31/12/2026) Hà Nội triển khai thí điểm tại phường Hoàn Kiếm với hai khu vực chính là vùng đệm và vùng lõi. Vùng đệm bao quanh các tuyến phố như: Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật. Trong khu vực này, xe ô tô trên 16 chỗ bị cấm lưu thông vào từ 6 giờ đến 9 giờ và từ 16 giờ đến 19 giờ, nhằm giảm ùn tắc và hạn chế phát thải.

Vùng lõi với 11 tuyến phố chính như: Tràng Tiền, Lê Thái Tổ, Lý Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang... Tại đây, xe máy xăng hoạt động kinh doanh qua ứng dụng bị cấm hoàn toàn, xe máy xăng cá nhân bị cấm theo khung giờ cuối tuần. Các phương tiện ô tô phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4. Xe tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn chỉ được hoạt động ban đêm, còn xe tải trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn.

Thủ đô sẽ tập trung mở rộng phạm vi thí điểm sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam với 14 tuyến phố trong giai đoạn 2 (01/01/2027 - 31/12/2027). Trong thời gian triển khai, các chính sách kiểm soát phương tiện và phát thải tiếp tục được áp dụng, điều chỉnh phù hợp. Tháng 10 đến tháng 12 năm 2027 là khoảng thời gian kiểm tra và đánh giá kết quả triển khai thí điểm.

Trong giai đoạn 3 (từ ngày 01/01/2028 đến 31/12/2029), Hà Nội sẽ mở rộng triển khai vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, với diện tích khoảng 26,07 km² và quy mô dân số khoảng 625.000 người. Phạm vi thực hiện gồm 9 phường, được bao quanh bởi một số tuyến đường chính như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Yên Phụ, Âu Cơ, Lạc Long Quân và Cầu Giấy.

Việc phân chia lộ trình theo từng giai đoạn và khu vực cụ thể nhận được nhiều sự quan tâm từ người dân. Anh Đức Huy (20 tuổi, người dân phường Ô Chợ Dừa) cho biết: “Tôi thấy đây là hướng đi hợp lý, giúp người dân có thời gian làm quen và chủ động chuẩn bị phương tiện thay thế trong giai đoạn đầu thí điểm”. 

Với quy mô triển khai rộng, Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội” góp phần kiểm soát khí thải giao thông. Bên cạnh đó, đề án cũng góp phần nâng cao nhận thức của người dân về cải thiện chất lượng không khí, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Chuẩn bị hạ tầng cho giao thông xanh

Để hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải, Hà Nội đang gấp rút đồng bộ hóa hệ thống hạ tầng bổ trợ bên trong vành đai 1. Theo báo cáo đề án, mạng lưới bãi đỗ xe và bến xe đã được rà soát với 20 bãi hiện hữu và dự kiến mở rộng lên tới 80 điểm tập trung tại các phường trong khu vực.

Mạng lưới xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh cũng được điều chỉnh, bổ sung các tuyến buýt cỡ nhỏ đi qua các tuyến phố nội đô. Bên cạnh đó, hệ sinh thái xanh còn được chú trọng với kế hoạch bố trí thêm 30-35 điểm cho thuê xe đạp điện, cung ứng khoảng 300-350 phương tiện điện. 

Hệ thống hạ tầng về điểm đỗ xe và cho thuê xe điện, xe đạp nhằm tạo ra các điểm trung chuyển thuận tiện. Người dân dễ dàng thay đổi phương thức di chuyển trước khi tiến sâu vào vùng lõi. 

Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng giao thông, thành phố đang tập trung nguồn lực để xây dựng một mạng lưới hạ tầng bổ trợ đồng bộ. Trọng tâm là việc phủ kín các trạm sạc công cộng và tủ đổi pin lưu động tại nhiều vị trí bên trong vành đai 1.

Để giám sát lộ trình này, hệ thống camera AI giao thông và cảm biến quan trắc chất lượng không khí cũng sẽ được lắp đặt, tạo nên bản đồ số tích hợp đầy đủ các tiện ích hạ tầng xanh. Khi điều kiện hạ tầng đang dần được hoàn thiện, người dân cũng cần tìm phương án di chuyển phù hợp.

Bên cạnh sự đồng thuận về mục tiêu môi trường, chi phí chuyển đổi phương tiện đang là bài toán khiến nhiều người cân nhắc. Chị Thuý Vân (42 tuổi, người dân phường Bồ Đề) chia sẻ bản thân chị được hưởng chính sách ưu đãi 13% trên giá trị xe khi đổi xe xăng qua xe điện. “Chính sách này đã hỗ trợ tôi giảm bớt chi phí ban đầu, đồng thời tạo động lực để người dân mạnh dạn chuyển đổi phương tiện xanh”, chị Vân nói thêm.

Thông qua đề án, Hà Nội thể hiện quyết tâm cải thiện chất lượng môi trường sống. Trọng tâm thực hiện của dự án là kiểm soát và giảm khí thải từ giao thông, đặc biệt là bụi mịn PM2.5 tại khu vực nội đô. Đồng thời, đây cũng là bước hướng tới phát triển đô thị bền vững và thực hiện các cam kết về giảm phát thải khí nhà kính.

Việc thí điểm tại khu vực vành đai 1 sẽ từng bước làm thay đổi thói quen di chuyển của người dân. Để thích ứng với những thay đổi này, người tham gia giao thông cần chủ động điều chỉnh thói quen đi lại. Bên cạnh đó, các chính sách và hạ tầng hỗ trợ cũng cần được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm hiệu quả của đề án.