Mặt trái của việc đưa hình ảnh con lên mạng xã hội

(Sóng trẻ) - Bên cạnh lưu giữ những khoảnh khắc đời thường, việc các bố mẹ đưa hình ảnh trẻ em lên mạng xã hội ngày càng bị biến tướng và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Khi trẻ em trở thành công cụ câu view

Với đa số các bậc cha mẹ, việc đăng tải hình ảnh con lên mạng xã hội xuất phát với nhu cầu rất đỗi bình thường. Đó là chia sẻ niềm vui, tình yêu dành cho con hoặc lưu giữ những dấu mốc trưởng thành của con. Mạng xã hội dần trở thành một cuốn nhật ký số, nơi tuổi thơ của trẻ được ghi lại qua từng bức ảnh và đoạn video.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng trực tuyến, việc chia sẻ ấy không còn dừng lại ở phạm vi gia đình hay bạn bè thân thiết. Khi lượt thích, lượt xem và lượng người theo dõi trở thành thước đo giá trị trên mạng xã hội, hình ảnh trẻ em ngày càng được đăng tải dày đặc, thậm chí bị khai thác vượt xa mục đích chia sẻ ban đầu.

Từ việc đơn giản chỉ là cách cha mẹ lưu giữ ký ức và chia sẻ khoảnh khắc trưởng thành của con, việc đăng tải hình ảnh trẻ em trên mạng xã hội dần biến tướng. Trên nền tảng TikTok, từng xuất hiện nhiều video các bé gái nhảy theo nhạc với những động tác không phù hợp với lứa tuổi. Điều đáng nói, một số phụ huynh không những không kiểm soát hay ngăn chặn mà còn chủ động quay, đăng tải và cổ vũ con tham gia nhằm chạy theo trào lưu “Vua chúa cũng chỉ đến thế mà thôi”.

Xu hướng này nhanh chóng trở thành “cơn sốt” trên TikTok, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem cùng hàng chục nghìn lượt thích và chia sẻ. Tuy nhiên, tốc độ lan truyền mạnh mẽ cũng kéo theo nhiều tranh cãi khi ranh giới giữa yếu tố giải trí và sự phản cảm ngày càng trở nên mong manh.

Chia sẻ về clip đu trend con gái nhảy uốn éo trước mặt bố vừa xuất hiện trên TikTok, chuyên gia tâm lý Hồng Hương, Thường trực tại Thư viện lưu trú thuộc Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam nhận định: “Các bậc cha mẹ thường chưa đánh giá hết hệ lụy. Về mặt truyền thông, cha mẹ có thể cho rằng điều đó tốt cho con, hoặc đơn giản là thấy vui thì theo. Nhưng chính cách làm này đang tạo ra tình trạng nhiều gia đình vô tình lạm dụng trẻ em, họ đang lạm dụng con cái của chính mình mà không hề nhận ra”.

Trẻ em giờ đây bị biến thành công cụ câu view khi hình ảnh của các em được khai thác để tăng tương tác hoặc xây dựng hình ảnh cá nhân cho người lớn. Điều đáng nói là trẻ nhỏ gần như không có khả năng kiểm soát việc mình xuất hiện trước hàng nghìn người xa lạ trên mạng, cũng không thể quyết định những dữ liệu cá nhân nào nên được công khai.

Nguy hiểm rình rập

Bên cạnh những tranh cãi về đạo đức và thương mại hóa, các chuyên gia cảnh báo nhiều rủi ro thực tế đang xuất hiện từ việc chia sẻ quá mức hình ảnh trẻ em trên mạng xã hội.

Thời gian gần đây, nhiều bậc phụ huynh đã bị lừa đảo với kịch bản giả mạo thông báo con gặp tai nạn hoặc đang cấp cứu. Theo cơ quan điều tra, khoảng 80% trường hợp xuất phát từ việc chính người dùng vô tình để lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Những bức ảnh tưởng chừng vô hại như giấy khen, đồng phục, bảng tên hay địa điểm học tập đã cung cấp dữ liệu đủ để kẻ xấu xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi.

Không chỉ dừng lại ở nguy cơ trước mắt, việc công khai hình ảnh trẻ em còn tạo ra một “hồ sơ số” tồn tại lâu dài. Ngân hàng Barclays từng cảnh báo rằng vào thập niên 2030, có thể xảy ra khoảng 7,4 triệu vụ trộm danh tính mỗi năm, trong đó một phần nguyên nhân đến từ việc cha mẹ chia sẻ quá nhiều thông tin về con cái từ khi còn nhỏ.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cho biết: "Chỉ cần 20 bức ảnh bình thường, kẻ xấu có thể dùng AI để tạo ra các video/hình ảnh "nhạy cảm" giả mạo chính xác đến 99%. Chúng dùng nó để tống tiền bạn, hoặc tệ hơn, rao bán danh dự của con bạn trên toàn cầu. Công nghệ hiện nay chỉ cần bấy nhiêu đó để hủy hoại tương lai một đứa trẻ.

Tại Việt Nam, Điều 32 Bộ Luật Dân sự quy định cá nhân (kể cả trẻ em) có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý hoặc người đại diện theo pháp luật của người đó. Còn theo Luật Trẻ em, một trong những hành vi bị cấm là công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân mà không được sự đồng ý của trẻ từ 7 tuổi trở lên và của cha, mẹ, người giám hộ trẻ.