Người trẻ lan tỏa văn hóa Việt qua trang giấy

(Sóng trẻ) - Không chọn chất liệu cầu kỳ, nhóm sinh viên Đại học FPT bắt đầu dự án Hồn giấy Việt từ những lớp giấy mỏng, ánh sáng và các địa danh quen thuộc. Từ đó, họ đưa văn hóa đến gần hơn với người trẻ bằng trải nghiệm vừa thủ công, vừa hiện đại với công nghệ số.

Bắt đầu từ trang giấy

Lưu Ly (22 tuổi, đại diện dự án Hồn giấy Việt) chia sẻ, nhóm gồm 5 sinh viên Đại học FPT gặp nhau khi thực hiện đồ án tốt nghiệp và nhanh chóng trở nên thân thiết nhờ có chung niềm đam mê với các địa danh ở Việt Nam. 

Ý tưởng của Hồn giấy Việt hình thành từ chính quá trình khảo sát thực tế của nhóm. Khi tìm hiểu các địa danh, bảo tàng tại Hà Nội, nhóm nhận ra một số biểu tượng văn hóa tuy quen thuộc nhưng vẫn chưa được khai thác nhiều dưới dạng sản phẩm sáng tạo, đặc biệt là những sản phẩm có thể tiếp cận người trẻ.

Bên cạnh việc quan sát, các thành viên cũng tham gia các hội chợ làng nghề để tìm hiểu cách các sản phẩm truyền thống được tạo ra và ứng dụng trong thực tế. Từ đó, nhóm đặt ra một câu hỏi: làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy không chỉ dừng ở việc trưng bày, mà còn có thể trở thành trải nghiệm gần gũi, dễ tiếp cận hơn?

Từ suy nghĩ đó, nhóm quyết định đưa hình ảnh của những danh lam thắng cảnh, làng nghề truyền thống,... vào sản phẩm sáng tạo, với mong muốn người xem có thể nhận ra ngay dấu ấn văn hóa Việt Nam qua từng thiết kế. Điểm khác biệt nằm ở cách thể hiện: các mô hình được thực hiện dưới dạng đèn khắc giấy 3D, đồng thời tích hợp công nghệ để mở rộng trải nghiệm. 

Giấy - một chất liệu tưởng chừng giản đơn, lại được nhóm lựa chọn làm “ngôn ngữ” truyền tải chính. Không chỉ quen thuộc, nó còn mang nét mộc mạc, tinh tế rất riêng của văn hóa Việt. Điểm độc đáo là khi được cắt thành nhiều lớp và kết hợp ánh sáng, giấy có thể tạo nên chiều sâu, biến mỗi sản phẩm thành một không gian thu nhỏ sinh động.

Để hoàn thiện mô hình, nhóm phải trải qua nhiều công đoạn, từ lên ý tưởng, thiết kế, chia lớp, đến khắc, lắp khung và bố trí ánh sáng phù hợp. Dự án được triển khai từ tháng 1/2026, bắt đầu bằng việc khảo sát địa danh, lựa chọn hình ảnh và xây dựng ý tưởng tổng thể. 

Sau đó, nhóm tiến hành dựng bản vẽ, thử nghiệm nhiều phiên bản để tối ưu bố cục, ánh sáng và màu sắc. Mỗi sản phẩm thường gồm từ 6-12 lớp giấy, đòi hỏi sự tính toán tỉ mỉ để vừa đảm bảo độ chính xác, vừa giữ được tính thẩm mỹ.

Theo nhóm bạn trẻ, thách thức lớn nhất nằm ở việc “giữ hồn” cho từng địa danh. “Làm sao để sản phẩm vẫn giữ được cái hồn của địa danh, nhưng lại phù hợp với cấu trúc nhiều lớp giấy mỏng manh là điều khó nhất”, Lưu Ly cho biết.

Ngoài ra, việc cân bằng giữa chi tiết và sự tối giản cũng không hề dễ dàng. Nếu có quá nhiều chi tiết, sản phẩm sẽ khó thực hiện. Ngược lại, nếu giản lược quá mức, hình ảnh dễ mất đi tính nhận diện. Chính quá trình thử nghiệm và điều chỉnh liên tục đã giúp nhóm dần tìm ra cách thể hiện phù hợp.

Lan tỏa bằng công nghệ

Không chỉ dừng lại ở những mô hình đèn giấy nghệ thuật mang tính trưng bày, Hồn giấy Việt được phát triển theo hướng kết hợp công nghệ để mở rộng trải nghiệm cho người dùng. Mỗi sản phẩm được tích hợp chip NFC, cho phép người xem chỉ cần chạm điện thoại để truy cập vào nội dung số trên website của nhóm.

“Người dùng có thể xem video, hình ảnh hoặc tìm hiểu thông tin về địa danh được tái hiện, với nội dung ứng dụng AR giúp câu chuyện văn hóa hiện lên sinh động ngay trên sản phẩm. Trong thời gian tới, chúng mình đang hoàn thiện thêm ngôn ngữ tiếng Anh để hướng tới những vị khách nước ngoài”, Lưu Ly chia sẻ.

Qua các buổi trưng bày, dự án nhận được phản hồi tích cực ngoài mong đợi. Ngay từ lần đầu giới thiệu tại sự kiện thời trang Inflame 2026 của Đại học FPT, sản phẩm đã thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên. Sau đó, nhóm tiếp tục thử sức với nhiều địa điểm khác như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Lotte Mall Tây Hồ.

Những phản hồi này không chỉ là sự ghi nhận, mà còn trở thành động lực để nhóm tiếp tục hoàn thiện dự án. Hiện tại, các thành viên đang tập trung phát triển thêm phần nội dung AR, đặc biệt là các video do chính nhóm thực hiện. Trong tương lai, nhóm hướng đến việc nâng cấp trải nghiệm theo hướng 3D, nhằm tăng tính tương tác và mang lại cảm giác mới mẻ hơn cho người dùng.

“Thông qua việc đưa những hình ảnh mang tính biểu tượng của Việt Nam vào một sản phẩm có tính ứng dụng, chúng mình mong rằng văn hóa sẽ trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn với người trẻ”, Lưu Ly chia sẻ. 

Từ những lớp giấy mỏng, Hồn giấy Việt không chỉ hy vọng tái hiện hình ảnh quen thuộc, mà còn mở ra một cách kể chuyện mới - nơi văn hóa có thể được chạm tới, trải nghiệm và lan tỏa trong đời sống hiện đại.