Rau nhót xứ Nghệ: Loài rau 'ăn sương gió, hít khí trời' vùng ven biển

(Sóng trẻ) - Xuất hiện tự nhiên ở vùng ven biển Nghệ An, rau nhót không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, mà còn dần trở thành nét riêng trong ẩm thực của người dân địa phương.

Dọc các cánh đồng muối, ven đầm nuôi tôm cá nước lợ hay khu vực cửa sông, cửa biển ở Nghệ An, không khó để bắt gặp rau nhót - loài rau dại mọc tự nhiên trên vùng đất nhiễm mặn. Loài rau này còn được người dân gọi bằng những cái tên quen thuộc như rau còng còng, rau sương muối, phân bố nhiều tại các địa phương ven biển như Quỳnh Lưu và Hoàng Mai.

Hằng năm, từ khoảng tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, khi thời tiết ấm dần lên, rau nhót bước vào giai đoạn sinh trưởng mạnh và cho thu hoạch.

Sinh trưởng tự nhiên trên vùng đất mặn ven biển

Rau nhót có thân tím phớt hồng, lá mọng nước, hình dáng gần giống hoa mười giờ. Màu sắc của cây thay đổi tùy theo môi trường sống. Ở những nơi ít mặn, rau thường có màu xanh; trong khi tại các cánh đồng muối, cây lại mang sắc tím đặc trưng.

Nhờ khả năng hấp thụ độ ẩm từ sương đêm và dinh dưỡng trong lớp đất mặn, rau nhót có thể sinh trưởng tốt ở những khu vực nắng gió, khắc nghiệt, ít chịu tác động của con người. Vì vậy, người dân địa phương thường ví đây là loài rau “ăn sương gió, hít khí trời”.

Từ loài rau dại đến món ăn đặc trưng xứ Nghệ

Không giống nhiều loại rau khác, rau nhót ít khi được dùng để nấu canh hay xào, mà chủ yếu được chế biến thành món nộm. Sau khi hái về, rau được rửa sạch, luộc qua 2-3 lần để giảm vị mặn tự nhiên, sau đó trộn cùng lạc rang, rau thơm và các gia vị như chanh, ớt.

Món nộm rau nhót có hương vị đặc trưng, với độ giòn, hơi sật của rau hòa cùng vị bùi của lạc, vị chua cay nhẹ của gia vị. Tùy khẩu vị, người dân có thể ăn kèm món này với bánh đa, bánh mướt, bún hoặc các món hải sản như cá trích nướng. Sự kết hợp ấy tạo nên món ăn dân dã nhưng đậm đà, gắn với đời sống ẩm thực của cư dân vùng biển.

Hiện nay, rau nhót không chỉ xuất hiện trong bữa cơm hằng ngày, mà còn có mặt trong các mâm cỗ, tiệc gia đình tại địa phương. Những năm gần đây, món nộm rau nhót được đưa vào thực đơn của một số nhà hàng, khu du lịch ven biển như biển Quỳnh, Diễn Thành, Diễn Kim hay Cửa Lò, góp phần giới thiệu đặc sản địa phương đến du khách.

Từ loài rau mọc hoang ven biển, rau nhót ngày càng khẳng định giá trị trong đời sống ẩm thực địa phương. Không chỉ thích nghi với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, loài rau này còn góp phần phản ánh nét sinh hoạt và văn hóa đặc trưng của người dân xứ Nghệ.