Nội dung bạo lực len lỏi vào thế giới trẻ thơ

(Sóng trẻ) - Những video mang màu sắc bắt mắt nhưng chứa yếu tố bạo lực đang len lỏi vào không gian giải trí của trẻ em trên nền tảng số. Núp bóng hoạt hình quen thuộc, các nội dung này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý và hành vi trẻ nhỏ.

Mối nguy hại từ nội dung trên mạng

Trên các nền tảng trực tuyến, không khó để tìm thấy các đoạn video có màu sắc sặc sỡ, tiêu đề hấp dẫn, thu hút trẻ nhỏ ấn vào xem. Nhiều nội dung được dựng lại từ nhân vật nổi tiếng, nhưng kịch bản lại xoay quanh các tình huống bạo lực cực đoan, gây sốc nhằm “câu” lượt xem. Đáng lo ngại hơn, thuật toán đề xuất của nền tảng có thể tiếp tục gợi ý các video tương tự nếu trẻ đã từng xem hoặc tương tác.

Chị Ngô Thị Thương (Hoằng Châu, Thanh Hóa) cho biết từng phát hiện con gái 8 tuổi xem một đoạn video có hình ảnh gấu Labubu với những chi tiết đáng sợ. “Ban đầu tôi chỉ nghĩ con đang xem hoạt hình bình thường vì thấy hình ảnh khá quen thuộc. Nhưng khi nghe tiếng la hét và thấy những cảnh bạo lực dồn dập, tôi mới giật mình kiểm tra lại”, chị kể.

Theo chị Thương, sau vài lần xem những nội dung tương tự, con chị có biểu hiện sợ ngủ một mình, dễ cáu gắt và thường xuyên nhắc lại các tình tiết bạo lực trong lúc chơi. “Có hôm cháu giật mình giữa đêm vì mơ thấy cảnh rượt đuổi. Lúc đó tôi mới thực sự lo lắng”, chị chia sẻ.

Không ít phụ huynh thừa nhận gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát nội dung con xem trên các nền tảng mạng xã hội. Các video thường xuất hiện xen kẽ trong danh sách đề xuất, thời lượng ngắn, thay đổi liên tục, khiến cha mẹ khó theo dõi hết. Chỉ cần vài phút lơ là, trẻ có thể tiếp cận nội dung không phù hợp với lứa tuổi. Thực tế này cho thấy, những thước phim “đội lốt” hoạt hình không đơn thuần là sản phẩm giải trí lệch chuẩn, mà đang trở thành mối nguy tiềm ẩn đối với sự phát triển tâm lý và hành vi của trẻ em trong môi trường số.

Hệ lụy từ nội dung bạo lực đối với trẻ em

Theo chuyên viên tham vấn tâm lý Đào Thị Quỳnh Trang, trẻ em có xu hướng bắt chước hành vi từ nội dung số không chỉ vì tò mò mà còn do đặc điểm phát triển tâm - sinh lý ở lứa tuổi này. Khi chưa hoàn thiện về khả năng kiểm soát cảm xúc và suy xét hậu quả còn hạn chế, trẻ dễ bị cuốn theo những tình tiết kịch tính mà không nhận diện được mức độ nguy hiểm.

Không chỉ dừng ở việc bắt chước, việc tiếp xúc nhiều với các tình huống giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực còn có thể làm thay đổi cách trẻ nhìn nhận vấn đề. Nếu trong thế giới trực tuyến, nhân vật đạt được mục tiêu bằng việc tấn công hoặc áp chế đối phương thì khi xem những dạng phim này nhiều lần, trẻ có thể dần hình thành nhận thức lệch lạc rằng bạo lực là phương án hiệu quả và phù hợp. Vì vậy, khi gặp mâu thuẫn trong thực tế, các em có xu hướng chọn các hành vi bạo lực để giải quyết vấn đề, gây tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần cho người khác. 

“Xem quá nhiều hình ảnh bạo lực còn có thể khiến trẻ dần chai sạn cảm xúc trước bạo lực ngoài đời thực. Khi thường xuyên tiếp xúc với những nội dung như vậy, các em có thể mất đi khả năng cảm thông với nỗi đau của người khác, thậm chí xem các hành vi bạo lực là điều bình thường”, chị Trang cho biết.

Bên cạnh sự lệch chuẩn về nhận thức, nhiều biểu hiện tâm lý tiêu cực cũng dần hình thành. Một số trẻ trở nên lo âu, dễ giật mình, khó ngủ hoặc phản ứng gay gắt hơn trước các tình huống nhỏ. Theo chị, hệ lụy lớn nhất là sự biến đổi nhân cách, khi trẻ quen với cách ứng xử bằng bạo lực, các em có xu hướng phản kháng, chống đối hoặc giải quyết mâu thuẫn bằng thái độ cực đoan, khiến việc trò chuyện, thấu hiểu giữa cha mẹ và con cái trở nên khó khăn hơn. Từ đó, rào cản giữa cha mẹ và con cái sẽ ngày càng lớn, đồng thời các giá trị nhân văn trong xã hội cũng có nguy cơ bị xói mòn.

Trước thực tế đó, chị Trang khuyến nghị: “Điều quan trọng là cha mẹ đặt mình vào vị trí của con để lắng nghe, không chỉ trích. Khi trẻ đã xem nội dung tiêu cực, hãy cùng con phân tích tác động của nó thay vì chỉ ngăn cấm”.

Trong bối cảnh môi trường số ngày càng len sâu vào đời sống trẻ nhỏ, việc bảo vệ trẻ em khỏi các nội dung độc hại không thể chỉ dừng ở những lời cảnh báo hay cấm đoán nhất thời mà cần có sự giáo dục, giám sát và đồng hành của cha mẹ. Những điều ấy chính là “lá chắn” bền vững để trẻ phát triển an toàn giữa không gian mạng nhiều cám dỗ.