Săn đồ secondhand: Tiết kiệm hay ‘cái bẫy’ chi tiêu của người trẻ?

(Sóng trẻ) - Đồ secondhand đang trở thành xu hướng tiêu dùng phổ biến nhờ giá rẻ, độc đáo và thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, phía sau trào lưu này là những tranh luận về việc liệu nó thực sự giúp tiết kiệm hay đang vô tình dẫn đến chi tiêu thiếu kiểm soát.

Tiết kiệm, cá tính và xu hướng tiêu dùng “xanh”

Đồ secondhand được hiểu là những món đồ đã qua sử dụng, là những sản phẩm, chủ yếu là quần áo, phụ kiện, được bán lại sau khi đã qua tay người dùng trước đó. 

Tại Việt Nam, hình thức này xuất hiện từ khá sớm dưới dạng các “chợ đồ si”, nhưng chỉ thực sự bùng nổ và trở thành xu hướng trong khoảng 5-7 năm trở lại đây, khi mạng xã hội phát triển và người trẻ quan tâm nhiều hơn đến thời trang cá tính cũng như tiêu dùng bền vững. 

Một trong những lý do rõ ràng nhất khiến đồ secondhand thu hút người trẻ là giá thành. So với hàng mới, nhiều sản phẩm đã qua sử dụng có giá rẻ hơn đáng kể, thậm chí chỉ bằng một phần nhỏ. Điều này đặc biệt phù hợp với học sinh, sinh viên hoặc những người mới đi làm.

Bạn Hương Trà (26 tuổi, sinh viên Đại học Thương Mại, sinh sống tại phố Trần Bình - Hà Nội) là một trong những người thường xuyên mua đồ secondhand vì những lợi ích của nó. Hương Trà chia sẻ: “Đồ secondhand giúp mình tiết kiệm kha khá chi phí khi giá thành của nó chỉ bằng ⅓ đồ mới mà chất lượng đồ vẫn ở mức dùng được, thậm chí có đồ như mới”.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố kinh tế, đồ secondhand còn mang đến sự khác biệt về phong cách. Nhiều sản phẩm mang hơi hướng vintage hoặc thuộc các bộ sưu tập cũ, khó tìm thấy trên thị trường hiện tại. Với người trẻ, đây là cách để thể hiện cá tính, tránh sự trùng lặp trong thời trang.

Hương Trà chia sẻ thêm: “Mẫu mã ở các shop secondhand cũng đa dạng các mẫu mã, từ đó mình có thể thử các phong cách mới mà không tốn quá nhiều chi phí”.

Bên cạnh đó, xu hướng này còn gắn với ý thức bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh ngành công nghiệp thời trang bị xem là một trong những lĩnh vực gây ô nhiễm lớn, việc tái sử dụng quần áo được coi là một hành động thiết thực nhằm giảm thiểu rác thải. Không ít bạn trẻ lựa chọn đồ secondhand như một cách tiêu dùng có trách nhiệm, góp phần kéo dài vòng đời sản phẩm.

Ở góc nhìn tích cực, việc săn đồ secondhand không chỉ là mua sắm, mà còn là một trải nghiệm. Người mua phải dành thời gian tìm kiếm, lựa chọn, đôi khi “săn” được những món đồ hiếm với giá tốt. Chính quá trình này tạo nên cảm giác thú vị và giá trị riêng cho mỗi món đồ.

 Khi “săn đồ rẻ” trở thành vòng xoáy chi tiêu

Trên thực tế cho thấy không phải ai cũng giữ được sự kiểm soát khi tham gia vào xu hướng này. Tâm lý “giá rẻ” dễ khiến người mua đưa ra quyết định nhanh chóng, thậm chí không thực sự cân nhắc nhu cầu sử dụng.

Điều mà Ngọc Linh (25 tuổi, làm việc tự do, sống ở Tây Mỗ - Hà Nội) cảm thấy áp lực khi chi tiêu quá nhiều vào các món đồ secondhand chỉ vì nó quá rẻ. “Đôi lúc vì các món đồ quá rẻ nên mình cứ chọn thoải mái nhưng điều đó vô hình chung lại thành lãng phí”, Linh kể. 

Việc mua sắm theo cảm hứng khiến số lượng đồ tích lũy ngày càng nhiều, trong khi giá trị sử dụng thực tế lại không tương xứng. Khi đó, mục tiêu tiết kiệm ban đầu dần bị phá vỡ, thậm chí dẫn đến lãng phí.

Một vấn đề khác là chất lượng sản phẩm. Do đã qua sử dụng, không ít món đồ có dấu hiệu xuống cấp, lỗi nhỏ hoặc không còn phù hợp sau một thời gian ngắn. Nếu không kiểm tra kỹ, người mua có thể phải thay thế sớm, khiến chi phí phát sinh nhiều hơn dự kiến.

“Nhiều lúc sản phẩm có lỗi hoặc rách nhưng mình không để ý, về nhà mới phát hiện thì không thể trả lại nên nhiều lúc cũng tốn tiền vì những món đồ không thể dùng”, Linh chia sẻ.

Ngoài ra, sự phát triển của mạng xã hội cũng góp phần “đẩy” xu hướng này đi xa hơn bản chất ban đầu. Nhiều người trẻ mua đồ secondhand không chỉ vì nhu cầu, mà còn để chạy theo trào lưu, phục vụ việc chụp ảnh hoặc xây dựng hình ảnh cá nhân. Khi đó, tiêu dùng không còn xuất phát từ sự cần thiết, mà mang tính thể hiện nhiều hơn.

Ở một góc độ khác, việc săn đồ liên tục cũng tạo ra một dạng “thỏa mãn nhanh” cảm giác vui khi mua được đồ rẻ, nhưng không kéo dài. Điều này dễ dẫn đến việc lặp lại hành vi mua sắm để tìm kiếm cảm giác tương tự, từ đó hình thành thói quen tiêu dùng khó kiểm soát.

Săn đồ secondhand, xét cho cùng, không phải là lựa chọn tốt hay xấu tuyệt đối. Giá trị của nó phụ thuộc vào cách mỗi người tiếp cận. Nếu biết chọn lọc và kiểm soát, đây có thể là cách tiêu dùng thông minh, vừa tiết kiệm vừa góp phần bảo vệ môi trường.

Ngược lại, nếu bị chi phối bởi tâm lý “giá rẻ” và xu hướng, người tiêu dùng dễ rơi vào vòng xoáy mua sắm không cần thiết. Khi đó, việc săn đồ không còn là tiết kiệm, mà trở thành một hình thức lãng phí mới tinh vi hơn và khó nhận ra hơn.