Tái hiện hành trình từ ý tưởng đến xuất bản sách qua tọa đàm ‘Sự sinh thành một cuốn sách’

(Sóng trẻ) - Chiều 19/4, toạ đàm “Sự sinh thành một cuốn sách” diễn ra tại Thư viện phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), nhằm khơi gợi giá trị của văn hoá đọc trong thời đại số.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 (21/4/2021 - 21/4/2026), Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Hoàn Kiếm phối hợp với Nhóm Đình làng Việt tổ chức tọa đàm “Sự sinh thành một cuốn sách”. Hoạt động này giúp công chúng tiếp cận quá trình hình thành một cuốn sách, đồng thời lan tỏa niềm yêu thích đọc sách trong cộng đồng.

Tham gia tọa đàm có: TS. Trần Đoàn Lâm - Nguyên Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Thế Giới; nhà báo, họa sĩ Nguyễn Đức Bình - Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật; nhà văn, dịch giả Lê Xuân Khoa; TS. Trần Hậu Yên Thế - giảng viên Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, PGS.TS. Bùi Xuân Đính - chuyên gia nghiên cứu về làng, xã, cùng đông đảo công chúng đam mê sách.

Mở đầu chương trình, TS. Trần Đoàn Lâm - Nguyên Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Thế Giới nhấn mạnh: “Từ thời cổ đại, con người đã biết ghi chép trên thẻ tre, lụa, dây gai, sợi tơ, giấy dó. Sách không chỉ lưu giữ tư liệu quý giá mà còn góp phần hình thành nên nền tảng văn hóa, xã hội của nhân loại, được truyền lại qua nhiều thế hệ”.

Đối với nhà văn, dịch giả Lê Xuân Khoa, cảm hứng sáng tác thường bắt đầu từ những điều gần gũi trong đời sống như ký ức tuổi thơ, những trăn trở cá nhân hay các điều quan sát được trong thực tế. Cụ thể, tiểu thuyết “Lá rơi trong thành phố” (2013) của anh được hình thành từ những chất liệu thực tế, như bối cảnh xã hội và trải nghiệm cá nhân.

Trước đây, công việc biên tập sách được thực hiện thủ công. Biên tập viên sử dụng dao sắc để chỉnh sửa trực tiếp trên bản can và phải nắm vững các quy định về ký hiệu biên tập. Hiện nay, quy trình này đã được hỗ trợ bởi công nghệ, giúp việc chỉnh sửa, hoàn thiện bản thảo trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Về bản thảo, có 3 hình thức phổ biến: bản thảo do tác giả hoàn thiện và gửi nhà xuất bản; bản thảo do đối tác đề xuất ý tưởng, xây dựng đề cương và phối hợp với biên tập viên để triển khai nội dung; người viết chủ động phát triển ý tưởng thành tác phẩm hoàn chỉnh. Sau quá trình biên tập, bản thảo sẽ được in thành các bản nháp (bản bông) để tiếp tục rà soát, chỉnh sửa trước khi xuất bản.

Hoạ sĩ Nguyễn Đức Bình - Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật cho biết vai trò của thiết kế trong xuất bản rất quan trọng, đặc biệt ở khâu trình bày và xử lý hình ảnh. “Một ấn phẩm không chỉ cần chính xác về nội dung mà còn phải đảm bảo bố cục hài hòa, hình ảnh chất lượng, tránh trùng lặp để tạo nên tổng thể như một tác phẩm nghệ thuật”, họa sĩ cho hay. 

Tham gia tọa đàm, Việt Hùng - sinh viên năm nhất Khoa viết văn, Báo chí (Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) bày tỏ: “Chương trình giúp khán giả hiểu sâu từ khâu suy nghĩ ý tưởng, hình thành khung nội dung và viết thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Mình ấn tượng nhất với những chia sẻ của nhà văn Lê Xuân Khoa về hành trình viết và cách nhà văn định hướng cho các bạn trẻ có ý định xuất bản tác phẩm trong tương lai”.

Khép lại tọa đàm “Sự sinh thành một cuốn sách”, những chia sẻ từ các diễn giả giúp công chúng hiểu rõ hơn về hành trình ra đời của một cuốn sách. Qua đó, chương trình góp phần lan toả gợi sự quan tâm đối với việc đọc và sáng tạo trong cộng đồng.