Tơ sen Phùng Xá - Cả một đời tơ lụa

Minh Lê Theo Sóng trẻ 2026-09-24 20:49:32

(Sóng trẻ) - Ít ai biết rằng, loài hoa được coi là quốc hoa của Việt Nam lại có thể dệt thành những sản phẩm thủ công độc đáo, mới lạ. Tại làng nghề Phùng Xá (Mỹ Đức, Hà Nội), Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Thuận là người tiên phong đưa hoa sen trở thành chất liệu dệt tại Việt Nam, người đã dành cả cuộc đời để giữ lửa cho làng nghề tại quê hương.

Với tình yêu và tâm huyết trong việc phát huy truyền thống của cha ông để lại, bà Phan Thị Thuận đã tạo nên bước đột phá khi là người đầu tiên dệt lụa thành công từ tơ sen. Hiện bà đang đảm nhiệm vị trí Giám đốc Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức, là đơn vị hàng đầu trong ngành tơ tằm Việt Nam. (Ảnh: Lê Minh)

Để tạo nên một tấm lụa tơ sen hoàn chỉnh là cả một quá trình đòi hỏi sự tỉ mỉ, chỉn chu trong từng chi tiết của người nghệ nhân. Từ việc chọn cuống, phân loại cho đến rút tơ, se sợi và dệt lên khung cửi, tất cả đều được làm thủ công bởi đôi bàn tay của các nghệ nhân làng nghề. (Ảnh: Lê Minh)

Công đoạn khó nhất trong quá trình dệt chính là rút tơ từ ruột cuống sen. Bà chia sẻ: “Những sợi tơ sen rất nhỏ, mảnh, nhẹ và dễ đứt, vì vậy người làm nghề phải thật sự kiên trì, tỉ mỉ và khéo léo mới có thể lấy được sợi tơ đẹp và đều. Những sợi tơ ấy tạo thành kết cấu cho thân cây, giống như những chiếc cột chống đỡ cho ngôi nhà, được phân bổ tự nhiên như mạch máu giúp nuôi dưỡng toàn bộ cây sen. Chính nhờ cấu trúc ấy mà cây sen có thể đứng vững giữa mặt nước, dù gặp phong ba bão táp cũng không dễ bị đổ gục”. (Ảnh: Lê Minh)

Với những người nghệ nhân Phùng Xá, mỗi công đoạn đều cần sự khéo léo, kiên nhẫn mới có thể tạo ra sản phẩm chất lượng. Ẩn chứa trong mỗi sợi tơ là sự kết tinh của ngọn lửa nghề cùng với tình yêu quê hương đất nước tạo nên những sản phẩm tơ lụa mới lạ, đẹp mắt. (Ảnh: Lê Minh)

Từ cuống sen tưởng chừng bỏ đi sau mùa thu hoạch, người thợ lành nghề đã dệt nên những thước tơ vàng ươm óng ả. Giờ đây nghề dệt không chỉ xây dựng thương hiệu cho làng nghề Phùng Xá mà còn tạo công ăn việc làm cho hàng trăm hộ gia đình. (Ảnh: Lê Minh)

“Bí quyết lớn nhất để tạo nên những thước lụa tơ sen nằm ở tâm hồn của người thợ. Công đoạn nhuộm tơ sen phải đặt trọn vẹn cảm xúc và tình yêu vào từng nồi nhuộm. Khi tâm hồn thư thái, bình yên, màu sắc lên tơ mới đạt đến độ chín, độ chuẩn xác và rực rỡ như mong muốn. Đó là sự hòa quyện giữa hồn người và hồn đất, tạo nên những mép vải, chiếc khăn quàng tinh xảo đến từng chi tiết nhỏ nhất. Làm nghề này phải thật sự đặt tâm hồn và cảm xúc vào trong từng công đoạn”, bà chia sẻ thêm. (Ảnh: Lê Minh)

Để hoàn thiện một chiếc khăn lụa tơ sen, người thợ phải trải qua 14 công đoạn, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tập trung, kiên nhẫn và tình yêu với nghề. Theo Nghệ nhân Phan Thị Thuận, bên cạnh kỹ thuật, yếu tố làm nên độ tinh xảo của sản phẩm còn nằm ở tâm huyết và cảm xúc mà người thợ gửi gắm trong từng công đoạn. (Ảnh: Lê Minh)

Hiện nay, các sản phẩm chăn bông tơ tằm tự dệt, khăn lụa tơ sen và khăn lụa tơ tằm đã đạt tiêu chuẩn 5 sao cho sản phẩm OCOP của thành phố Hà Nội, được đoàn Chính phủ Việt Nam mang tới Hội nghị G20 làm quà tặng nhằm lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc đến bạn bè quốc tế. Sản phẩm từ tơ sen của bà đã có mặt ở nhiều quốc gia như: Pháp, Mỹ, Nhật Bản... (Ảnh: Lê Minh)

Nghệ nhân chia sẻ: “Để sợi tơ sen không bị mai một, dòng chảy ấy cần được tiếp nối bởi thế hệ trẻ. Tôi luôn mong rằng trong tương lai, các bạn trẻ sẽ tìm hiểu, khám phá và tiếp tục tạo ra những sợi tơ đẹp từ chính cuống sen Việt Nam. Những sợi tơ sen nhẹ như mây, chỉ cần một làn gió nhẹ là có thể bay cao, chính là hình ảnh ẩn dụ cho khát vọng trẻ bay xa của văn hóa Việt Nam”. (Ảnh: Lê Minh)

Theo Sóng trẻ Minh Lê

Cùng chuyên mục

Bình luận

Các tin đã đăng

Từ chiếc đũa gõ bàn phím đến cuộc đời số - Kỳ 3: Dấu chân mở lối bằng ý chí phi thường

Từ chiếc đũa gõ bàn phím đến cuộc đời số - Kỳ 2: Dấu chân không mỏi của người lính cứu con

Một đời “Quả Cảm”

Phim ngắn 'Khoảng cách'

Neo hồn cố đô

Từ chiếc đũa gõ bàn phím đến cuộc đời số - Kỳ 1: Dấu chân dừng lại nơi góc phòng tuổi 18

Đừng bỏ lỡ

[Infographic] Cẩm nang bắt nhịp đại học dành cho tân sinh viên

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng Trẻ) - Bước vào năm học 2026 - 2027, tân sinh viên cần sớm hoàn thiện thủ tục cư trú, đồng thời chủ động quản lý tài chính để tiết kiệm 30% chi phí và nhanh chóng thích nghi với môi trường đại học.

Báo chí Cách mạng Việt Nam: Trung thành với sứ mệnh, sáng tạo vì tương lai

Tin nổi bật3 tháng trước

(Sóng trẻ) - Giữa dòng chảy chuyển đổi số, Báo chí Cách mạng Việt Nam đang không ngừng đổi mới để thích ứng với thời đại. Sau 101 năm xây dựng và phát triển, báo chí vẫn giữ vững vai trò tiên phong, đồng hành cùng đất nước trên hành trình hội nhập và phát

Đề thi các môn Khoa học tự nhiên THPT 2026 đảm bảo mức độ phân hóa thí sinh

Tin nổi bật3 tháng trước

(Sóng trẻ) - Ngày 12/6, các thí sinh tham gia dự thi hai môn tự chọn của kỳ thi THPT. Đề thi các môn Khoa học tự nhiên được đánh giá có sự phân loại thí sinh, đảm bảo yêu cầu tốt nghiệp và xét tuyển.

XEM THÊM TIN