Từ góc vườn đến sản phẩm OCOP 4 sao: Hành trình “thổi hồn” cho cây phát lộc

(Sóng trẻ) - Bằng đôi tay khéo léo và tư duy kinh tế nhạy bén, gia đình ông bà Thuyết Huệ tại xã Tiên Hưng (Hưng Yên) đã nâng tầm giống cây phát lộc của gia đình thành những tác phẩm nghệ thuật phong thủy mang lại giá trị cao.

Ngã rẽ từ luống cây quê nhà

Bước vào không gian trưng bày của ông Nguyễn Đăng Thuyết (64 tuổi) và bà Nguyễn Thị Huệ (63 tuổi) tại Tiên Hưng (Hưng Yên), điểm thu hút nhất chính là những tháp cây phát lộc (phất dụ) được tạo hình nghệ thuật. Vẻ đẹp xanh mướt từ các tác phẩm này khiến cửa hàng luôn tấp nập khách đến tham quan, mua sắm. Đằng sau cơ ngơi khang trang ấy là chặng đường dài đầy mồ hôi, nước mắt và sự kiên định bám trụ với nghề của 2 nhà nông cần mẫn.

Gắn bó với mảnh đất quê hương, ông Thuyết và bà Huệ tự hào được nuôi dưỡng từ cái nôi trứ danh của nghề sinh vật cảnh. Nhưng phải đến khi trưởng thành, ông bà mới bắt đầu bén duyên với cành phất dụ. Thay vì tìm hướng đi khác, ông bà quyết tâm giữ nghề và làm giàu tại nơi đây.

Thời gian đầu, gia đình ông bà chủ yếu canh tác theo phương thức truyền thống: trồng và xuất bán cành thô để duy trì nguồn vốn. Tuy nhiên, việc canh tác truyền thống sớm bộc lộ nhiều hạn chế khi điệp khúc “được mùa mất giá” liên tục lặp lại. Có những đợt thị trường xuống giá, cành phất dụ chỉ còn vài nghìn đồng một mớ, thu nhập không đủ bù đắp chi phí phân bón và công sức chăm sóc. Vì vậy, ông bà quyết tâm tìm ra hướng đi mới để nâng cao giá trị cho giống cây quê hương.

Giải mã bài toán “cây theo mùa” và “thân dễ gãy”

Chính từ mong muốn tìm hướng đi mới cho những cành phát lộc, ông bà nảy ra ý tưởng tự uốn nắn, ghép cành thành những tháp phong thủy nghệ thuật. Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện có không ít thách thức xuất hiện. Trở ngại đầu tiên đến từ đặc tính sinh trưởng theo mùa của loài cây này. Cây phát lộc vốn phát triển nhất vào mùa xuân, nhưng lại chững nhịp, lụi tàn khi những đợt gió rét mùa đông tràn về.

Để có nguồn nguyên liệu ổn định, ông Thuyết phải tự nghiên cứu cách thức thay đổi tiểu khí hậu cho khu vườn. Ông mạnh dạn đầu tư hệ thống nhà màng che chắn sương muối, đồng thời áp dụng kỹ thuật trồng gối vụ để luôn có cây non đạt chuẩn. Bên cạnh đó, lượng nước và phân bón cũng được điều tiết chặt chẽ, giúp thân cây luôn mập mạp, lá giữ được độ xanh mướt quanh năm.

Vượt qua rào cản thời tiết, 2 nhà nông lại tiếp tục va phải một “bài toán” hóc búa hơn: thân cây phất dụ khá giòn và tích nhiều nước. Những ngày đầu, do chưa có kinh nghiệm, việc uốn nắn quá tay khiến hàng loạt cành non gãy gập, nhựa ứa ra làm hỏng toàn bộ quy trình. Xót xa nhìn những mẻ cây đầu tiên chưa kịp lên dáng đã phải vứt bỏ, 2 vợ chồng lại chong đèn thức trắng nhiều đêm để tìm cách khắc phục.

Sau nhiều lần thử nghiệm thất bại, ông Thuyết cũng đã tìm ra bí quyết uốn cành. Theo ông, điều quan trọng là phải uốn cây vào đúng thời điểm thân đạt độ chuẩn, không quá non để bị dập và không quá già để bị gãy. Thay vì uốn gập dứt khoát trong một lần, ông bà kiên nhẫn nắn vuốt từng chút qua nhiều ngày, để thân cây từ từ thích nghi với độ cong mới.

Đồng thời, việc thay thế các loại dây thép cứng bằng sợi lạt nhựa mềm mại đã cố định hình khối mà không làm tổn thương vỏ cây. Bên cạnh đó, việc tính toán không gian cho rễ phát triển cũng là một kỹ thuật mang tính sống còn. Rút kinh nghiệm từ những lẵng cây hỏng do siết chặt, đôi bàn tay khéo léo của người thợ đã biết cách siết lạt đủ lực để tháp đứng vững khi vận chuyển, nhưng vẫn chừa độ hở cần thiết để mầm đâm chồi và rễ tiếp tục hút nước.

Biến cành thô thành tác phẩm nghệ thuật

Vượt qua giai đoạn thử nghiệm nhiều gian nan, khoảng sân nhà quen thuộc đã trở thành không gian chế tác nghệ thuật mang dấu ấn thủ công. Mọi công đoạn sơ chế đều được ông bà cặm cụi thực hiện tỉ mỉ, từ tuốt bỏ lá già, phân loại cành theo kích cỡ đến việc cắt tỉa bộ rễ để đảm bảo độ thẩm mỹ cao trước khi đưa lên mâm ghép.

Nhờ làm chủ các kỹ thuật canh tác và tạo hình, tư duy sáng tạo của 2 nhà nông càng thêm phát triển. Qua bàn tay của ông bà, những cành thô đã trở thành các tháp 5 tầng, 9 tầng hay lẵng lục bình khổng lồ. Sự chuyển đổi này không chỉ khắc phục được tình trạng giá cả mà còn mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với trước.

Điểm làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của loài cây này còn nằm ở sự “dễ tính”. Cây phát lộc có thể sinh trưởng ở cả môi trường đất và môi trường thủy sinh (trồng trong nước). Chính khả năng thích nghi linh hoạt, ít tốn công chăm sóc này đã giúp sản phẩm đáp ứng tối đa nhu cầu trang trí đa dạng của người tiêu dùng.

Sự đổi mới không ngừng từ những ngày gian khó đã đưa thương hiệu cây phát lộc của gia đình vươn xa mạnh mẽ. Hiện nay, cơ sở đã trở thành đầu mối cung cấp sỉ cho các tỉnh phía Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Đặc biệt, quy trình sản xuất khắt khe, tuân thủ các tiêu chuẩn thân thiện với môi trường của ông bà đã xuất sắc vượt qua kiểm định để đạt chứng nhận OCOP 4 sao uy tín.

Không dừng lại ở đó, nỗ lực làm giàu từ nghịch cảnh của gia đình còn được vinh danh bằng giải thưởng “Sao Thần Nông” danh giá. Trân trọng chiếc cúp trên tay, bà Huệ xúc động chia sẻ rằng, đây là phần thưởng vô giá đối với những người nông dân dám bứt phá. Những tấm bằng khen là minh chứng rõ nét cho triết lý: cứ lao động chân chính và không ngừng học hỏi thì đất mẹ sẽ không phụ công người.

Không đơn thuần là những lẵng cây tỏa đi muôn nơi, thành quả của ông bà còn truyền cảm hứng làm giàu cho người trẻ ngay tại quê hương. Họ đang gieo mầm hy vọng, trao đi thông điệp về sự may mắn và thịnh vượng đến hàng vạn ngôi nhà Việt. Thành công của gia đình ông bà chính là hình mẫu tiêu biểu cho thế hệ những người làm nông nghiệp thời đại mới: biết trân trọng truyền thống, làm chủ kỹ thuật và tự tin khẳng định vị thế sản phẩm trên thương trường.