El Nino được cảnh báo có thể 'mạnh chưa từng thấy'

(Sóng Trẻ) - Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) dự báo El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên trong những tháng tới và có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm 2026, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, mưa lớn và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan trên thế giới.

Theo thông báo của WMO đầu tháng 9, El Nino hiện đã hình thành rõ rệt trên khu vực Thái Bình Dương và được thúc đẩy bởi nền nhiệt mặt nước biển cao bất thường. Các mô hình dự báo của tổ chức này cho thấy khả năng El Nino duy trì đến tháng 2/2027 ở mức gần 100%.

Đây là lần đầu tiên WMO đưa ra mức xác suất cao như vậy trong một bản cập nhật về El Nino và La Nina. Cơ quan khí tượng của Liên Hợp Quốc cho rằng sự thống nhất giữa các mô hình dự báo cho thấy hiện tượng này có khả năng tiếp tục tăng cường trong những tháng tới, trước khi đạt đỉnh vào khoảng cuối năm.

Reuters dẫn lời Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cho biết nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, đợt El Nino lần này thậm chí có thể mạnh hơn bất kỳ sự kiện nào kể từ khi hoạt động theo dõi hiện đại bắt đầu.

Nhiệt độ mặt nước biển tại một số khu vực thuộc Thái Bình Dương trong đợt El Nino năm nay đã cao hơn mức trung bình hơn 2 độ C. Theo WMO, đây là một trong số rất ít sự kiện được xếp vào nhóm “rất mạnh” kể từ năm 1950.

Nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng

WMO cảnh báo một đợt El Nino rất mạnh có thể làm thay đổi đáng kể các mô hình nhiệt độ và lượng mưa trên toàn cầu, qua đó làm tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt, nắng nóng kéo dài và bão mạnh tại nhiều khu vực.

Trong năm nay, hiện tượng này đã gây ra những tác động rõ rệt tại Trung Mỹ. Một số khu vực thuộc “Hành lang khô hạn” của Trung Mỹ đã ghi nhận tình trạng mất mùa nghiêm trọng, kéo theo nguy cơ thiếu lương thực.

WMO cho biết El Nino không phải hiện tượng do biến đổi khí hậu trực tiếp tạo ra, bởi đây là một phần của dao động tự nhiên trong hệ thống khí hậu. Tuy nhiên, nền nhiệt đại dương ngày càng cao có thể khiến tác động của El Nino trở nên nghiêm trọng hơn.

Không chỉ tác động trong năm 2026, WMO cho rằng ảnh hưởng của El Nino còn có thể kéo dài sang năm sau. Sau khi hiện tượng này đạt đỉnh, nhiệt lượng tích tụ trong đại dương và khí quyển thường tiếp tục đẩy nhiệt độ trung bình toàn cầu lên cao trong một khoảng thời gian.

Wilfran Moufouma Okia, phụ trách dịch vụ dự báo khí hậu của WMO, cho biết sau mỗi đợt El Nino mạnh thường xuất hiện một “nhịp tăng” tạm thời của nhiệt độ toàn cầu.

Theo ông, năm 2027 có khả năng trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn. Kỷ lục nhiệt độ toàn cầu gần đây nhất được thiết lập vào năm 2024.

Những thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới nông nghiệp, nguồn nước, sức khỏe cộng đồng và sản xuất năng lượng. Các khu vực phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp có nguy cơ chịu thiệt hại lớn nếu hạn hán kéo dài hoặc lượng mưa thay đổi bất thường.

WMO kêu gọi tăng cường chuẩn bị

Trước nguy cơ El Nino tiếp tục mạnh lên, WMO cho biết đang tăng cường phối hợp với các cơ quan khí tượng quốc gia và các tổ chức của Liên Hợp Quốc nhằm nâng cao khả năng cảnh báo sớm và ứng phó với thiên tai.

Một trong những biện pháp được khuyến nghị là chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất nông nghiệp tại các khu vực có nguy cơ hạn hán, trong đó có việc lựa chọn các giống cây chịu hạn tốt hơn và quản lý nguồn nước hiệu quả.

Bên cạnh đó, hệ thống y tế cũng được khuyến cáo chuẩn bị trước nguy cơ nắng nóng kéo dài, bởi nhiệt độ cao có thể làm gia tăng các bệnh liên quan đến tim mạch, hô hấp và sốc nhiệt, đặc biệt ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời.

Theo WMO, việc dự báo sớm và chuẩn bị trước có thể giúp giảm đáng kể thiệt hại về người và kinh tế, nhất là tại các quốc gia dễ bị tổn thương bởi thiên tai và biến đổi khí hậu.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cho rằng đợt El Nino hiện nay đòi hỏi mức độ chuẩn bị tương xứng với quy mô và cường độ dự báo. Các cơ quan khí tượng cần cung cấp thông tin kịp thời cho những lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp, y tế, năng lượng và quản lý nguồn nước.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh El Nino không gây ra cùng một loại thời tiết ở mọi nơi. Trong khi một số khu vực có thể đối mặt hạn hán và nắng nóng, những nơi khác lại có nguy cơ mưa lớn hoặc lũ lụt gia tăng. Mức độ tác động còn phụ thuộc vào vị trí địa lý, mùa trong năm và điều kiện khí hậu tại từng khu vực.

WMO cho biết sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến El Nino trong những tháng tới, đặc biệt khi hiện tượng này tiến gần giai đoạn được dự báo đạt đỉnh vào cuối năm 2026.