Kỳ 1: Bạo lực học đường: Phần nổi của tảng băng chìm

(Sóng trẻ) - Năm 2025, nhiều vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra trên khắp cả nước khiến ít nhất 4 học sinh tử vong. Không ít người đặt câu hỏi: liệu những vụ việc bị phanh phui thời gian qua có phải là toàn bộ sự thật, hay chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm” vẫn đang âm thầm tồn tại trong môi trường học đường?

Khi trường học không còn an toàn 

Trường học vốn được xem là môi trường an toàn, nơi mỗi học sinh được học tập, phát triển toàn diện và nhận được sự quan tâm từ thầy cô, bạn bè. Thế nhưng, thực tế hiện nay cho thấy điều đó không hoàn toàn đúng. Bạo lực học đường không chỉ tồn tại âm thầm mà ngày càng đáng báo động với mức độ nghiêm trọng, thậm chí để lại hậu quả đau lòng.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong giai đoạn từ tháng 9/2021 đến tháng 11/2023, cả nước xảy ra 699 vụ bạo lực học đường, liên quan tới hơn 2.000 học sinh; trung bình cứ 50 cơ sở giáo dục lại xảy ra một vụ việc. Hiện chưa có con số thống kê tổng số các vụ bạo lực học đường trong năm 2025. 

Thế nhưng, chỉ trong năm 2025, ít nhất 4 học sinh đã tử vong vì bạo lực học đường. Từ mâu thuẫn cá nhân nhỏ nhặt, các vụ xô xát giữa học sinh đã biến thành những bi kịch đau lòng: nữ sinh lớp 8 ở Ninh Bình bị đâm tử vong, nam sinh lớp 12 ở Thanh Hóa gục ngã sau khi bị bạn học tấn công, nam sinh lớp 10 tại Thanh Hóa và nam sinh lớp 9 ở Hà Tĩnh không qua khỏi sau các vụ hành hung. 

Hình ảnh học sinh bị đánh đập, xô đẩy, lăng mạ, quay video tung lên mạng như một thứ “chiến tích” không còn là chuyện hiếm gặp. Đáng lo ngại, nhiều vụ việc chỉ được phát hiện khi clip lan truyền rộng rãi, trong khi trước đó, nạn nhân đã phải chịu đựng bạo lực trong thời gian dài mà không nhận được sự can thiệp kịp thời.

Những đoạn clip ấy không chỉ phản ánh hành vi bạo lực mà còn phơi bày một thực tế đáng báo động: sự thờ ơ của người chứng kiến và tâm lý coi bạo lực như trò giải trí. Khi những hành vi sai lệch không bị ngăn chặn kịp thời, bạo lực dần trở thành điều “bình thường” trong môi trường học đường.

Những "cú đấm" được tiếp tay từ mạng xã hội

Không thể phủ nhận được rằng sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội đem đến rất nhiều cơ hội cho việc học tập, kết nối và phát triển bản thân. Thế nhưng, theo một cách không mong muốn, mạng xã hội đã vô tình trực tiếp hay gián tiếp tiếp tay cho vấn nạn bạo lực học đường. Không chỉ là nơi chứng kiến, mạng xã hội còn đóng vai trò như “sân khấu” để những hành vi hung hãn được “diễn” công khai, thậm chí bị cổ xúy.

Thực tế cho thấy, không ít vụ bạo lực học đường được quay lại, chỉnh sửa và đăng tải lên mạng như một thứ “chiến tích”. Như vụ việc xảy ra ngày 25/11/2025 tại Trường THCS Lạc Long Quân (xã Hảo Đước, Tây Ninh), do mâu thuẫn cá nhân, hai học sinh lớp 9 đã chặn đường, ép một nữ sinh lớp 7 lên xe đạp điện rồi đưa đến nghĩa trang gần đó để hành hung.

Những video ghi lại cảnh học sinh đánh nhau nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt xem, chia sẻ và bình luận. Đáng lo ngại hơn, bên dưới các đoạn clip, không thiếu những lời cổ vũ, thách thức hay bình luận mang tính giễu cợt, vô cảm.

Sự tiếp tay thầm lặng từ lượt xem, bình luận và chia sẻ không chỉ làm tổn thương người bị hại mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền nguy hiểm trong môi trường học đường. Khi bạo lực được lan truyền, nó sẽ dễ dàng kích thích tâm lý bắt chước, thể hiện bản thân của một bộ phận học sinh. Từ đó, mạng xã hội không còn là không gian an toàn mà trở thành nơi cổ vũ cho những cú đấm, làm trầm trọng hơn thực trạng bạo lực học đường vốn đã nhức nhối.

GS.TS.BS Cao cấp Cao Tiến Đức khẳng định: “Chứng kiến bạo lực cũng có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý của các em, các em có thể cảm thấy e dè và sợ hãi. Nếu những người gây ra bạo lực không bị trừng phạt, các em có thể bị ảnh hưởng và khuynh hướng theo hành vi bạo lực và có nguy cơ trở thành người thực hiện bạo lực trong tương lai”.

Bạo lực học đường không chỉ gây tổn thương thể chất và tinh thần cho nạn nhân mà còn làm xói mòn các giá trị đạo đức, phá vỡ môi trường giáo dục vốn được coi là an toàn và ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, hành vi của học sinh. Khi bạo lực lan truyền và bị “bình thường hóa”, nó có nguy cơ lan rộng, tái diễn và trở thành vòng xoáy khó kiểm soát.

Bạo lực học đường vì thế không còn là vấn đề của riêng nhà trường mà đã trở thành hồi chuông cảnh báo đối với toàn xã hội. Những vụ việc bị phơi bày trên mạng có thể chỉ là phần nổi, trong khi phía sau đó vẫn còn nhiều nạn nhân đang âm thầm chịu đựng mà chưa lên tiếng.