Người trẻ chọn sống chậm, đọc sách, viết lách trong thời đại số 

(Sóng trẻ) - Bước sang năm 2026, giữa làn sóng công nghệ số phát triển mạnh mẽ, một bộ phận người trẻ Việt Nam, đặc biệt là Gen Y và Gen Z,  bắt đầu có xu hướng chậm lại. Thay vì bị cuốn theo nhịp sống số hóa, họ lựa chọn quay về với những trải nghiệm đời thực như đọc sách, viết tay hay tham gia các hoạt động ngoại tuyến để cân bằng cảm xúc và nhịp sống.

Xu hướng này thường được gọi là lối sống analog, hiểu đơn giản là một cách giảm tải công nghệ trong đời sống thường ngày. Đây không phải là sự quay lưng hoàn toàn với thế giới số, mà là nỗ lực chủ động điều chỉnh để tìm lại sự tập trung, tính cá nhân và những trải nghiệm chân thực trong bối cảnh các công cụ AI ngày càng can thiệp sâu vào cách con người suy nghĩ, làm việc và giải trí.

Theo CNN (hãng truyền hình tại Mỹ), rất khó để định lượng mức độ lan rộng của hiện tượng này, nhưng một số thú vui mang tính “ngoại tuyến” rõ rệt đang bùng nổ về mức độ phổ biến.

Chuỗi cửa hàng thủ công mỹ nghệ Michael’s đã chứng kiến tác động rõ ràng: Theo công ty, các lượt tìm kiếm cụm từ “sở thích analog” trên trang web của họ đã tăng 136% trong 6 tháng qua. Michael’s hiện vận hành hơn 1.300 cửa hàng tại Bắc Mỹ. Doanh số các bộ dụng cụ thủ công có hướng dẫn tăng 86% trong năm 2025, và công ty kỳ vọng con số này sẽ tăng thêm 30-40% trong năm nay.

Nhu cầu được sống chậm 

Bạn Thảo Phương (25 tuổi, hiện sinh sống tại Hà Nội) cho biết bản thân dần rơi vào trạng thái mệt mỏi khi mỗi ngày đều xoay quanh các thiết bị công nghệ  từ điện thoại, mạng xã hội đến các công cụ AI.

Với tính chất công việc văn phòng, ngoài 8 tiếng làm việc, phần lớn thời gian còn lại của Phương vẫn gắn liền với màn hình. Sự lặp lại này khiến cô dần cảm thấy ngột ngạt và mất kết nối với những trải nghiệm đời thực.

“Trước đây, mình gần như không thể bỏ thói quen cầm điện thoại ngay khi vừa thức dậy. Nhưng dần dần, mình nhận ra việc đó không còn khiến mình thấy thoải mái, mà ngược lại còn khá mệt”, Phương chia sẻ.

Để thay đổi, Phương bắt đầu từ những điều nhỏ: đặt điện thoại xa giường trước khi ngủ, buổi sáng dành 15 - 20 phút đọc sách thay vì lướt mạng; sau giờ làm, cô đăng ký tham gia các buổi hòa nhạc acoustic, workshop vẽ hoặc đơn giản là đi dạo mà không mang theo tai nghe. Cuối tuần, cô hạn chế dùng mạng xã hội bằng cách offline nửa ngày, chỉ giữ liên lạc qua cuộc gọi khi cần thiết.

Những thay đổi này giúp Phương dần cảm nhận rõ hơn nhịp sống xung quanh và cải thiện trạng thái tinh thần. “Khi không bị phân tán bởi quá nhiều thông tin, mình thấy đầu óc nhẹ hơn và tập trung tốt hơn vào những việc mình thực sự muốn làm”, cô nói.

Trong khi đó, Minh Anh (20 tuổi, Long Biên, Hà Nội) lại tiếp cận lối sống này theo hướng chủ động và có tính kỷ luật ngay từ đầu. Là sinh viên, cô vẫn sử dụng công nghệ thường xuyên cho việc học, nhưng luôn đặt ra giới hạn rõ ràng.

“Mình dùng app để giới hạn thời gian mạng xã hội mỗi ngày, thường chỉ khoảng 1-2 tiếng. Buổi tối sau 11 giờ là mình tắt thông báo hoàn toàn. Thay vào đó, mình viết nhật ký, đọc sách giấy hoặc học một kỹ năng thủ công như làm nến, thêu tay”, Minh Anh chia sẻ.

Ngoài ra, Minh Anh duy trì thói quen “digital detox” vào cuối tuần: không dùng mạng xã hội trong một khoảng thời gian cố định, dành thời gian gặp gỡ bạn bè trực tiếp, đi cà phê, hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời.

Minh Anh cho rằng điều cốt lõi của lối sống này không nằm ở việc cắt bỏ hoàn toàn công nghệ, mà là khả năng kiểm soát cách sử dụng. Theo cô, sống chậm là khi mỗi người chủ động được thời gian và sự chú ý của mình, thay vì để các thiết bị điện tử chi phối và dẫn dắt hành vi hằng ngày.

Chọn trở về tuổi thơ

Với xu hướng này, việc tìm lại những trải nghiệm đời thực không chỉ là xu hướng, mà còn là cách cân bằng sau nhiều năm làm việc trong môi trường áp lực cao và gắn bó mật thiết với thiết bị điện tử.

Anh Nam Sơn (24 tuổi, phường Tựu Liệt, Hà Nội) cho biết bản thân từng dành phần lớn thời gian rảnh cho điện thoại và máy tính, ngay cả sau giờ làm. Tuy nhiên, thời gian gần đây, anh bắt đầu chủ động “ngắt kết nối” theo những cách rất cụ thể.

“Mình đã đặt mua lại truyện tranh giấy mình từng đọc hồi nhỏ rồi dành thời gian buổi tối để đọc thay vì lướt điện thoại. Cuối tuần thì mình hạn chế dùng mạng xã hội, chuyển sang đi cà phê, gặp bạn bè hoặc đưa gia đình đi chơi”, anh chia sẻ.

Không chỉ thay đổi thói quen giải trí, anh Sơn còn chủ động thiết lập những khoảng thời gian không công nghệ trong ngày, như hạn chế sử dụng điện thoại khi ăn cơm, tắt thông báo ngoài giờ làm việc và dành riêng một buổi tối trong tuần để tách hoàn toàn khỏi các thiết bị số.

Theo anh, người trẻ thường chỉ nhận ra sự quá tải sau một thời gian dài sử dụng. Vì vậy, lối sống này với họ giống như một cách quay về trạng thái cân bằng ban đầu.