Người trẻ và áp lực “phải thành công sớm” trong xã hội hiện đại.

(Sóng trẻ) - “Phải thành công sớm” đang dần trở thành một áp lực vô hình đối với nhiều người trẻ trong xã hội hiện đại, khi họ liên tục đối mặt với những kỳ vọng và sự so sánh từ môi trường xung quanh cũng như trên mạng xã hội.

Thành công sớm – động lực để bứt phá

Việc theo đuổi thành công từ sớm có thể trở thành động lực để mỗi cá nhân chủ động hơn trong việc học tập và phát triển bản thân. Việc tận dụng thời gian tuổi trẻ để tích lũy kiến thức, trải nghiệm và kỹ năng thực tế giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời tạo lợi thế khi bước vào thị trường lao động.

Đối với Phùng Hà My – thủ khoa khối D01 tỉnh Tuyên Quang, hiện đang là sinh viên Trường Đại học Ngoại thương – việc nỗ lực để đạt được thành công từ sớm là một lựa chọn mang tính chủ động và có chiến lược rõ ràng. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, Hà My đạt tổng điểm 28,6/30, trong đó môn Tiếng Anh đạt 9,8 điểm, trở thành một trong những thí sinh có điểm số cao nhất toàn tỉnh.

Sau khi bước vào môi trường đại học, My tiếp tục duy trì nhịp độ học tập với điểm trung bình học kỳ luôn ở mức 3.6/4.0 trở lên, đồng thời chủ động tham gia các hoạt động bên ngoài. Hiện tại, mỗi tuần My dành khoảng 20–25 giờ cho việc học trên lớp, kết hợp với 15–20 giờ làm việc tại một agency trong lĩnh vực bất động sản, chủ yếu ở mảng truyền thông và hỗ trợ marketing.

Xu hướng học đi đôi với hành, tham gia thực tập, làm thêm hay thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau ngay từ khi còn trên ghế nhà trường cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận của thế hệ trẻ. Theo khảo sát của Navigos Group, hơn 70% nhà tuyển dụng tại Việt Nam ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm thực tế ngay từ khi còn đi học. Việc bắt đầu sớm không chỉ giúp nhận diện năng lực bản thân, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh nhà tuyển dụng ngày càng đề cao trải nghiệm thực tế. Những trải nghiệm này góp phần hình thành tư duy linh hoạt, khả năng thích ứng và kỹ năng xử lý tình huống những yếu tố khó có thể tích lũy trong thời gian ngắn.

Nữ sinh cũng cho biết, sau khoảng 6 tháng làm việc, cô đã có thể tự đảm nhận một số đầu việc như viết nội dung, hỗ trợ chạy chiến dịch truyền thông và làm việc trực tiếp với khách hàng. “Ban đầu mình khá bỡ ngỡ, nhưng nhờ va chạm thực tế, mình học được cách giao tiếp, làm việc nhóm và xử lý deadline những kỹ năng mà trên lớp khó có thể dạy hết,” My nói.

“Thành công sớm” không nhất thiết phải là những thành tựu lớn, mà có thể bắt đầu từ những bước tiến nhỏ nhưng mang tính tích lũy. Khi được nhìn nhận như một quá trình phát triển liên tục, việc đạt được những kết quả ban đầu sẽ trở thành động lực để tiếp tục bứt phá, thay vì là áp lực phải duy trì một hình ảnh thành công cố định.

Nỗi lo phía sau những bảng thành tích

Tuy nhiên, không phải người trẻ nào cũng cảm thấy thoải mái với nhịp độ “phải thành công sớm” mà xã hội hiện đại đang vô tình tạo ra. Đinh Nhật Minh - học sinh lớp 12 tại Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, cho biết bản thân đôi khi cảm thấy áp lực khi nhìn thấy quá nhiều thành tích nổi bật của bạn bè đồng trang lứa trên mạng xã hội.

Theo Minh chia sẻ, là học sinh cuối cấp, Minh đang đứng trước nhiều quyết định quan trọng liên quan đến việc chọn ngành, chọn trường và định hướng tương lai. Chính vì vậy, việc liên tục tiếp xúc với những câu chuyện thành công của người khác khiến cậu không tránh khỏi cảm giác so sánh. “Nhiều lúc mình lướt mạng và thấy các bạn cùng tuổi đã đạt được rất nhiều thứ, như có giải thưởng lớn, đi du học hoặc làm dự án riêng. Khi đó mình sẽ tự hỏi liệu mình có đang chậm hơn mọi người hay không,” Minh chia sẻ. Cảm giác FOMO – nỗi sợ bị bỏ lỡ – khiến cậu đôi khi cảm thấy hoang mang về con đường phía trước. “Mình vẫn đang cố gắng học tập và chuẩn bị cho kỳ thi, nhưng đôi lúc cũng lo lắng không biết vài năm nữa mình sẽ như thế nào. Mình sợ rằng nếu không đạt được điều gì nổi bật sớm thì sẽ tụt lại phía sau,” Minh bày tỏ.

Những câu chuyện như của Hà My và Nhật Minh phản ánh hai góc nhìn khá phổ biến của người trẻ hiện nay. Một số bạn coi thành công sớm là cơ hội để tạo lợi thế cho tương lai, trong khi nhiều người khác lại cảm nhận rõ áp lực từ sự so sánh và kỳ vọng. Theo nhiều chuyên gia giáo dục và tâm lý, sự phát triển của mạng xã hội đã khiến những thành tích cá nhân được chia sẻ rộng rãi hơn bao giờ hết. Điều này vừa mang lại nguồn cảm hứng, nhưng cũng có thể khiến người trẻ dễ rơi vào trạng thái so sánh bản thân với những “phiên bản tốt nhất” của người khác.

Thực tế cho thấy mỗi người có một hành trình riêng với tốc độ phát triển khác nhau. Không phải ai cũng cần phải đạt được những thành tựu lớn khi còn rất trẻ để được coi là thành công. Trong xã hội hiện đại, khi cơ hội và thách thức luôn song hành, khát vọng thành công là điều dễ hiểu đối với người trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh sự nỗ lực, có lẽ điều cần thiết hơn cả là một góc nhìn cân bằng: biết học hỏi từ những câu chuyện thành công của người khác, nhưng đồng thời cũng tôn trọng nhịp độ phát triển riêng của bản thân. Bởi suy cho cùng, thành công không chỉ được đo bằng thời điểm đạt được, mà còn bằng giá trị và ý nghĩa của hành trình mỗi người đã đi qua.