Nỗ lực nâng cao chất lượng đào tạo ngành Xiếc Việt Nam

(Sóng trẻ) - Là cơ sở đào tạo Xiếc chuyên nghiệp duy nhất tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam không chỉ giữ vai trò nền tảng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành, mà còn đang nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng giảng dạy, đưa nghệ thuật Xiếc đến gần hơn với công chúng.

Nền tảng đào tạo Xiếc chuyên nghiệp hàng đầu

Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam được thành lập năm 1961, là trung tâm sáng tác, dàn dựng và thể nghiệm các thể loại tiết mục xiếc mới, hiện đại; đồng thời, bảo tồn, khôi phục và dàn dựng lại các thể loại tiết mục xiếc truyền thống của Việt Nam.

Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW (2025) của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo, các cơ sở văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao không thể được đánh giá đơn thuần bằng “thu - chi” cơ học, mà cần nhìn vào đầu ra chiến lược như nghệ sĩ đỉnh cao, huấn luyện viên cấp cao hay vận động viên đạt thành tích quốc tế. Đây cũng là định hướng quan trọng để Nhà nước lựa chọn và đầu tư trọng điểm cho những đơn vị thực sự hiệu quả, giữ vai trò đặc thù trong hệ thống.

Với định hướng ấy và bề dày lịch sử 65 năm hình thành và phát triển, trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam đã gặt hái được nhiều thành tích, giải thưởng lớn nhỏ cả trong, ngoài nước, đem lại vinh quang cho Xiếc Việt trên trường quốc tế. Nhiều cán bộ, giáo viên và học sinh của trường đã được phong tặng những danh hiệu cao quý: Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú và giữ những vị trí quản lý, lãnh đạo cao của ngành xiếc Việt Nam. 

Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam hiện là cơ sở đào tạo diễn viên xiếc chuyên nghiệp, chính quy duy nhất của cả nước và khu vực Đông Nam Á. Nhà trường hiện sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại, khu huấn luyện kỹ năng thực hành cao 9 tầng với tổng diện tích sàn gần 6.000m² cùng 4 sàn tập lớn, đáp ứng các tiêu chuẩn đào tạo xiếc và một số chuyên ngành tạp kỹ. Đây được xem là các điều kiện then chốt để đảm bảo chất lượng và an toàn trong quá trình huấn luyện.

Đến nay, trường đã đào tạo hơn 40 Khóa diễn viên Xiếc và Tạp kỹ, đóng góp quan trọng cho sự ổn định và phát triển của ngành Xiếc Việt Nam. Bên cạnh đó, trong khuôn khổ hợp tác chuyên môn, nhà trường còn đào tạo các nghệ sĩ, diễn viên xiếc cho hai nước Lào và Campuchia, góp phần ngoại giao văn hóa, vun đắp mối quan hệ láng giềng bền chặt. 

Những nền tảng này không chỉ khẳng định vị thế của nhà trường mà còn tạo điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo ngành Xiếc trong bối cảnh mới.

Nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo 

Với sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bồi dưỡng tài năng, đáp ứng sự phát triển chung cho ngành xiếc Việt Nam hội nhập với thế giới, công tác nâng cao chất lượng giảng dạy được nhà trường đặc biệt chú trọng quan tâm. ThS. NSƯT Ngô Lê Thắng - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam cho biết, bên cạnh việc triển khai các khóa tập huấn ngắn hạn nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng cho đội ngũ giáo viên, chủ trương biên soạn, đổi mới giáo án; trường còn chủ động mời các chuyên gia từ các nước Pháp, Đức, Nga… về huấn luyện, giảng dạy và chia sẻ về Xiếc. 

Nói về tính đặc thù trong đào tạo xiếc, ThS. NSƯT Ngô Lê Thắng cho biết, mỗi năm có khoảng 10.000 thí sinh tham gia dự thi vòng sơ tuyển của trường nhưng chỉ tiêu chỉ khoảng 40-50 em học sinh. Bởi nếu như ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thông thường, một giáo viên có thể phụ trách từ 30-40 học sinh một lớp, thì với ngành xiếc lại hoàn toàn khác. Không ít trường hợp, một thầy kèm một trò xuyên suốt 5 năm đào tạo nhằm đảm bảo quá trình huấn luyện được bài bản, an toàn, hạn chế chấn thương, đặc biệt với các kỹ thuật, động tác khó.

Bên cạnh đó, trường còn tích cực tạo điều kiện đưa các em học sinh đi trao đổi, giao lưu, học tập ở trường xiếc nước ngoài như Trung Quốc. “Trong vài năm tới, nhà trường cố gắng sắp xếp, dự định đưa học sinh qua học hỏi, giao lưu với các trường xiếc nước Nga - cái nôi nghệ thuật Xiếc thế giới”, ông Thắng chia sẻ. 

Ngoài ra, nhà trường đang chú trọng đẩy mạnh hoạt động truyền thông nhằm đưa hình ảnh nghệ thuật Xiếc đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thông qua việc giới thiệu các tác phẩm, tiết mục biểu diễn trên các nền tảng mạng xã hội, không chỉ giá trị của nghệ thuật xiếc được lan tỏa rộng rãi mà công tác tuyển sinh cũng được hỗ trợ hiệu quả hơn. Đây được xem là hướng đi cần thiết trong bối cảnh ngành Xiếc đang cần thu hút thêm nguồn nhân lực trẻ cũng như mở rộng sự quan tâm từ khán giả.

Không chỉ là nơi đào tạo và truyền dạy kỹ năng nghề, Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những tài năng trẻ, giữ gìn và lan tỏa giá trị của nghệ thuật Xiếc. Từ nền tảng đó, nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập của xiếc Việt trong bối cảnh hiện nay.