Thủ phủ đèn ông sao lớn nhất miền Bắc: Bão đi qua, khó khăn ở lại

(Sóng trẻ) - Sau khi cơn bão số 3 (Bão Yagi) đổ bộ vào miền Bắc, làng làm đèn​​ Trung thu Báo Đáp (xã Hồng Quang, huyện Nam Trực, Nam Định) đang đối mặt với nhiều khó khăn. Tuy nhiên, người dân nơi đây đang nỗ lực không ngừng để khôi phục sản xuất và duy trì nghề truyền thống lâu đời của quê hương.

Khác với không khí nhộn nhịp phơi đay, nhuộm cán và mua bán tấp nập của những năm trước, năm nay Trung thu chưa đến thì bão đã về với làng Báo Đáp. Mặc dù bão đã qua hơn một tuần, xưởng sản xuất đèn ông sao và hoa lụa của ông Vũ Văn Nhất (63 tuổi) cũng như nhiều hộ gia đình tại làng vẫn còn hơn nửa là ngập trong nước. Trước tình hình này, hai vợ chồng ông Nhất đã di chuyển máy móc đến khu vực cao hơn, dọn dẹp dây điện, đảm bảo an toàn và quyết tâm duy trì hoạt động dù khó khăn bộn bề.

Ông Nhất nghẹn ngào: “Thời gian tạo ra một chiếc đèn dài, chủ yếu hoàn toàn làm thủ công. Công việc vất vả nay còn gặp mưa bão, ngập lụt khiến việc sản xuất trì trệ”.

Không chỉ gặp khó khăn về máy móc, bão lũ còn làm đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa khiến quá trình sản xuất trở nên hết sức khó khăn. Hơn nữa, ở nhiều khu vực bị ảnh hưởng nặng nề bởi bão, không thể tổ chức hoạt động Trung Thu cho trẻ em. Những vùng không bị ngập lụt cũng đang đồng cảm và chia sẻ khó khăn với các em nhỏ ở vùng lũ. Vì vậy, nhiều hộ sản xuất tại làng Báo Đáp đang rơi vào tình trạng khó khăn từ cả “đầu vào” lẫn “đầu ra”.

Khó khăn chồng chất khó khăn, bà Lưu Thị Hoàn - hộ gia đình làm đèn ông sao tại làng Báo Đáp bày tỏ sự lo ngại trước tình hình kinh doanh hiện tại: “Sức mua giảm đột ngột, bán thì lãi thấp. Nếu giờ bỏ không bán thì không chỉ nguyên liệu mà cả những khoản chi đã bỏ ra để phục vụ việc sản xuất cũng không có tác dụng gì nữa”.

Hàng năm, bắt đầu từ tháng Giêng, người dân làng Báo Đáp đã bắt đầu nhập nguyên liệu từ khắp nơi để làm khung đèn ông sao. Tầm vài tháng sau khi gần tới Trung Thu thì bắt đầu nhuộm, gắn giấy bóng màu và lắp cán. Những công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại mất tới tận “2 vụ lúa”.

Gắn bó nhiều năm với nghề, nhiều người dân trong làng không khỏi trống trải khi cận kề Trung thu nhưng không khí tại làng lại ảm đạm như hiện tại. Ông Nguyễn Thanh Tuyền (75 tuổi) chia sẻ: “Làm đèn ông sao nhộn nhịp nhất là từ tháng 5 đến tháng 8 âm lịch, cả già trẻ trai gái đều tham gia làm đèn. Năm nay không khí ảm đạm thấy rõ. Chúng tôi cũng buồn”.

Mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề từ cơn bão số 3 (Bão Yagi), người dân làng Báo Đáp vẫn đang vật lộn hàng ngày để khôi phục sản xuất. Việc tiêu thụ đèn gặp nhiều khó khăn nhưng đối với người dân nơi đây, hình ảnh đèn ông sao trong tết Trung Thu là điều tạo nên bản sắc, là điểm nhấn đặc biệt vào mỗi dịp Tết Đoàn viên. Đó như một di sản quý giá của cha ông để lại, không thể từ bỏ. 

Làng nghề Báo Đáp có 7 thôn với hơn 1000 hộ dân. Trong đó có gần 300 hộ làm đèn ông sao truyền thống. Hơn trăm năm gắn bó với nghề, người dân làng trải qua nhiều chông gai và trăn trở để nghề “gia truyền” không “thất truyền”. Bão lũ có thể ảnh hưởng đến công việc sản xuất và kinh doanh nhưng sẽ không đánh gục ý chí của những người luôn đau đáu kiên trì giữ nghề truyền thống.