Đặc sắc nghi lễ truyền thống tại hội làng khoa bảng Đông Ngạc

(Sóng trẻ) - Vào dịp 9-11/2 Âm lịch hàng năm, người dân phường Đông Ngạc và du khách lại tề tựu về dự Lễ hội truyền thống đình Đông Ngạc để cùng hướng về cội nguồn, tri ân công đức của các bậc tiền nhân.

Làng Đông Ngạc (phường Đông Ngạc) từ lâu được biết đến là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi sản sinh 22 vị tiến sĩ cùng nhiều cử nhân, tú tài, góp phần bồi đắp truyền thống hiếu học và lòng yêu quê hương, đất nước. Tên gọi Đông Ngạc còn đi vào câu ca “Đất Kẻ Giàn - Quan Kẻ Vẽ”, thể hiện niềm tự hào của các dòng tộc có nhiều người đỗ đạt, đóng góp đáng kể trên nhiều lĩnh vực.

Lễ hội truyền thống đình Đông Ngạc được tổ chức nhằm tri ân công đức các vị Phúc thần được nhân dân tôn thờ tại đình làng - công trình có lịch sử hơn 500 năm. Trải qua nhiều lần trùng tu, đình vẫn lưu giữ được hệ thống cổ vật quý giá, mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử.

Diễn ra thường niên từ ngày 9 - 11/2 Âm lịch, lễ hội là điểm nhấn văn hóa đặc sắc của địa phương. Phát biểu khai mạc buổi lễ, ông Nguyễn Văn Hách, Chủ tịch UBND phường Đông Ngạc, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, qua đó gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống của làng cổ cho các thế hệ mai sau.

Trong không gian làng cổ ven sông Hồng, các nghi lễ truyền thống và nếp sinh hoạt cộng đồng vẫn được duy trì bền bỉ. Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm, mở đầu bằng các nghi thức tế lễ tại đình làng.

Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức rước kiệu diễn ra vào sáng mùng 10/2 Âm lịch (tức ngày 27/3 dương lịch). Ngay từ sớm, người dân đã tập trung đông đủ, thành kính chuẩn bị cho đoàn rước. Kiệu được rước qua các tuyến đường chính trong làng, thu hút sự tham gia và chiêm bái của đông đảo người dân cùng du khách.

Bên cạnh đó, nghi lễ rước chóe ra sông Hồng lấy nước cũng mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Chóe là loại chum sành truyền thống, được các bô lão rước từ đình ra bến sông để lấy nước giữa dòng, nơi được coi là tinh khiết nhất. Nguồn nước này sau đó được dâng lên các vị thần và sử dụng trong các nghi lễ suốt năm, tượng trưng cho sự thanh khiết, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Theo bà Tuyết Nhung (74 tuổi, phường Đông Ngạc) - thành viên Ban lễ phục, lễ hội là kết tinh của sự gìn giữ và chung tay của các gia đình trong làng. Người dân thường chuẩn bị những mâm cúng giản dị, bày trước cửa nhà để đón đoàn rước đi qua. “Đây là nét đẹp truyền thống của vùng ‘đất học’ Đông Ngạc, được các thế hệ gìn giữ như một cách tri ân tiền nhân”, bà chia sẻ.

Sau phần lễ trang nghiêm là không khí hội sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian như thi đấu cờ tướng, hát cửa đình, giao lưu văn nghệ... tạo nên không gian vui tươi, gắn kết cộng đồng và thu hút du khách.

Giữa nhịp sống đô thị hiện đại, Lễ hội truyền thống đình Đông Ngạc vẫn giữ được những giá trị truyền thống cốt lõi. Đây không chỉ là dịp sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn góp phần giáo dục thế hệ trẻ về ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa quê hương, tiếp nối những phong tục tốt đẹp đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.