Kể chuyện Thủ đô bằng âm thanh với triển lãm “Nghe để thấy Hà Nội”

(Sóng trẻ) - Triển lãm “Nghe để thấy Hà Nội” của Hanoise.mp3 khai thác âm thanh đời thường như một cách tiếp cận mới để cảm nhận và hiểu đô thị.

Ngày 12/04, tại Aqua Art (44 Yên Phụ, Ba Đình, Hà Nội), dự án Hanoise.mp3 chính thức ra mắt triển lãm kết hợp talk show “Nghe để thấy Hà Nội”, mang đến một cách tiếp cận khác biệt về đô thị. Thay vì chỉ quan sát bằng thị giác, công chúng được mời gọi lắng nghe để cảm nhận thành phố theo một chiều sâu mới.

Không đơn thuần là một hoạt động nghệ thuật, Hanoise.mp3 được xây dựng như một hệ sinh thái số về “cảnh quan âm thanh đô thị Hà Nội”, nơi những âm thanh đời thường trở thành chất liệu chính để kể chuyện. Sau quá trình khảo sát và thu âm thực địa tại các khu vực nội thành, nhóm thực hiện đã lựa chọn các địa điểm tại phường Cửa Nam, Ba Đình, Hoàn Kiếm để ghi lại những thanh âm đặc trưng của đời sống đô thị. Những âm thanh như tiếng loa phường buổi sớm, nhịp dao thớt từ quán phở vỉa hè hay âm thanh tự nhiên trong không gian công cộng được giữ nguyên bản, sau đó xử lý và chuyển hóa thành các sản phẩm số như Interactive Sound Map và Digital Sound Book.

Trao đổi với Ban tổ chức, chị Đỗ Bảo Quyên, Trưởng ban Đối ngoại dự án Hanoise.mp3, cho biết: “Điểm nổi bật nhất của triển lãm nằm ở cách tiếp cận trải nghiệm. Ở đây, chúng mình lấy âm thanh làm trung tâm. Thay vì bắt đầu qua thị giác, triển lãm được thiết kế thành một hành trình đa giác quan với 4 trạm”. Theo chị, thông qua cách tiếp cận này, triển lãm mong muốn giúp người tham gia cảm nhận sâu hơn về cảnh quan âm thanh đô thị Hà Nội - những thanh âm quen thuộc nhưng “mang trong mình những lớp ký ức và giá trị văn hóa sâu sắc”.

Chị cũng chia sẻ: “Hà Nội không chỉ là những gì chúng ta nhìn thấy, mà còn là những gì ta nghe, ta cảm nhận”. Trong bối cảnh nhiều âm thanh đang dần bị lãng quên, dự án mong muốn mỗi người “chậm lại một chút để lắng nghe, cảm nhận và thấu hiểu”, đồng thời gợi mở một góc nhìn mới về việc bảo tồn cảnh quan âm thanh đô thị như một phần của bản sắc văn hóa thành phố.

Song song với triển lãm, talk show diễn ra vào cuối ngày xoay quanh vai trò của cảnh quan âm thanh đô thị trong việc hình thành bản sắc thành phố. Từ góc nhìn của diễn giả, nhà văn, họa sĩ Nguyễn Trương Quý, âm thanh không phải là yếu tố cố định mà luôn biến đổi theo thời gian và bối cảnh xã hội. Anh chia sẻ: “Tiếng còi xe, tiếng ống xả xe máy, tiếng chuông điện thoại… đã trở thành âm thanh của đời sống thường nhật”, đồng thời cho rằng bản sắc đô thị không phải là yếu tố cố định mà “được bồi đắp, chuyển hóa và biến đổi theo thời gian”. Anh nhấn mạnh rằng: “Chính những người lao động trong đời sống thường ngày là chủ thể tạo nên cảnh quan âm thanh và nhịp điệu đặc trưng của đô thị”.

Trong bối cảnh đô thị ngày càng phát triển nhanh, nơi hình ảnh thường chiếm ưu thế, “Nghe để thấy Hà Nội” mở ra một cách tiếp cận khác, lắng nghe như một cách để hiểu sâu hơn về thành phố. Những âm thanh tưởng chừng bình thường, khi được chú ý, lại trở thành chìa khóa để kết nối ký ức cá nhân với không gian đô thị rộng lớn hơn.