Kiến tạo hệ sinh thái không gian sáng tạo - công nghiệp văn hoá tại Hà Nội

(Sóng trẻ) - Sáng 10/11, Sở Văn hoá và Thể thao TP. Hà Nội phối hợp cùng Tạp chí Kiến trúc tổ chức buổi Tọa đàm Giới thiệu Đề án: Khảo sát các không gian tiềm năng trở thành không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hoá trong thành phố, đây là một trong các hoạt động mở màn cho Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Tọa đàm có sự tham dự của các diễn giả: PGS,TS. Phạm Quỳnh Phương - Trưởng Khoa Công nghiệp văn hoá và Di sản (Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, ĐHQG Hà Nội); TS,KTS. Trương Ngọc Lân - Phó Trưởng khoa Kiến trúc và Quy hoạch (Trường ĐH Xây dựng Hà Nội); ThS. Lê Quang Bình - Giám đốc DNXH ECUE và Điều phối Mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống.

Hiện nay, TP. Hà Nội có khoảng 100 nhà máy cũ và 300 trụ sở dôi dư sau sáp nhập, đây chính là nguồn cơ sở vật chất thích hợp để thiết kế và xây dựng các không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hóa (CNVH). Tại buổi Tọa đàm, các diễn giả tập trung làm rõ những hướng đi, bộ tiêu chí cũng như kinh nghiệm của nước ngoài nhằm tận dụng các không gian phù hợp để kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo, văn hóa tại Hà Nội.

Tuy nhiên, từ nguồn lực đến thực thi còn nhiều thách thức. ThS. Lê Quang Bình - Giám đốc DNXH ECUE và Điều phối Mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống nhận định, thách thức lớn nhất cho thành phố là việc thiếu các cơ sở hạ tầng tập trung dành cho hoạt động văn hoá - sáng tạo. Theo ông, việc lập đề án xây dựng cần được thực hiện nhanh và khoa học, tránh việc cơ sở vật chất phù hợp bị sử dụng cho mục đích khác.

Chia sẻ về kinh nghiệm của các quốc gia trong việc tận dụng các không gian để xây dựng không gian sáng tạo, trung tâm CNVH,  PGS,TS. Phạm Quỳnh Phương - Trưởng Khoa Công nghiệp văn hoá và Di sản (Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, ĐHQG Hà Nội) cho biết, tại Anh, Đức và Trung Quốc, các cơ sở công quyền, nhà máy bỏ hoang được tận dụng triệt để nhằm thiết kế các không gian văn hóa, kết nối cộng đồng. Theo bà, các không gian được lựa chọn đều mang một dấu ấn lịch sử nhất định, và có thiết kế phù hợp cho hoạt động văn hóa.

Tại Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung, việc “hồi sinh” các nhà máy cũ, trụ sở dôi dư thành không gian văn hoá - trung tâm CNVH, theo TS,KTS. Trương Ngọc Lân - Phó Trưởng khoa Kiến trúc và Quy hoạch (Trường ĐH Xây dựng Hà Nội), không thể làm theo cảm tính mà cần một bộ tiêu chí thống nhất để sàng lọc, đánh giá mức độ phù hợp của từng địa điểm. Ông đề xuất 5 nhóm tiêu chí gồm: vị trí và khả năng tiếp cận; quy mô và hiện trạng kỹ thuật; giá trị văn hoá - lịch sử; yếu tố pháp lý, quy hoạch; và năng lực tài chính.

Tại buổi Tọa đàm, các chuyên gia, đại diện các cơ quan và người dân cũng đặt ra nhiều vấn đề về việc thiết kế công năng của không gian sáng tạo, trung tâm CNVH nhằm phục vụ cho người khuyết tật, trẻ em. Đây là những câu hỏi mang tính đóng góp để cơ quan chức năng và các chuyên gia tiếp tục hoàn thiện và phát triển đề án.

Với sự chung tay của nhà nước, chuyên gia và nhân dân, đề án sẽ được hoàn thành và công bố vào cuối năm nay, đây sẽ là những gợi ý chính sách và căn cứ khoa học để UBND TP. Hà Nội thực hiện tốt việc xây dựng các không gian sáng tạo, trung tâm CNVH. Điều này có ý nghĩa to lớn trong việc tạo không gian để các nghệ nhân phát huy tài năng, thu hút người dân, du khách đến tham quan và trải nghiệm, nâng cao hình ảnh du lịch Hà Nội ở thị trường nội địa và quốc tế.