Trào lưu đặt mục tiêu năm mới: khi động lực song hành cùng áp lực

(Sóng trẻ) - Những ngày đầu năm, mạng xã hội tràn ngập các bài đăng về mục tiêu năm mới. Trào lưu này được xem như một “nghi thức” cho sự khởi đầu mới, song cũng đặt ra câu hỏi: đây là động lực phát triển hay một dạng áp lực vô hình đối với nhiều người?

Cú hích để thay đổi bản thân

Vào những ngày chuyển giao năm mới, con người thường có xu hướng tổng kết một năm vừa qua của bản thân để loại bỏ những thói quen xấu, đồng thời đặt ra những mục tiêu mới cho chính mình trong năm tiếp theo. Nhiều người quan niệm rằng, năm mới cần “làm mới” bản thân và các dự định. Vậy nên, việc xác lập những mục tiêu cụ thể được xem như kim chỉ nam cho cuộc sống và công việc.

Trong bối cảnh cuộc sống không ngừng biến đổi, nếu thiếu sự chuẩn bị, con người rất dễ rơi vào trạng thái bị động trước những thay đổi bất ngờ. Việc xây dựng một kế hoạch rõ ràng, cụ thể giúp mỗi cá nhân có định hướng đúng đắn cho công việc, học tập và cuộc sống.

Bạn Minh Nguyên (19 tuổi) luôn có thói quen đặt mục tiêu cho năm mới, chia sẻ: “Thay vì đặt mục tiêu cả năm thì mình lên kế hoạch theo từng quý. Quý 1 sẽ là giai đoạn khởi động, chuẩn bị để làm quen dần và ổn định với nhịp độ của công việc. Các quý sau mình sẽ tăng tốc và tích cực hoàn thành những mục tiêu mình đề ra”.

Theo nhiều bạn trẻ, mục tiêu phù hợp với từng giai đoạn không chỉ giúp cân bằng cuộc sống mà còn tạo động lực cố gắng. Khi kỷ luật bản thân thực hiện theo đúng quy trình đặt ra, hiệu quả công việc được nâng cao và thành quả đạt được rõ ràng hơn.

Kế hoạch định sẵn gắn liền với sự mềm dẻo, sáng tạo. Trong quá trình thực hiện, mỗi người cần linh hoạt điều chỉnh, thay đổi để phù hợp với yêu cầu của công việc, học tập và cuộc sống, không nên dập khuôn, bảo thủ với những mục tiêu đã đặt ra ban đầu.

“Vào mỗi cuối năm, mình thường tổng kết lại kế hoạch để tìm ra những mục tiêu chưa thực hiện được. Từ đó, mình tiếp tục thay đổi và cân nhắc những điều cần làm trong năm tiếp theo”, bạn Minh Nguyên bày tỏ thêm.

Áp lực từ mục tiêu chuẩn mực

Khi trào lưu đặt mục tiêu năm mới lan rộng, nhiều bài viết chia sẻ mục tiêu cá nhân trên mạng xã hội đã trở thành một chuẩn mực cho nhiều người. Thay vì cân nhắc mức độ phù hợp và khả năng thực hiện, không ít người đặt ra những mục tiêu vượt quá năng lực chỉ để không bị tụt lại so với số đông.

Việc đặt ra những dự định không khả thi có thể gây ra áp lực vô hình lên tinh thần của mỗi người. Khi không thể thực hiện được, nhiều người dễ rơi vào trạng thái so sánh chính mình với những người khác và tự cảm thấy chán nản, thất bại.

Trong một cuộc phỏng vấn với BBC, nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel từng chia sẻ rằng: “Với tôi, điều quan trọng là phải cân nhắc thận trọng mọi lựa chọn. Vội vã đưa ra kế hoạch có thể khiến bạn vấp ngã và làm chậm lại sự tiến bộ.” Theo bà, việc quan sát kỹ những gì đang diễn ra xung quanh, kết hợp giữa phân tích lý trí và bản năng hành động, sẽ giúp mỗi người đưa ra những phương hướng, quyết định phù hợp và hiệu quả hơn.

Chia sẻ về quãng thời gian từng rơi vào trạng thái áp lực và tự ti trước những mục tiêu mang tính “khuôn mẫu”, bạn Minh Nguyên cho biết: “Mình từng bỏ dở kế hoạch vì cảm giác chán nản, mất động lực. Khi nhìn bạn bè đồng trang lứa đạt được nhiều thành tựu, mình cũng rất quyết tâm nhưng chỉ trong thời gian ngắn. Dần dần, những mục tiêu đặt ra trở nên xa vời vì áp lực tinh thần quá lớn”

Theo một nghiên cứu được công bố trên National Library Medicine, sau một năm theo dõi 1.066 người, chỉ khoảng 55% tự đánh giá là đã duy trì thành công mục tiêu năm mới. Điều này cho thấy, không phải mọi đích đến đều dễ dàng thực hiện, đặc biệt khi chúng không phù hợp với điều kiện và năng lực cá nhân.

Thực tế, đặt ra những phương hướng không đem lại áp lực mà còn là động lực thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ nếu mỗi người biết lựa chọn mục tiêu vừa sức và phù hợp với hoàn cảnh của bản thân. Bởi mỗi người đều có một môi trường riêng, có những kế hoạch và cuộc sống riêng. Vì thế, không coi mục tiêu là gánh nặng, mà là định hướng để bản thân tốt hơn.