Vân hương mỹ tửu: Từ 'hữu xạ tự nhiên hương' đến bài toán chuẩn hóa thương hiệu

(Sóng trẻ) - Giữa làn sóng rượu công nghiệp và hàng giả tràn lan, rượu làng Vân – một đặc sản nức tiếng của vùng Kinh Bắc đang dần tìm lại vị thế của mình trên thị trường sau nhiều thập kỷ khuất bóng.

Khi danh tiếng làng nghề bị bào mòn

Từng được ví như “mỹ tửu” tiến vua, rượu làng Vân (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) nổi tiếng bởi hương thơm đặc trưng, vị êm dịu và bí quyết ủ men gia truyền. Thế nhưng, trên thị trường hiện nay, cái tên “rượu làng Vân” lại bị sử dụng tràn lan, từ các quán nhậu vỉa hè đến những cửa hàng nhỏ lẻ.

Không khó để bắt gặp những can rượu không nhãn mác, được giới thiệu là “chuẩn làng Vân” với giá rẻ bất ngờ. Phần lớn trong số đó là rượu pha chế công nghiệp hoặc rượu trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Điều này khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật – giả, còn những hộ nấu rượu chân chính thì bị ảnh hưởng nặng nề.

Thực tế, nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ trước đây cũng chưa chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu, chủ yếu bán theo kiểu “truyền miệng”. Tư duy “hữu xạ tự nhiên hương” từng giúp rượu làng Vân nổi tiếng, nhưng trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt hiện nay, điều đó không còn đủ.

Chuẩn hóa để giữ nghề, giữ danh

Trước nguy cơ mai một danh tiếng, những người làm rượu tại làng Vân đã bắt đầu thay đổi cách làm. Nhiều hộ gia đình tham gia vào hợp tác xã, cùng nhau xây dựng quy chuẩn chung về sản xuất và phân phối.

Tại một cơ sở nấu rượu quy mô hộ gia đình, quy trình sản xuất được thực hiện nghiêm ngặt hơn trước. Từ nguyên liệu gạo nếp, nguồn nước, men rượu cho đến khâu chưng cất đều được kiểm soát kỹ lưỡng. Đặc biệt, việc đóng chai, dán tem nhãn đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn đưa sản phẩm ra thị trường chính thống.

Một số sản phẩm rượu làng Vân hiện đã được cấp chứng nhận OCOP, có tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây được xem là “tấm vé” giúp rượu làng Vân bước vào các hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, nhà hàng cao cấp, thậm chí hướng tới xuất khẩu.

Ông Trần Đức (52 tuổi, Hà Nội) một vị khách trung thành 2 thập kỷ của rượu làng Vân chia sẻ: “Dịp thăm nhà người anh em tôi được mời ly rượu Làng Vân. Tôi ấn tượng với hương vị cay nồng, đậm đà khi uống, vị ngọt thanh còn giữ lại cổ họng sau khi uống. Tôi có thêm 5 chai đem về Bình Dương. Đến giờ tôi vẫn sử dụng rượu của các bạn như 1 vị khách thân thiết”

Không chỉ dừng ở hình thức, việc chuẩn hóa còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Những hộ tham gia hợp tác xã được hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra định kỳ, đảm bảo rượu đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Từ một làng nghề truyền thống với bí quyết gia truyền, rượu làng Vân đang bước vào hành trình chuyên nghiệp hóa đầy thách thức. Khi “hữu xạ” không còn đủ để “tự nhiên hương”, thì việc chuẩn hóa thương hiệu chính là con đường duy nhất để giữ gìn danh tiếng và vươn xa.