Đưa trường học đến gần học sinh với bản đồ số GIS

(Sóng trẻ) - Hà Nội dự kiến áp dụng bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo AI trong tuyển sinh đầu cấp năm học 2026 - 2027, thực hiện xét tuyển theo nơi cư trú nhằm “đưa trường học đến gần học sinh”.

Bản đồ số GIS là gì?

Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information Systems - GIS) là một hệ thống phần mềm máy tính chuyên dụng được thiết kế để quản lý, hiển thị và phân tích dữ liệu không gian, tức dữ liệu liên quan đến vị trí của con người, địa điểm và sự vật trên hoặc dưới bề mặt Trái Đất (Theo VNPT AI).

GIS cho phép người dùng khai thác, phân tích và hiển thị dữ liệu không gian dưới nhiều dạng như bản đồ, biểu đồ hay báo cáo, từ đó hỗ trợ giải quyết các vấn đề gắn với yếu tố vị trí.

Công nghệ này có mối liên hệ mật thiết với bản đồ học khi xử lý và thể hiện các đối tượng địa lý thông qua việc số hóa dữ liệu, hiển thị trên bản đồ 2D hoặc tích hợp mô hình 3D. Trong quá trình đó, GIS cũng tính đến đặc điểm hình học của Trái Đất để đảm bảo độ chính xác của dữ liệu.

Các ứng dụng của bản đồ số GIS

Hà Nội ứng dụng bản đồ số GIS trong tuyển sinh đầu cấp 2026

Theo thông tin từ UBND TP Hà Nội, công tác tuyển sinh đầu cấp đối với bậc mầm non, lớp 1 và lớp 6 năm học 2026 - 2027 sẽ được triển khai trên cơ sở bảo đảm an toàn, minh bạch, khách quan và đúng quy định. Việc tuyển sinh đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển giáo dục toàn diện trong giai đoạn giáo dục cơ bản, gắn với yêu cầu duy trì và nâng cao hiệu quả phổ cập giáo dục trung học cơ sở.

Theo đó, trong mùa tuyển sinh đầu cấp năm 2026, Hà Nội sẽ triển khai ứng dụng bản đồ số GIS nhằm tối ưu hóa công tác phân tuyến. Việc tuyển sinh được thực hiện chủ yếu theo phương thức xét tuyển dựa trên nơi cư trú của học sinh tại các xã, phường, qua đó tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người học.

Là phụ huynh có con em chuẩn bị tham gia kỳ thi tuyển sinh đầu cấp của trường THCS Vĩnh Tuy, cô Tô Bích Hợp (59 tuổi, thường trú tại phường Lĩnh Nam, Hà Nội) bày tỏ: “Tôi thấy cách làm mới năm nay khá hợp lý, nhất là khi có áp dụng bản đồ số để phân tuyến. Trước đây, nhiều gia đình phải lo lắng chuyện xin học trái tuyến, chạy trường cho con, rất vất vả. Nay nếu hệ thống xác định rõ theo nơi cư trú, minh bạch ngay từ đầu thì phụ huynh cũng yên tâm hơn. Nhìn chung, nếu làm tốt thì cách tuyển sinh này vừa công bằng, vừa giảm áp lực cho phụ huynh và học sinh”.

Phương án tuyển sinh năm học 2026-2027 được xây dựng trên nguyên tắc “đưa trường học đến gần học sinh”, với việc tích hợp công nghệ bản đồ GIS và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân bổ địa bàn tuyển sinh một cách khoa học, hợp lý. Đồng thời, việc tăng cường xác thực thông tin qua cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, thông qua ứng dụng VNeID, góp phần bảo đảm tính minh bạch, khách quan và chính xác trong toàn bộ quá trình tuyển sinh.

Chủ trương tuyển sinh không phụ thuộc địa giới hành chính được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, góp phần bảo đảm tính bình đẳng và công bằng trong học tập. Việc phân chia khu vực tuyển sinh cũng dự kiến được loại bỏ. Học sinh có thể đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân, gia đình, qua đó nâng cao khả năng trúng tuyển theo nguyện vọng đã lựa chọn.

Có thể thấy, việc Hà Nội triển khai ứng dụng bản đồ số GIS kết hợp trí tuệ nhân tạo trong tuyển sinh đầu cấp là bước chuyển rõ nét trong tư duy quản lý giáo dục. Từ quá trình xử lý thông tin bị động chuyển sang chủ động phân bổ nguồn lực một cách khoa học, lấy người học làm trung tâm. Cách làm này không chỉ giúp phân tuyến khoa học, thuận tiện hơn cho phụ huynh và học sinh mà còn góp phần tạo sự minh bạch, công bằng ngay từ đầu.