U70 tự tin mua sắm online, tập kinh doanh trên nền tảng số

(Sóng trẻ) - Từ mua sắm trực tuyến, chuyển khoản đến kinh doanh trên nền tảng số, công nghệ đang mở ra thêm những tiện ích cho người cao tuổi trong sinh hoạt hằng ngày.

Từ những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn “Người cao tuổi với chuyển đổi số” do Trang tin điện tử Sóng trẻ tổ chức, phóng viên đã có cơ hội tìm hiểu thực tế việc người cao tuổi ứng dụng công nghệ vào các hoạt động tiêu dùng hằng ngày.

Người cao tuổi bước vào đời sống số

Ở tuổi ngoài 50, bà Đặng Thị Xuân (Hà Nội) đã quen với việc thanh toán bằng điện thoại khi mua hàng. Thay vì mang theo tiền mặt, bà sử dụng ứng dụng ngân hàng để quét mã QR hoặc chuyển khoản trực tiếp cho người bán. 

Theo bà, hình thức này giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế nguy cơ đánh rơi tiền. “Hình thức chuyển khoản này giúp tôi thanh toán nhanh chóng hơn. Cũng đỡ việc làm mất tiền vì trước kia cứ cầm tiền mặt lại rất dễ bị rơi”, bà Xuân chia sẻ.

Không chỉ sử dụng điện thoại để thanh toán, bà Nguyễn Mai Oanh (69 tuổi, phường Ba Đình) còn thường xuyên tìm kiếm thông tin và mua sắm trực tuyến. Bà có thói quen đặt quần áo, các loại gạo tốt cho sức khỏe và thanh toán đơn hàng qua ngân hàng.

Để chọn cửa hàng, bà Oanh thường tham khảo lượt thích và bình luận của những người mua trước. Dù vậy, bà cho biết mua hàng trực tuyến vẫn tiềm ẩn rủi ro. “Mua sắm online nhiều khi cũng giống như may rủi vậy, đôi khi có rủi ro nhỏ nhưng phần lớn người bán hàng vẫn uy tín”, bà chia sẻ. Dù từng gặp những trải nghiệm chưa như ý, bà vẫn duy trì hình thức mua sắm này.

Những trải nghiệm của bà Xuân và bà Oanh cho thấy công nghệ đang được người cao tuổi sử dụng trong nhiều hoạt động tiêu dùng thường ngày. Tuy nhiên, việc lựa chọn dịch vụ số còn gắn với trải nghiệm cá nhân, mức độ thành thạo và sự tin tưởng vào tính an toàn của mỗi giao dịch.

Hành trình thích ứng với tiêu dùng số

Với người cao tuổi, quá trình làm quen với công nghệ thường bắt đầu từ những thao tác đơn giản, với sự hướng dẫn của người thân hoặc tự tìm hiểu khi phát sinh nhu cầu. Qua quá trình sử dụng, những thao tác từng gây lúng túng dần trở nên quen thuộc, giúp họ từng bước chủ động hơn trong đời sống số.

Ông Lê Đình Hải (65 tuổi, phường Ba Đình) bắt đầu sử dụng chuyển khoản từ vài năm trước. Sau đó, ông đưa cửa hàng của mình lên nền tảng giao đồ ăn GrabFood, sử dụng công nghệ trong cả thanh toán và hoạt động kinh doanh.

Những ngày đầu sử dụng ứng dụng, ông Hải vẫn gặp không ít khó khăn. “Thời gian đầu được con hướng dẫn, thao tác cũng đơn giản. Tuy nhiên, vì chưa quen quy trình xử lý đơn trên ứng dụng nên có những lúc tôi quên bấm xác nhận, dẫn đến việc đơn hàng bị trễ”, ông Hải nhớ lại.

Sau một thời gian sử dụng, ông Hải dần quen với các thao tác trên điện thoại. Việc lắp thêm loa báo thanh toán tự động giúp ông nhận biết giao dịch ngay khi khách chuyển tiền, thay vì phải liên tục kiểm tra điện thoại.

Với bà Nguyễn Mai Oanh, việc sử dụng công nghệ cũng gắn với quá trình tự tìm hiểu. Khi gặp thao tác chưa biết, bà chủ động hỏi và tìm cách thực hiện. “Chủ yếu là sẽ phải tự tìm tòi thôi, cái gì không rõ thì tôi nhờ con cháu hỗ trợ mình”, bà chia sẻ.

Những rào cản về thị lực, trí nhớ, thao tác phức tạp hay nỗi lo bị lừa đảo vẫn khiến một bộ phận người cao tuổi e ngại khi sử dụng dịch vụ số. Tuy nhiên, khi có nhu cầu và được tạo điều kiện để tự trải nghiệm, họ vẫn có thể từng bước làm quen, tự xử lý giao dịch và lựa chọn cách sử dụng phù hợp với mình.

Điều này cho thấy khả năng tiếp cận công nghệ của người cao tuổi không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác, mà còn ở nhu cầu và cơ hội được thực hành. Khi công nghệ trở nên gần gũi với những nhu cầu cụ thể, người cao tuổi có thể chủ động hơn trong các hoạt động vốn trước đây thường cần đến sự hỗ trợ của con cháu.